Кіріспе

Осадж және чероки үндістерінің арасындағы үнді аумағындағы шайқас. Клермор үйіндісі шайқасы, сондай-ақ, шілде айының шайқасы немесе Клермор үйіндісіндегі қырғын – Осадж және чероки үндістері арасындағы соғыстың ең маңызды шайқастарының бірі. Ол 1817 жылдың маусым айында болды, осы кезде Батыс черокилері мен олардың одақтастары, басшысы Спринг Фрог (То ан тух) басқарып, Клермор үйіндісінің етегінде орналасқан Осадж ауылы – Пасугаға (қазіргі Оклахома штатының Роджерс округі) шабуыл жасады. Ауылда тек әйелдер, балалар, ауыр сырқаттармен күресіп жатқандар мен қарттар ғана қалған. Ауылдың көп бөлігі үш-төрт айға созылатын маусымдық аң ауына кеткен болатын. Черокилер басшы Клермонттың тобындағы барлық қалған адамдарды өлтірді немесе тұтқынға алды және алып кете алмағандарын жойды. Тарихшылар бұл оқиғаны қазіргі заман тарихындағы ең қанды үндістердің қырғынының бірі деп санайды.

Осадж және чероки арасындағы қақтығыс

1808 жылғы 10 қарашада Миссури штатындағы Форт-Осадж бекінісінде Осадж ұлты АҚШ-пен шарт жасасты, Арканзас өзеніне дейін Форт-Кларктен оңтүстікке қарай жүретін сызықтан шығысқа қарайғы барлық жерін және Миссури өзенінің батысындағы барлық жерін берді. Осадж ұлтына тиесілі жерлер Сент-Луис қаласында (1825 жылғы 2 маусымда), Форт-Гибсон қаласында (1839 жылғы 11 қаңтарда) және Канзастағы Канвиллде (1865 жылғы 29 қыркүйекте) қол қойылған шарттармен одан әрі азайтылды. Итонның мәлімдемесіне сәйкес, Осадждер Вердигрис және Гранд өзендері арасына көшіп келген кезде шамамен 1800 жылы екі негізгі ауыл құрды. Бұл ауылдар Пасона (қазіргі Оклахома штатындағы Клармор қаласының жанында) және Пасуга (Клармор төбесінің етегінде) деп аталды.

Черокилер бастаған шабуыл

1817 жылдың қаңтар айында Арканзас шерокилері Осаджға қарсы жауап шабуылын жоспарлай бастады және Осаджға қарсы шайқаста көмектесу үшін шығыстағы туыстарын шақыра бастады. Олар сондай-ақ шоктау, чикасау, делавэр және басқа да тайпалардан, тіпті ақ адамдардан да көмек сұрады. Сондықтан, шабуылға түсу үшін осы уақыт ең тиімдісі болатын. Осадждың жасаған зұлпыларына ашуланған шерокилер, олардың көп сандылығын теңестіруге көмектесті. Шерокилердің тағы бір артықшылығы болды – олар заманауи қару-жарақ, яғни мылтықтарға ие болды және оларды қолдануда тәжірибелі болды. Бұл оларға Осадж тайпасына қарсы теңдес күш берді, олар 1600 жылдардан бері француздермен сауда жасап, мылтықтар алған және барлық жауынгерлері олармен жақсы таныс болған. Шамамен 500 шероки, сондай-ақ шоктау, чикасау және ақ адамдар Арканзас өзенінің бойында жиналды. (Қазіргі Арканзас штатының Расселвилл қаласы осы жерде пайда болды.) Олар өзен жолымен Үндістан территориясына, содан кейін құрлықпен Осадж ауылдарына бет алды. Оклахома тарихы және мәдениеті энциклопедиясының мәліметінше, шабуылға шыққан күштердің жалпы саны шамамен 700 адамды құрады.

Соңы

Осадж жауынгерлерінің көп бөлігі ауылға шабуыл жасалғанда аң аулауда болған. АҚШ үкіметімен бейбітшілік сақтау ниетімен олар дереу қарсы шаралар көрмеді. Біраз уақыттан кейін (1820 ж.) чероки тайпасы Осадждардың ізімен өзен бойымен жоғары қарай жылжыды. Осадждар олардың келе жатқанын біліп, дайындық жасады, күштерін жинап, одақтастарын шақырып алды. Осадждар черокилерді талқандады. Бірақ черокилерді қорқытудың орнына, Клермор төбесіндегі жеңіліс оларды одан да күйдірді. Шекарадағы қанды соғыс Осадждардың шабуылдары мен салдарынан тоқтамай жалғасты. Олар өзен бойымен шегіне қалғанда, Осадждың ұлдары (Mad Buffalo) мен немерелері тықсыруға дайын тұрды. Черокилер қашқан сайын, Клермордан шыққан Осадж тықсыру тобы оларды құртуға асықты. Жиырма жыл бойы Клермордың ұрпақтары черокилерге шабуыл жасады. Тұтқынға алынған Осадждар, шығыс черокилеріне шайқастағы еңбегі үшін сыйлық ретінде берілді. Сол жылдың желтоқсан айында чероки және Осадж елді мекендері арасында Форт Смит құрылысы басталды. Келесі жазда АҚШ Осадждарды, Клермор төбесіндегі шайқастан кейінгі жеңістеріне байланысты, аймақта қоныстанған черокилерге көбірек жер беруге мәжбүр етті (Оклахома – бес ғасырлық тарих). 1818 жылдың желтоқсанында АҚШ үкіметі Арканзас өзенінде, Арканзас территориясының батыс шекарасына жақын жерде бекініс салуды бастады. Аяқталғаннан кейін, Форт Смит Осадж және Батыс черокилері арасындағы қақтығыстарды болдырмау үшін әскерлермен жабдықталды. 1824 жылы бұл функция Үндістан территориясындағы Гранд және Вердигрис өзендерінің қосылған жеріне салынған Форт Гибсонға берілді. Форт Смит бірнеше жылдан кейін жаңа бекініс салынғанға дейін тасталып қалды. Осадждар 1839 жылы Осадж резервациясына көшіп келгенге дейін осы аймақта өмір сүруді жалғастырды.