Ортез шайқасы (1814)

Кіріспе

1814 жылы Жарым арал соғысы кезінде болған шайқас – Ортез шайқасы (1814 жыл)

Ортез шайқасы (1814 жылдың 27 ақпаны) – Англия-Испания-Португалия армиясы, маршал Артур Уэлсли, Веллингтон маркизінің басшылығымен, Францияның оңтүстігінде маршал Николя Соулт бастаған француз императорлық армиясына шабуыл жасады. Сан жағынан кем француз әскері оң жақ қанатында одақтастардың бірнеше шабуылын тойтарды, бірақ олардың орталық және сол жақ қанаттары жеңіліске ұшырады және Соулт кері шегінуге мәжбүр болды. Алғашқыда шегініс жақсы тәртіппен жүргізілді, бірақ кейін қауіпсіздік үшін күрес басталды және көптеген француз сарбаздары тұтқынға түсті. Бұл шайқас Жарым арал соғысының соңына таман болды. Ақпанның ортасында Веллингтон армиясы Байон маңындағы басып алынған шағын аумақтан шықты. Шығысқа қарай жылжыған одақтастар француздарды бірнеше өзен бойындағы қорғаныс шебінен ығыстырды. Науқанға үзіліс бергеннен кейін, батыс жақтан келген одақтас корпустары Байонды қоршап, оқшаулады. Шығысқа қарай жылжуын жалғастырған қалған екі одақтас корпусы Соулт армиясын Ортезге дейін кері тартты, онда француз маршалы шайқасқа шақырды. Келесі әрекеттерде Соулт үлкен батыс порты – Бордоны тастап, Тулузға қарай шығысқа шегінуге шешім қабылдады. Алдағы шайқас – Тулуз шайқасы.

Әскерлер

Нив шайқасы 1813 жылғы 13 желтоқсанда Веллингтон армиясы Соулттың соңғы шабуылдарын тойтарғанда аяқталды. Осымен бір жылдық соғыс мәресіне жетті. Соулт Нива өзені арқылы бөлінген одақтас әскерін анықтады, бірақ оларға шешулі жеңіліс сыйлай алмады. Француздар Байонның қорғанысына шегініп, қыстауға кірді. Көп жауын салдарынан екі ай бойы операциялар тоқтап қалды. 1813 жылғы 10 қарашадағы Нивель шайқасынан кейін Веллингтонның испан әскерлері басыбайлы француз ауылдарында тәртіпсіздік тудырды. Француз азаматтарының партизандық соғысқа көтерілуінен қауіптенген британдық қолбасшы өз британдық және португалдық сарбаздарына қатаң тәртіп орнатып, испан әскерлерінің көп бөлігін үйлеріне қайтарды. Оның әскерлеріне жалақы мен азық-түлік британ үкіметімен қамтамасыз етілгендіктен, Пабло Морильоның испан дивизиясы армия құрамында қалды. Веллингтонның саясаты нәтежесін берді; оның сарбаздары көп ұзамай армия тылындағы жолдарды күзетудің қажеті жоқ екенін түсінді. 1814 жылғы қаңтарда Соул Наполеонға күш жіберді. Солтүстік-Шығыс Франциядағы науқанға 7-ші және 9-шы жаяу әскер дивизиялары мен Анн Франсуа Шарль Трельярдың драгун тобы жіберілді. Барлығы Жан-Франсуа Левал мен Пьер-Франсуа Ксавье Бойердің басшылығында 11 015 жаяу әскер және Пьер-Исмерт, Франсуа Леон Орманси және Луи Эрнест Жозеф Спарр бригадаларындағы 3 420 атты әскер жиналды. Бұл Соултты Максимилиан Себастьен Фойдың (4600 адам) басқаруындағы 1-дивизиямен, Жан Бартелеми Дарманьяк (5500 адам) басқарған 2-дивизиямен, Луи Жан Николас Аббе (5300 адам) басқарған 3-дивизиямен, Элои Шарлеман Таупин (5600 адам) басқарған 4-дивизиямен, Жан Пьер Марансин (5000 адам) басқарған 5-дивизиямен, Эжен Казимир Виллатте (5200 адам) басқарған 6-дивизиямен, Жан Исидор Хариспе (6600 адам) басқарған 8-дивизиямен және Пьер Бенуа Соулт (3800 адам) басқарған кавалерия дивизиясымен қалдырды. Маршал Соулт сонымен қатар 7300 артиллерияшы, инженерлер мен вагоншыларды, сондай-ақ Байон (8800 адам) және Сен-Жан-Пье-де-Порт (2400 адам) гарнизондарын басқарды. Веллингтон армиясы Кеннет Ховардтың (6898 адам) басқаруындағы 1-дивизиядан, Уильям Стюарттың (7780 адам) басқаруындағы 2-дивизиядан, Томас Пиктонның (6626 адам) басқаруындағы 3-дивизиядан, Лоури Коулдың (5952 адам) басқаруындағы 4-дивизиядан, Эндрю Хейдің (4553 адам) басқаруындағы 5-дивизиядан, Генри Клинтонның (5571 адам) басқаруындағы 6-дивизиядан, Джордж Тауншенд Уокердің (5643 адам) басқаруындағы 7-дивизиядан, Чарльз Алтеннің (3480 адам) басқаруындағы жеңіл дивизиядан, Карлос Лекордың (4465 адам) басқаруындағы португал дивизиясынан және Морильоның (4924 адам) басқаруындағы испан дивизиясынан тұрды. Степлтон Коттон Генри Фэйннің (765 адам), Хасси Вивианның (989 адам) және Эдвард Сомерсеттің (1619 адам) басқаруындағы үш британдық жеңіл атты әскер бригадасына басшылық етті. Сонымен қатар, үш тәуелсіз жаяу әскер бригадасы болды: Мэтью Уитворт Эйлмер басқарған 1816 британдық, Джон Уилсон басқарған 2185 португалдық және Томас Брэдфорд басқарған 1614 португалдық.

