Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Туенсанг ауданы (айтылуы: /ˌtjuːənˈsæŋ/) — Солтүстік-Шығыс Үндістандағы Нагаланд штатындағы аудан. Оның орталығы Туенсанг қаласы.
the district
Tuensang District (Pron:/ˌtjuːənˈsæŋ/) is a district in Nagaland, North East India. Its headquarters is in Tuensang town.
Тарих
Тюэнсанг – штат құрылған кезде Мококчун және Кохима аудандарымен бірге құрылған алғашқы үш ауданның бірі. Онжылдықтар бойы ауданның аумағы азайып, одан Мон, Лонгленг, Кифир, Ноклак және соңғы кезде Шаматор аудандары бөлініп шықты.
Tuensang is one of the original three districts, along with Mokokchung district and Kohima district formed at the time the state was created. Over the decades, the district has gradually diminished in size with the carving out of Mon, Longleng, Kiphire, Noklak and most recently Shamator districts from it.
Үндістан Конституциясындағы ерекше ереже
Бұл ауданның өте артта қалуына байланысты, Үндістан Конституциясында Тюэнсангты басқаруға қатысты арнайы ереже қарастырылған. Осы ережеге сәйкес, Нага халқының діни және әлеуметтік ғұрыптарына, олардың дәстүрлі құқығына және рәсімдеріне, сондай-ақ жерді меншіктеп алуға немесе беруге қатысты Парламент қабылдаған ешқандай заң, егер Нагаланд заң шығарушы жиналысы қаулы арқылы келіспесе, Тюэнсанг ауданында күшіне енбейді. Нагаланд әкіміне аймақтың жақсы басқарылуы мен дамуы үшін маңызды мәселелер бойынша ерекше өкілеттіктер берілді. Нагаланд заң шығарушы жиналысы қабылдаған ешбір заң, аймақтық кеңестің ұсынысы бойынша әкімнің бекітуінсіз күшіне енбейді. Нагаланд үкіметінде Тюэнсанг істері жөніндегі арнайы министрлік құрылды. Заң шығарушы жиналыстың депутаттарын халық тікелей сайламайды, оларды аймақтық кеңес сайлайды. Аймақтық кеңес губернатормен ауданды басқару үшін құрылды. Бұл ережелер Нагаланд құрылғаннан бастап 10 жыл бойы қолданылуға тиіс болды. Осы ережелер 1973 жылы, енгізілгеннен кейін 10 жыл өткен соң күштен шығарылды.
Owing to the extreme backwardness of this district, there was a special provision for the administration of Tuensang in the Indian Constitution. According to the provision, no act passed by the Parliament pertaining to the religious and social practices of Nagas, their customary law and procedure or ownership or transfer of land shall have any effect in Tuensang unless it is agreed upon by the Nagaland Legislative Assembly by a resolution. The Governor of Nagaland was given special powers on many important matters for the sake of good governance and development of the region. No act of legislature passed by the Nagaland Legislative Assembly had any effect unless it was approved by the Governor on the recommendation of the regional council. There was a special Ministry for Tuensang Affairs in Nagaland Government. The members to the Legislative Assembly were not elected directly by the people, but by a regional council. The council was formed by the Governor to look after the administration of the region. These provisions were meant to be in effect for a period of 10 years from the formation of Nagaland. These provisions were removed in 1973 after 10 years of their introduction.
География
Ауданның шығыс жағында Мьянмамен ұзын және өткізуге оңай халықаралық шекара бар. Солтүстік-шығысында Мон, солтүстігінде Лонгленг, батысында Мококчун және Зунхебото, оңтүстігінде Кифир, ал шығысында Шаматор және Ноклак жатыр. Диху және Тизу – ауданның маңызды өзендері.
The district shares a long and porous international border with Myanmar all along its eastern sector. It is bounded by Mon in the north east, Longleng in the North, Mokokchung and Zunheboto in the West and Kiphire in the South, Shamator and Noklak in the east Dikhu and Tizu are the main rivers of the district.
Экономика
2006 жылы Панчаяти Радж министрлігі Туэнсанг ауданын елдегі 640 ауданның ішіндегі ең кемдамыл 250 ауданның бірі деп атады. Лихимро су электр стансасы жобасы 2001 жылы пайдалануға берілді.
In 2006 the Ministry of Panchayati Raj named Tuensang one of the country's 250 most backward districts (out of a total of 640). The Likhimro Hydro project was commissioned in 2001.
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Туенсанг ауданында 196 596 адам тұрады, бұл шамамен Самоа мемлекетінің халқына тең. Бұл көрсеткіш бойынша Үндістанда 590-шы орынды иеленеді (барлығы 640 ауданның ішінде). Сонымен қатар, Ао және Суми тайпалары аудан халқының шағын бөлігін құрайды. Христиан діні басым, бірақ анимистік сенімдер әлі де аз ғана бөлікпен, әсіресе Мьянма шекарасы бойында сақталады. 2021 жылдың 20 қаңтарында Туенсанг ауданынан Ноклак жаңа ауданы бөлініп шықты. Ноху, Ноклак, Чинмей, Пансо және Тонокню бөлімшелері жаңа құрылған Ноклак ауданының құрамына енді, осылайша Туенсанг ауданының халқы 137 296 адамға дейін азайды.
According to the 2011 census of India Tuensang district has a population of 196,596, roughly equal to the nation of Samoa. This gives it a ranking of 590th in India (out of a total of 640). Besides, Aos and Sümis form a small part of the district's population. Christianity is the main religion through animistic beliefs are still practised by a small minority, especially along the Myanmar border. On January 20, 2021, a new district Noklak was carved out of the Tuensang district. Subdivisions Nokhu, Noklak, Chingmei, Panso and Thonoknyu became part of the newly created Noklak district, thus, reducing the population of Tuensang district to 137,296.
Флора мен фауна
1984 жылы Түнсан ауданы Факим қорығының орналасқан жері болды, оның ауданы ... құрайды.
In 1984, Tuensang district became home to the Fakim Wildlife Sanctuary, which has an area of .
Ауа
Ең жақын әуежай Ассам штатындағы Джорхат әуежайы, ол аудан орталығы Тюэнсангтан 190 километр қашықтықта орналасқан. Тюэнсангта сондай-ақ тікұшақ алаңы бар.
The nearest airport is Jorhat Airport in Assam located 190 kilometres from district headquarters Tuensang. There is a helipad in Tuensang as well.
Темір жол
Ең жақын теміржол станциялары – Амгури теміржол станциясы мен Джорхат Таун теміржол станциясы, олар Тюэнсаңнан сәйкесінше 150 шақырым және 190 шақырым қашықтықта орналасқан.
The nearest railway stations are Amguri railway station and Jorhat Town railway station located 150 kilometres and 190 kilometres from Tuensang respectively.
Жол
Аудан жолдармен жақсы байланысқан. NH 202 және NH 702B жолдары аудан арқылы өтеді, сондай-ақ ауданішілік басқа да жолдар бар.
The district is well connected with roads. The NH 202 and NH 702B pass through the district alongside other intra district roads.