Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швед экономисі Рудольф Альфред Мейднер (23 маусым 1914 – 9 желтоқсан 2005) – швед экономисі және социалисті.
Swedish economist
Rudolf Alfred Meidner (23 June 1914 – 9 December 2005) was a Swedish economist and socialist.
Өмірбаян
Альфред Мейднер мен Элис Бандманның ұлы, Мейднер 1914 жылғы 23 маусымда Силезиядағы Бреслау қаласында дүниеге келген. 1933 жылы Берлинде Рейхстаг өртінен кейін, еврей және социалист болғандықтан, ол нацистік Германиядан қашуға мәжбүр болды. 1937 жылы Мейднер Элла Йоргенсенге үйленді және 1943 жылы Швеция азаматы атанды. Мейднер экономист және 1970 жылдары Швеция кәсіподақтары конфедерациясы ұсынған қызметкерлердің қорлары жоспарының жасаушысы болды. Ол экономист және Нобель сыйлығының лауреаты Гуннар Мырдальдың шәкірті болды. 1954 жылы «Толық жұмыспен қамтылған кездегі швед еңбек нарығы» тақырыбында диссертация қорғап, философия докторы ғылымының кандидаты атағын алды. Өмірінің көп бөлігін Швеция кәсіподақтары конфедерациясында зерттеуші болып жұмыс істеді. 1997 жылы Швеция үкіметі Мейднерді «Illis quorum» орденімен марапаттады. Мейднер 2005 жылғы 9 желтоқсанда Лидинге қаласында 91 жасында қайтыс болды.
Son of Alfred Meidner and Elise Bandmann, Meidner was born on 23 June 1914 in Breslau, Silesia. He was forced to flee Nazi Germany after the Reichstag fire in Berlin 1933, being Jewish and a socialist. In 1937, Meidner married Ella Jörgenssen and became a citizen of Sweden in 1943. Meidner was an economist and the developer of the employee funds plan proposed by the Swedish Trade Union Confederation in the 1970s. He studied under the economist and Nobel Prize laureate Gunnar Myrdal. He got his Doctor of Philosophy degree in 1954 with a dissertation labeled Swedish Labour Market at Full Employment. He spent most of his work life at the Swedish Trade Union Confederation as a researcher. Meidner was awarded the Illis quorum by the Swedish government in 1997. Meidner died on 9 December 2005 in Lidingö, aged 91.
RehnMeidner моделі
Мейднер мен швед экономисі Гёста Рейн Швеция Социал-демократиялық партиясы мен LO, көк жағалы кәсіподақ жариялаған экономикалық өсудің Рейн–Мейднер моделі үшін жауапты болды. Рейн–Мейднер моделі алғаш рет 1951 жылы ұсынылды және келесі жиырма бес жыл ішінде төмен теңсіздік, жоғары технологияға бағытталған, жылдам инновациялық швед экономикасының негізі болды. Бұл экономика сондай-ақ халықаралық саудаға ұшырап, экспортқа бағытталған дамыды. Жұмысшылар, қауымдастықтар мен әйелдердің күшейіп келе жатқан капиталистік секторда жинақталған артық пайданың үлесіне (капиталды еңбекке арналған мемлекеттік жалақыны қысқарту туралы келісіммен рұқсат етілген) талаптарына жауап ретінде Мейднер 1976 жылы LO жариялаған ұсыныс жасады. Бұл ұсыныс бойынша, белгілі бір мөлшерден жоғары барлық компаниялар жұмысшыларға жаңа акциялар беруге міндетті болды, осылайша жиырма жыл ішінде жұмысшылар олар жұмыс істейтін компаниялардың 52 пайызын бақылауға ие болар еді. Бұл саясат Мейднердің мансабында социалистік қоғамға қадамдық, бейбіт, институционалдық қолдаумен көшуді құруға бағытталған ұзақ мерзімді күш-жігерінің жалғасы болды. Мұқият жасалған ынталандыру құрылымы мен мәдениеті қоғамның әрбір мүшесіне өз қабілетіне сәйкес жұмыс істеуге және үлес қосуға, ал қажеттіліктеріне сәйкес әлеуметтік қолдау алуға мүмкіндік беретін еді. Швецияның маңызды саясаткері Вальтер Корпидің қолдауымен Мейднердің жұмысына капиталистік социал-демократтар, оның ішінде агрессивті консервативті қаржы министрі Кьелл Олоф Фельдт, сондай-ақ Гёста Рейн (белсенді еңбек нарығы саясатының жақтаушысы) және Олоф Палме қарсы шықты. Швед жұмысшы сыныбының күшейген амбициялары мен кейдегі наразылықтары Мейднердің мұқият, прогрессивті социалистік институционалдық жоспарлауымен бірге швед капиталистік сыныбын Швеция жұмыс берушілер қауымдастығы (SAF) арқылы саясаттастырды. SAF басқа елдердің капиталистік сыныбымен бірігіп, жұмысшы сыныбының ұйымдық негіздерін жою және 2000 жылдары дағдарысқа ұшырай бастаған капиталдың реттеуін жою мен ұтқырлығын арттыру үшін саяси күш-жігерлерін