Кіріспе

Англиялық кәсіби гольфші (1877–1943)

Эдвард Риверс Джон Рэй (6 сәуір 1877 – 26 тамыз 1943) – британдық кәсіби гольфші, 20 ғасырдың басындағы маңызды ойыншылардың бірі. Ол екі ірі чемпионатта жеңіске жетті: 1912 жылы Ашық чемпионат және 1920 жылы АҚШ Ашық чемпионаты, сондай-ақ көптеген басқа да жарыстарда күш сынасты. 1927 жылы өткен алғашқы Райдер Кубогында Ұлыбритания командасының капитаны болды.

Ерте өмір

Рей 1877 жылғы 6 сәуірде Джерси аралының Граувилл қаласында дүниеге келді. Ол устрица аулау кемесінің капитаны Стивен Рей мен оның әйелі Мэри Энн Армның ұлы еді. Гольф сапасымен қатар, бильярд пен газон гольфінде де шеберлік танытты. 1913 және 1925 жылдары екі рет күміс жүлдегер атанды және тағы 9 рет үздік ондыққа кірді. Соңғы рет 1925 жылы 48 жасында Джим Барнсқа бір соққымен екінші орынды иеленді. Рей төртінші ойынды нашар өткізгеніне қарамастан, соңғы раундта 73 соққыдан жақсы нәтиже көрсетті. 1899 жылдан 1932 жылға дейін 29 рет Ашық чемпионатта қатысты, бірақ 1933 жылы ілікпей қалды. Рей соңғы рет 1937 жылы, 60 жасқа толғаннан кейін чемпионатта өнер көрсетті. Ол 76 және 81 соққыдан жинап, біліктілікке жетті. Бірақ чемпионатта 87 және 88 соққыдан жинап, кезеңнен өте алмады. Ашық чемпионаттағы қатысуларынан өзге, Рей 1913 және 1920 жылдары Гарри Вардонмен Америкада гастрольде болғанда, сондай-ақ 1927 жылы британдық Райдер Кубогы құрамасының құрамында АҚШ Ашық чемпионатына үш рет қатысты. Рей 1913 жылғы АҚШ Ашық чемпионатының плей-оффына Гарри Вардон мен Франсис Уиметпен бірге қатысқандығымен әйгілі. Рей бірінші раундта 79 соққыдан жинады, бірақ екінші раундта жаңадан рекордтық 70 соққыдан жинап, қайтадан жарысқа қосылды. Рей, Вардон және Уимет келесі күні 18 ойындықты плей-офф өткізді. Үшеуі де алғашқы 9 ойында 38 соққыдан жинады, бірақ Уимет 34 соққымен үйіне келді, ал Вардон мен Рей 39 және 40 соққыдан жинап, титулды жеңіп алды. Уиметтен екі соққыға артта қалған Рей 15-ші ойында 6 соққыдан кейін бәсекеден шықты. Вардон 16 ойыннан кейін Уиметтен бір соққы ғана артта болды, бірақ 5-6 соққымен аяқтады, ал Уимет 3-4 соққымен бес соққымен жеңіске жетті. 1913 жылғы АҚШ Ашық чемпионаты 2005 жылы Диснейдің "Ең ұлы ойын" атты фильмінің сюжетіне алынды, бұл фильм автор Марк Фросттың 2002 жылғы осы аттас кітабына негізделген. Рей Вардонмен бірге Солтүстік Америкаға кең ауқымды турне жасады, оны ағылшын медиа магнаты Лорд Нортклифф ұйымдастырып, қаржыландырды. Екі жұлдыз екі ай бойы континентті аралап, барлық аймақтардағы үздік ойыншыларға қарсы көрсету матчтарын өткізді. Тур өте сәтті болды, көптеген жанкүйерлерді тартты, олар гольф танымалдылығының өркендеу кезеңінде британдық гольфшілердің жергілікті таланттармен күресін көруге келді. Вардон мен Рей турнесін 1913 жылғы АҚШ Ашық чемпионатында аяқтады. Рей 1920 жылы Инвернесте өткен АҚШ Ашық чемпионатында жеңіске жетті, бұл чемпионаттағы екінші қатысуы болды. Рей өткен жылы Дунканнан төрт соққыға артта қалып, екінші орынды иеленді. Рейдің ойыншы карьерасы кезінде ең маңызды британдық кәсіби турнирі 1903 жылы басталған News of the World Match Play турнирі еді. Рей бірінші маусымда финалға жетіп, 36 ойындықты финалда Джеймс Брэйдпен кездесті. Бірінші раундтан кейін Брэйд 1 соққымен алда. Түстен кейін Брэйд алғашқы 5 ойынның 3-ін жеңіп, 4 соққымен алға шықты, бірақ Рей келесі екеуін жеңгенімен, Брэйд ақырында 4 және 3 есебімен жеңіске жетті. Рей 1907 жылы да жақсы нәтижелер көрсетті, бірақ ол жартылай финалда Брэйдпен кездесіп, қайтадан сол есеппен жеңілді. 1911 жылы Рей жартылай финалда Гарри Вардонды жеңіп, екінші финалға жетті, ол тағы да Брэйдпен кездесті. Таңертеңгі раундтан кейін Брэйд 1 соққымен алда, ал 3-ші ойында қатарынан бес ойынды жеңіп, 9 ойын ойнауға қалды. Рей кейін келесі сегіз ойынның бесеуінде жеңіске жетіп, матчты соңғы ойынға жеткізді. Олар 4-ші ойында тең түсті, нәтижесінде Брэйд 1 соққымен жеңіске жетті. Рей 1912 жылы тағы да финалға шықты, ол Гарри Вардонмен кездесті. Бұл Вардонның News of the World финалындағы жалғыз қатысуы болды. Вардон таңертеңгі раундтан кейін 3 соққымен алда, бірақ Рей ойынды 5 ойынды қалдырғанда теңестірді. Вардон келесі екі ойында жеңіске жетті, бірақ Рей 17-ші ойында жеңіске жетті, ал соңғы ойында тең түсіп, Вардон 1 соққымен жеңіске жетті. Рей 1921 жылы өзінің бесінші жартылай финалына жетті, ол өзінің үй клубы Оксиде өтті, онда ол Джерсидегі замандасы Джек Годинмен кездесті. Рей жаман бастады және 10-шы ойында 6 соққыға артта қалды, бірақ ол біршама қалпына келсе де, ақырында 3 және 2 есебімен жеңілді. 