Кіріспе

1981 жылы жазылған Джой Когаваның романы, канадалық роман.

«Обасан» – жапон-канад жазушысы Джой Когаваның романы. 1981 жылы Лестер мен Орпен Деннис баспасында тұңғыш рет жарық көрген бұл кітап, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канаданың жапон ұрпақтарын тұтқындау және қудалауын жас баланың көзқарасымен суреттейді. 2005 жылы «Бір кітап – бір Ванкувер» таңдауына ілікті. Бұл кітап көбінесе университеттердегі канада әдебиеті курстарында оқылатын міндетті әдебиеттердің бірі болып табылады. Сонымен қатар, АҚШ-тағы этнографиялық және азиялық американдық әдебиет курстарында да қолданылады. Когава роман бойында үнсіздік, тастар және ағыстар туралы күшті бейнелерді пайдаланады. Роман ішінде оның көптеген қызықты армандары да орын алады. Романда есте сақтау және ұмыту, зұлымдық пен төзімділік, жеке тұлға, әділдік пен әділетсіздік сияқты тақырыптар көтеріледі. Когава осы тақырыптарды өзінің поэзиясында да зерделейді.

Сюжет

Канадада орын алған «Обасан» романы 36 жастағы Наоми Накане, роман басталған кезде Канаданың Сесил қалашығында тұратын мектеп мұғалімінің естеліктері мен өмір тәжірибесін қамтиды. Наомидың бала кезінде бірге тұрған ағасының қазасы оны жесір қалған әпкесі Аяға барып, оған күтім жасауға итермелейді. Наоми Обасанмен (Обасан – жапон тілінде «әпке») өткізген қысқа уақыт ішінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін басынан өткен ауыр оқиғаларын қайта бағалауға және жаңғыртуға мүмкіндік алады. Бұл туралы оған әпкесі Эмили жіберген хаттар мен күнделіктерде Канада үкіметінің жапон азаматтарына қатысты шаралары мен олардың салдары туралы толық мәлімет берілген. Эмилидің хаттарының арқасында Наоми анасының, Перл-Харборға шабуыл жасалғанға дейін Жапонияда болған, Нагасакиге тасталған атом бомбасынан ауыр жарақат алғанын біледі. Бұл жайт оның Тынық мұхитындағы соғысқа деген көзқарасын өзгертеді және бала кезінде басынан өткен қайғыны қайта жаңғыртады. Наомидің баяны екі оқиғаны тоғыстырады – өткен мен қазіргі заманды, өмір тәжірибесі мен естеліктерді, тарих пен жадты біріктіреді. Наомидің өткен мен қазіргі шатасулармен және азаппен күресі романың негізгі сюжеттік желісін құрайды. «Обасан» көркем туынды болғамен, оқиғалар, парламенттік құқықтық құжаттар және расизмнің жалпы түсінігі шындыққа сәйкес келеді. Когава көркем кейіпкерлердің көзімен соғыс жылдарындағы жапон канадалықтарының тарихын айтады.

Кейіпкерлер

Обасан кейіпкерлері Наомидің жапон-канадтық отбасының бір бөлігі. Олардың мүшелері туған жеріне және осыған байланысты ұлтына қарай үш негізгі топқа бөлінеді. Иссейлер – Жапонияда туып, Канадаға көшіп келген, бірінші буын жапон-канадтықтар. Олардың балалары – Нисей, яғни екінші буын жапон-канадтықтар, Канадада туған және канадалық азаматтығы бар адамдар. Ал Нисейлердің балалары – Сансей, немесе үшінші буын жапон-канадтықтар.