Кіріспе

Бартон-Келлог реакциясы – диазоқосылыс пен тиокетон арасындағы қосылу реакциясы, эписульфид аралық қосылысы арқылы алкенге айналады. Бартон-Келлог реакциясы Бартон-Келлог олефинациясы және Бартон олефин синтезі деп те аталады. Бұл реакцияны Герман Штаудингер алғаш рет зерттеген, сондай-ақ Стаудингер түріндегі диазо-тиокетон қосылуы деп те белгілі.

Реакция механизмі

Бұл реакцияның механизмі бойынша диазо қосылысы тиокетонмен 1,3-дипольді циклоқосылу арқылы 5 мүшелі тиадиазолин сақинасын түзетін 1,3-диполь ретінде реакцияға түседі. Бұл аралық қосылыс тұрақсыз; ол азот молекуласын бөліп шығарып, тиокарбонил йлидті құрайды, кейін ол циклденіп тұрақты эписульфидке айналады. Трифенилфосфин нуклеофил ретінде әрекет етеді, үш мүшелі сақинаны ашып, сульфафосфатанды түзетін болады. Виттиг реакциясындағы сияқты, бұл құрылым трифенилфосфин сульфидін бөліп шығарып, алкенді пайда етеді.

Қолданылу аясы

Диазоқосынды кетоннан гидразинмен реакцияластыру арқылы гидразонға дейін, сосын тотықтыру арқылы алуға болады. Бұл түрлендіру үшін күміс(I) оксиді және (bis(трифторацетокси)иодо)бензол сияқты көптеген реагенттер бар. Бұл реакцияға қажетті тиокетон кетон мен фосфор пентасульфидінен алынады. Эписульфидті күкірттен арылтуды көптеген фосфиндермен де, мыс ұнтағымен де жүзеге асыруға болады. Бұл реакцияның Макмерри реакциясына қарағандағы басты артықшылығы – реакция екі түрлі кетонмен жүру мүмкіндігі. Осы тұрғыдан алғанда, диазотиокетондық байланыс гомобайланыс емес, айқас байланыс болып табылады.