1920 жылдан 1927 жылға дейін екінші үлкен матч-плей турнирі, Глазго геральд турнирі өтті. Рей 1922 және 1927 жылдары екі рет финалға шықты. 1922 жылы финалда Абе Митчеллмен кездесті. Рей таңертеңгі раундтың 11 ойынынан кейін үш соққымен алда, бірақ Митчелл түскі астың алдында матчты теңестіру үшін жақсы аяқтады. Митчелл түстен кейінгі раундтың алғашқы тоғыз ойынынан кейін үш соққымен алға шығып, ақырында 2&1 есебімен жеңіске жетті, бұл оның турнирдегі екінші жеңісі болды. 1927 жылы Рей финалда Чарльз Уиткомбпен кездесті. Матч өте бір жақты болды, Уиткомб түскі астың алдында 5 соққымен алда. Түстен кейінгі раундтың 8 ойынынан кейін Уиткомб 10 соққымен алда болды. Рей 9-шы ойында жеңіске жетті, бірақ Уиткомб 10-шы ойында жеңіп, 10&8 есебімен жеңіске жетті. Рей News of the World Match Play немесе Глазго геральд турнирінде жеңіске жетпесе де, ол екі матч-плей турнирінде жеңіске жетті: 1911 жылы Крудэн Бэй кәсіби турнирі және 1924 жылы Рохемптон шақыру турнирі. Бұл екеуінің форматы бірдей болды, 36 ойындықты соққылар бойынша біліктілік күнінен кейін алдыңғы 16 ойыншы екі күн бойы төрт раунд матч-плей ойнады. 1911 жылғы Крудэн Бэй турниріне Джеймс Брэйд, Дж. Х. Тейлор және Гарри Вардоннан басқа, бұрынғы Ашық чемпионаттардың жеңімпаздары Арнольд Масси, Сэнди Херд және Джек Уайт, болашақ Ашық чемпионаттардың жеңімпаздары Джордж Дункан және Рей, сондай-ақ Англиядағы жетекші кәсіби гольфшілердің көпшілігі қатысты. Рей 74 және 73 соққыдан жинап, біліктіліктің жетекшісі болды, 73 соққы жаңадан курс рекорды болды. Рей финалда Брэйдпен кездесті, Брэйд бұрынғы екі раундта Тейлор мен Вардонды жеңген. Брэйд соңғы ойында 12 ярдықтық путтің көмегімен матчты теңестірді және олар 9 ойындықты плей-оффтан кейін де тең болды. Матч кенеттен өлімге дейін жалғасты, Брэйд шекарадан шығып кеткенімен, Рей 28-ші ойында матчты жеңіп алды. 1924 жылғы Рохемптон шақыру турнирі сәуір айының басында өтті. Рей үшінші орында тең түсіп, оңай біліктілікке өтті. Нокаут кезегінің бірінші күні қардың салдарынан тоқтатылды, бірақ жағдай келесі күні де жақсы болмады, дегенмен екі раунд аяқталды. Соңғы күн де суық және ылғалды болды, ойыншылар бұрылыста ыстық кофе ішті. Рей жартылай финалда Джордж Дунканды 4&3 есебімен жеңіп, содан кейін 53 жастағы Роуленд Джонсты 1 соққымен жеңді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Рей, көптеген басқа британдық кәсіби гольфшілер сияқты, ең маңызды континенттік ашық чемпионаттарда тұрақты қатысушы болды, олардың ең маңыздысы Франция Ашық чемпионаты еді. Рейдің Франция Ашық чемпионатындағы ең жақсы нәтижесі 1911 жылы болды, ол Арнольд Массиден 7 соққыға артта қалып, екінші орынды иеленді. 1912 жылы Рей континентте екі рет жеңіске жақын болды. Шілдеде, Ашық чемпионаттағы жеңісінен кейін көп ұзамай, ол бір күндік 36 ойындықты Бельгия Ашық чемпионатына қатысты. Рей Том Балл мен Джордж Дунканмен 144 соққыдан тең түсті. Үшеуі де кешке 18 ойындықты плей-офф өткізді. Дункан 70 соққымен жеңіске жетті, Рей 71 соққымен екінші орынды иеленді, ал Балл 78 соққымен үшінші орынды иеленді. Келесі айда ол Германияның Баден-Баден қаласындағы өздігінен жарияланған Ашық чемпионатында өнер көрсетті, ол Ашық чемпионаттан төрт есе көп, 500 фунт стерлинг сыйлық қоры ұсынды. Сыйлық қоры көптеген жетекші британдық кәсіби гольфшілерді тартты. Рей бірінші раундта 75 соққыдан жинады, екі ойында 7 соққыдан жоғалтты, көшбасшы Чарльз Майого 10 соққыға артта қалды. Рей түстен кейін 66 соққыдан жинады, бірақ күнінің соңында Дж. Х. Тейлордан 8 соққыға артта қалды. Екінші күні есеп әдетте жоғары болды, бірақ Рей 68 және 70 соққыдан жинап, Тейлормен тең түсті. Кешке 9 ойындықты плей-офф ұйымдастырылды. Тейлор 2–3–2 бастап, 28 соққыдан керемет нәтижемен жеңіске жетті, Рей 34 соққымен екінші орынды иеленді.

