Кіріспе
Техникалық құтқару жабдықтарымен жабдықталған арнайы көлік
Құтқару көлігі – техникалық құтқару үшін қажетті жабдықтарды тасымалдау және қамтамасыз етуге арналған арнайы көлік. Көліктерде гидравликалық кескіштер (жақсылықтар), ағаш тіректер, генераторлар, лебёдкалар, жоғары көтергіш домкраттар, крандар, кесу шамдары, дискілі аралар және стандартты жүк көліктерінде кездеспейтін басқа да ауыр жабдықтар сияқты арнайы жабдықтар болады. Бұл мүмкіндік оларды негізінен өрт сөндірушілерді және олардың кіру құралдарын, сондай-ақ су резервуарларын, шлангтарды және өрт сөндіруге және жеңіл құтқаруға арналған жабдықтарды тасымалдауға арналған дәстүрлі су сорғыш машиналарын немесе баспалдақ машиналарын ерекшелендіреді. Көптеген құтқару көліктері арнайы рөліне байланысты су резервуарларымен және сорғы жабдықтарымен жабдықталмайды. Құтқару көлігін әдетте құтқару жасағы басқарады, бірақ кейбір аймақтарда ол жедел медициналық қызметтермен немесе өрт сөндіру бөлімдерімен біріктірілуі мүмкін.
Қолданылуы
Құтқару көліктері оқиға басқару көліктері, ұлттық және жергілікті құқық қорғау органдары (басшылық/байланыс, SWAT, жарықшамды жағдайға жауап беру және т.б.), оңалту шаралары, қауіпті заттармен байланысты жағдайлар, жарық пен ауа беру, қалалық іздеу-құтқару (USAR) және тағы да басқалары үшін жиі таңдалады. Сонымен қатар, көптеген құтқару көліктерін олардың қолданылатын ортасына қарай, мысалы, қалалық, өнеркәсіптік немесе табиғи жағдайларға бейімдеуге болады. Оперативтік мекеме мен аудан анықтаған және өндіруші компаниямен келісілген бұл конфигурациялар сақтау, жауап беру, жабдық, көлем және тағы да басқа мүмкіндіктердің кең ауқымын ұсынады.
Түрлері
Көліктің өлшемі мен тасымалдайтын жабдықтарына байланысты, құтқару көлігі жеңіл, орташа, ауыр құтқару немесе техникалық құтқару сияқты түрлі санаттарға бөлінуі мүмкін. Осы санаттардың әрқайсысының міндеттері көбінесе бір-бірімен толысатын болса да, белгілі бір жағдайларда жедел жөнелту үшін әртүрлі жіктелуі мүмкін. Мысалы, Вирджиния штатының Лудун округінде Лудун округінің Біріктірілген Өрт сөндіру және құтқару жүйесі орташа және ауыр құтқару техникасын пайдаланады, олар тасымалданатын жабдықтарға сәйкес жіктеледі. Лудун округінде шатасуды болдырмау үшін орташа құтқару көлігін отряд машинасы немесе техникалық құтқару (немесе жай ғана отряд) деп атайды, ал ауыр құтқару көлігі, көбірек жабдық тасымалдайтын және көбінесе үлкен болатын, құтқару (немесе ауыр құтқару) деп аталады. Бұл жіктеу, егер штаттық отряд жөнелтілген болса, техникалық құтқарудың жоғары деңгейін қажет ететін шақыруларға, әдетте орташа құтқару ретінде жіктелмейтін көліктерді, мысалы, кейбір құтқару машиналары немесе тік баспалдақтарды жөнелтуге мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде ауыр құтқару техникасын қолжетімді қалдырады, оларды орташа құтқару көлігімен шеше алатын шақыруларға жіберудің қажеті болмайды. Көптеген ауыр құтқару көліктері көптеген зардап шеккендерге, химиялық төгілулерге және басқа да төтенше жағдайларға жауап беру үшін жабдықталған. Кейбір құтқару көліктерінде арқан, су құтқару құралдары, түрлі кесу және бұрғылау құралдары, сондай-ақ құтқару операцияларының барлық түрлерінде пайдалы басқа да жабдықтар болады. АҚШ-та Ұлттық өрттен қорғау қауымдастығының 1006 және 1670 стандарттары құтқару көліктерін пайдалану бойынша нұсқаулар береді және барлық "құтқарушылардың" техникалық құтқару операциясын жүргізу үшін EMT Basic стандартына баламалы медициналық білімі болуы керек екенін көрсетеді, соның ішінде көліктің ішінен шығару үшін кесу қажет болған жағдайларда да. Сондықтан, құтқару ортасының көпшілігінде, құтқаруды жүзеге асыратын жедел жәрдем немесе өрт сөндіру бөлімі болсын, көлікті кесіп, құтқару оқиғасын басқаратын құтқарушылар медициналық алғашқы көмекшілер, жедел медициналық техникалар немесе фельдшерлер болып табылады, себебі жол-көлік оқиғасында науқас болады.
Темір жолды құтқару
Дәстүрлі өрт сөндіру бригадалары мен құтқару бөлімдерінен өзге, трамвай немесе теміржол компаниялары трамвай немесе поезд апаттарына, соның ішінде рельстен шығуларға жауап беруге мамандандырылған өз құтқару отрядтарына ие болуы мүмкін. Мысалы, теміржол құтқару отрядтары теміржол оқиғаларына арналған арнайы жабдықтармен жабдықталуы мүмкін, сияқты ауыр гидравликалық домкраттар, рельстен шыққан локомотивтер мен вагондарды көтеру және жылжытуға арналған ауыр жүк көлігіне орнатылған крандар, сондай-ақ ағып жатқан цистерна вагондарын жабуға арналған жабдықтар.