күшейтті. SAF-тің жауабы олардың саяси және саяси стратегиясын Жаңа Зеландия капиталистік сыныбының науқанынан үлгілеу болды, ол шведтік жұмысшы қозғалысына ұқсас күшке ие жұмысшы қозғалысын сәтті жойды. Рейн–Мейднер моделі Швецияда өте теңгерімді жалақы жүйесіне әкелді, нәтижесінде кәсіптер арасындағы жалақы айырмашылығы өте төмен болды, бұл төменгі Джини коэффициентін нығайтты. Алайда, 1970 жылдары Мейднер ұсынған социалистік қадамдар іске аспағандықтан, экономикалық модель капиталдың шоғырлануына әкелді (өте белсенді әлеуметтік саясатқа қарамастан, Швецияда әлемдегі жеке меншік капиталының ең жоғары пайыздық көрсеткіші бар). 1970 жылдардың соңында акционерлік капиталдың 25 пайызы акционерлердің ең жоғарғы 0,1 пайызына, ал 75 пайызы ең жоғарғы 10 пайызына тиесілі болды. Қазіргі уақытта модельдің алға қойған прогрессивті салық салу және орта таптық мемлекеттік институттары осы капитал концентрациясын едәуір жақсартады, бұл салыстырмалы түрде сәтті, теңгерімді нәтижелерде байқалады.
Meidner and the Swedish economist Gösta Rehn were responsible for the Rehn–Meidner model for economic growth as promulgated by the Swedish Social Democratic Party and the LO, the blue collar trade union. The Rehn–Meidner model was first proposed in 1951 and for over the next twenty five years was the basis for the low inequality, high tech oriented, rapid innovation Swedish economy which also was exposed to international trade and became export oriented. In response to the increasing demand on the part of workers, communities and women for a share of the excess profits (permitted by a capital labor state wage suppression agreement) accumulated in an increasingly powerful capitalist sector, Meidner created a proposal in 1976, published by the LO, that called for requiring all companies above a certain size to issue new stock shares to workers so that within twenty years the workers would control 52 per cent of the companies they worked in. This policy followed in Meidner's career long efforts to build a step wise, peaceful, institutionally supported transition to a socialist society, whose carefully crafted incentive structure and culture would allow each member of society to work and contribute according to her or his capacity and receive social support according to her or his needs. Supported by important Swedish policy designer Walter Korpi, Meidner's work was opposed by pro capitalist Social Democrats, including the aggressively conservative Finance Minister Kjell Olof Feldt as well as Gösta Rehn (proponent of active labour market policies) and Olof Palme. The increasing ambitions and occasional militancy of the Swedish working class in conjunction with Meidner's careful, progressive socialist institutional planning politicized the Swedish capitalist class via the Swedish Employers Association (SAF), who joined other countries' capitalist classes ramping up their political efforts to destroy working class organizational bases and to promote the capital deregulation and mobility that began to come to crisis in the 2000s. The SAF's response was to model their political and policy strategies after the New Zealand capitalist class' campaign which had successfully destroyed a labor movement of similar strength to the Swedish labor movement. The Rehn–Meidner model resulted in Sweden having a very egalitarian wage system so that wage differentials between professions was very low, fortifying a low Gini coefficient. However, in the absence of the socialist steps urged by Meidner in the 1970s the economic model resulted in capital concentration (despite a very active social policy, Sweden has one of the highest percentages of private ownership of capital in the world) to the point where in the late 1970s 25 per cent of share capital was held by the top 0.1 per cent of shareholders and 75 per cent by the top 10 per cent. For the time being, the progressive taxation and pro middle class state institutions promoted by the model extensively ameliorate this capital concentration as can be seen in comparatively successful, egalitarian outcomes.