Халықаралық өкілдік

Рей карьерасы бойы барлық маңызды халықаралық жарыстарға автоматты түрде іріктелді. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Англия мен Шотландия арасындағы кәсіби матч ең басты кәсіби командалық жарыс болып саналды. Рей 1903 жылы басталган барлық осы матчтарда, сондай-ақ 1911 жылғы Коронация матчында Англия құрамасына шақырылды. Осы кезеңде ойыншылар тізімге енгізілді, яғни ең жақсы ойыншылар бір-бірімен, ал нашар ойыншылар бірге өнер көрсетті. 1903 жылдан 1909 жылға дейінгі жылдардың көп бөлігінде Рей Англия құрамасында Гарри Вардон, Дж. Х. Тейлор және Том Вардоннан кейін 4-орынды иеленді, бірақ 1905 жылы Альфред Тугудтан кейін 5-орынға, ал 1906 жылы Том Вардоннан бұрын 3-орынға таңдалды. Рей 1910 және 1912 жылдары 3-орынды, ал 1913 жылы Дж. Х. Тейлордан бұрын 2-орынды алды. Англия-Шотландия кәсіби матчы соғыс аяқталғаннан кейін бірден қайта жаңғыртылмады, және тек 1932 жылы ғана қайта басталды. Тед Рей 1933 жылы Англия құрамасының ойыншы емес капитаны болды. Соғыстан кейінгі алғашқы маңызды халықаралық жарыс 1921 жылы Гленейглсте британдық және американдық командалар арасындағы матч болды. Рей жекелей сында Джордж Дункан мен Эйб Митчеллден кейін 3-орынды иеленді. Рей 1926 жылы Суррейдегі Уентворт клубының Шығыс алаңында өткен халықаралық матчта британдық ойыншы-капитан ретінде таңдалды. Келесі жылы, 50 жасқа толуына қарамастан, Рей Массачусетс штатындағы Ворчестер кантри клубында өткен алғашқы Райдер Кубогы матчына шақырылды. Әбе Митчелл бастапқыда капитан ретінде таңдалған, бірақ ауруға байланысты саяхатқа шыға алмады, оның орнына Рей тағайындалды.

Өлім және мұра

Рей 1943 жылғы 26 тамызда Уотфордтағы Бейбітшілік ескерткіш ауруханасында қайтыс болды. Денсаулығының нашарлауына байланысты 1940 жылғы 1 мамырда Окси гольф клубындағы кәсіби қызметінен зейнетке шықты.

БАҚ-тағы бейнелеу

Рейді ағылшын актері Стивен Маркус режиссер Билл Пэкстонның 2005 жылғы "Әлемдегі ең ұлы ойын" фильмінде бейнеледі. 2018 жылдың наурызында Билл Уильямс "Тед Рей – гольфтың ұмытылған адамы" атты кітап жазды, ол Тед Рейдің өмірі, мансабы және 1913, 1920 және 1927 жылдары Солтүстік Америкаға жасаған үш сапары туралы, сондай-ақ ол 1927 жылы Ұлыбританияның алғашқы Райдер Кубогы командасының капитаны болғандығы туралы айтады.

Турнир жеңімпаздары (46)

Ірі чемпионаттар қалың әріппен белгіленген.

Жеңіс (2)

ЖылЧемпионат54 лункаЖеңіс нәтижесіАлға шығушы(лар)1912 Ашық чемпионат 5 соққымен басымдық 71 73 76 75=295 4 соққы Гарри Вардон1920 АҚШ Ашық 2 соққымен кемшілік +7 (74 73 73 75=295) 1 соққы Джек Бёрк аға, Лео Дигель, Джок Хатчисон, Гарри Вардон