Кіріспе

аудан

Британдық отаршылдық әкімшілік

1844 жылы Лота Нага аймағында алғашқы ресми отарлық саяхаты капитан Броди тарапынан жүзеге асырылды. Еуропалық және лота тайпасы өкілінің алғашқы ресми кездесуі 1841 жылы лейтенант Биггспен болды. Нага төбелеріне британдық отаршылдықтың кеңею кезеңінде Вокха бастапқыда аудандық орталық ретінде белгіленді. Екі жыл өткен соң, 1878 жылы ол Кохимаға көшірілді, ал Вокха отарлық әкімшілік құрамындағы бір бөлімшеге дейін төмендетілді. Бөлімшелік әкімшілік штабын Мококчунгқа көшіру арқылы Вокха отарлық әкімшілікте одан да маңыздылығын жоғалтты.

Нагаланд ауданы

1957 жылы Нага-Хиллз Тюэнсанг аймағы (NHTA) құрылғанда Вокха Мококчунг ауданының құрамына кірді. Қазіргі Вокха ауданы 1973 жылы Мококчунг ауданынан алты әкімшілік округпен бірге бөлініп шыққанда құрылды. Жаңа ауданның 1981 жылғы алғашқы халық санағында 57 583 адам тіркелді.

География

Вокха ауданы қазіргі Нагаланд штатының батыс-орталық бөлігінде орналасқан. Оның солтүстік-шығысында Мококчунг ауданы, оңтүстік-шығысында Зунхебото ауданы, оңтүстігінде Цемьню ауданы, оңтүстік-батысында Ниуланд ауданы және батысында Ассамның Голагат жазығы орналасқан. Аумағы 1628 шаршы километрді құрайды, бұл Нагаландтың жалпы аумағының 9,82%-ына тең. Жалпы аумақтың 35,74%-ы субтропикалық таулы аймаққа, 23,64%-ы субтропикалық жазықтық аймаққа және 40,59%-ы қоңыржай тропикалық таулы аймаққа жатады. Вокханың (Жоғарғы жота) орташа биіктігі теңіз деңгейінен 1000-1500 метр, Бхандаридің (Төменгі жота) биіктігі – 400-1000 метр. Бақты қаласы теңіз деңгейінен 304,30 метр биіктікте, ал Вокха қаласы – 1313,69 метр биіктікте орналасқан. Тии тауы – ауданның ең биік шыңы, теңіз деңгейінен 1970 метр биіктікте. Бұл аймақ бай биоәртүрлілікке ие. Тии тауы Лота тайпасы үшін зор мәдени маңызға ие, оның мәдени тарихында көптеген аңыз бен мифтер сақталған. Тоцу тауы – екінші ең биік шың, теңіз деңгейінен 1250 метр биіктікте. Аудан әкімшілігі осы екі жерді де экожүрекке арналған туризмді дамыту үшін белгілеп қойған. Доянг (Ангами Нагалары Дзюй деп те атайды) – штаттың және ауданның ең ірі өзені, ол үш тау жотасынан ағып өтеді: Бхандари жотасы, Санис жотасы және Вокха жотасы. Одан әрі Ассам аңғарындағы Дхансири өзеніне қосылады. Тауларынан төмен ағып жатқан тағы үш маңызды өзен бар: Чуби, Нжу және Нрук. Нрук өзені Цемьнюден басталып, Мойлан арқылы өтіп, Доянгқа құяды. Санис және Мекокла аймақтарында да осындай табиғи көлдер кездеседі. Доянг бөгетінен пайда болған көл – аудандағы ең ірі қолдан жасалған су нысаны. Аудан аумағында тұрақты сарқырамалар жоқ, бірақ жаңбыр маусымында бірнешеуі пайда болады. Амурлық сұңқар (Falcon Amurensis) Доянг су қоймасының маңында тамақтанады және демалады, маусым кезінде шамамен миллионға жуық құс жиналады. Құстардың жиналуын бақылауға ең қолайлы уақыт – қазан айының екінші жартысынан қараша айының бірінші жартысына дейін. Ауданға жылдық орташа жауын-шашын 2000-2500 мм аралығында болады, ал жаңбыр жыл бойы шамамен алты ай жауады, шілде және тамыз айларында жауын-шашын мөлшері артады. Аудан орташа жауын-шашын мөлшерін алғанымен, биік жердегі ауылдар жер бетінен судың тез ағып кетуіне байланысты су тапшылығына тап болады, бұл жер асты суының толуын азайтады. Жаз айларында ауаның ылғалдылығы 85%-ды құрайды, кейде 95%-тан 100%-ға дейін жетеді, бұл жаңбыр маусымын өте ылғалды етеді. Бхандари жотасының климаты орта және жоғарғы жоталарға қарағанда сәл жылырақ.

Әкімшілік

Ауданның 4 сайлау округі және 125 мойындалған ауылы бар. Ол әрі қарай 13 әкімшілік бөлімшеге және 7 ауылдық даму блогына бөлінген. Онда үш аймақ бар, атап айтқанда, Жоғарғы аймақ Уоха, Вожуро, Чукитонг және Энглан округтерін, Орта аймақ Лотсу, Санис және Айтепионг округтерін, ал Төменгі аймақ Бхандари округі мен Ралан аймағын қамтиды.

Экономика

Нагаланд штатында қазіргі уақытта Артта қалған өңірлерге берілетін гранттар бағдарламасы (BRGF) арқылы қаржылай қолдау көрсетіліп жатқан үш ауданның бірі.

Демография

2011 жылғы халық санауы бойынша Уоха ауданының халқы 166 343 адамды құрайды, бұл шамамен Сант-Люсия мемлекетінің халқына тең. Бұл көрсеткіш Үндістанда 640 ауданның ішінде 595-ші орынды белгілейді.

Тілдер

2011 жылғы халық санағы бойынша халықтың 90,48% лота тілінде және 1,19% бенгал тілінде сөйлейтін болған.