The Battle of the Nive ended on 13 December 1813 when Wellington's army repulsed the last of Soult's assaults. This ended the fighting for the year. Soult had found the Allied army divided by the Nive River but failed to inflict a damaging defeat. The French then pulled back within Bayonne's defenses and entered winter quarters. Heavy rains brought operations to a standstill for the next two months. After the Battle of Nivelle on 10 November 1813, Wellington's Spanish troops had gone out of control in seized French villages. Horrified at the idea of provoking a guerilla war by French civilians, the British commander imposed a vigorous discipline on his British and Portuguese soldiers and sent most of his Spanish troops home. Since his men were paid and fed by the British government, Pablo Morillo's Spanish division remained with the army. Wellington's policy paid dividends; his soldiers soon found that guarding the roads in his army's rear areas was no longer required. In January 1814, Soult sent reinforcements to Napoleon. Transferred to the Campaign in Northeast France were the 7th and 9th infantry divisions and Anne François Charles Trelliard's dragoons. Altogether, this totaled 11,015 foot soldiers under Jean François Leval and Pierre François Xavier Boyer and 3,420 horsemen in the brigades of Pierre Ismert, François Léon Ormancey and Louis Ernest Joseph Sparre. This left Soult with the 1st Division under Maximilien Sébastien Foy (4,600 men), 2nd Division led by Jean Barthélemy Darmagnac (5,500 men), 3rd Division commanded by Louis Jean Nicolas Abbé (5,300), 4th Division directed by Eloi Charlemagne Taupin (5,600 men), 5th Division commanded by Jean Pierre Maransin (5,000 men), 6th Division under Eugène Casimir Villatte (5,200 men), 8th Division led by Jean Isidore Harispe (6,600 men) and Cavalry Division under Pierre Benoît Soult (3,800 men). Marshal Soult also commanded 7,300 gunners, engineers and wagon drivers plus the garrisons of Bayonne (8,800 men) and Saint Jean Pied de Port (2,400 men). Wellington's army consisted of the 1st Division under Kenneth Howard (6,898 men), 2nd Division commanded by William Stewart (7,780 men), 3rd Division led by Thomas Picton (6,626 men), 4th Division directed by Lowry Cole (5,952 men), 5th Division under Andrew Hay (4,553 men), 6th Division commanded by Henry Clinton (5,571 men), 7th Division led by George Townshend Walker (5,643 men), Light Division under Charles Alten (3,480 men), Portuguese Division directed by Carlos Lecor (4,465 men) and Spanish Division led by Morillo (4,924 men). Stapleton Cotton commanded three British light cavalry brigades under Henry Fane (765 men), Hussey Vivian (989 men) and Edward Somerset (1,619 men). There were also three independent infantry brigades, 1,816 British led by Matthew Whitworth Aylmer, 2,185 Portuguese under John Wilson and 1,614 Portuguese directed by Thomas Bradford.

Операциялар

Веллингтон өз әскерінің басым бөлігін Соулттың әскерінің көп бөлігін Байоннан шығысқа қарай ығыстыруды жоспарлады. Француз әскері шығысқа қарай жеткілікті түрде итерілгеннен кейін, күшті одақтас корпусы Байонның батысындағы Адур өзенінен көпір басын жаулап алып, сол бекініс қоршауға алатын еді. Соулттың әскері үш дивизияға дейін әлсірегендіктен, Веллингтонның күштері оларды екіге бөлуге жеткілікті болды. Соулт өзінің қарсыласын Францияның басып алынған аймағына тығып қоюды қалаған. Күшті гарнизонмен бекітілген Байон одақтастар басып алған аймақтың солтүстік жағын тосқан. Қаланың шығысында үш француз дивизиясы Адур өзенінің Порт-де-Ланнеге дейінгі бөлігін ұстады. Одақтастар басып алған аймақтың шығыс жағын төрт француз дивизиясы Жойез өзені бойында Хелеттке дейін қорғады. Одан бастап атты әскерлердің қарауылдары Пиреней тауларындағы Сен-Жан-Пье-де-Порт бекінісіне дейін созылды. 14 ақпанда Веллингтон шығысқа қарай шабуылға көшті. Оң жақтан Роуленд Хиллдің 20 000 сарбаздан тұратын корпусы, оның ішінде 2-ші және 3-ші дивизиялар, Лекордың португалдық және Морильоның испандық дивизиялары, сондай-ақ Фэйннің атты әскері болды. Хиллдің негізгі колоннасы Хелеттегі Хариспе дивизиясына шабуыл жасады. Пиктон сол жақтан Виллатте дивизиясына қарсы Бонлокқа жылжыды, ал Морильо өз әскерін оң жақтағы төбелер арқылы жеткізді. 15 ақпанда Хиллдің колоннасы Гаррис шайқасында Хариспе дивизиясын жеңіп, француздарды Сен-Паладан және Бидуз өзенінің жағалауынан кетуге мәжбүр етті. Уильям Бересфордтың 25 400 сарбаздан тұратын сол жақ корпусы 16 ақпанда Бидач ауылына қарай жылжуды бастады. Бересфорд корпусы 4-ші, 6-шы, 7-ші және жеңіл дивизиялардан, сондай-ақ Сомерсет пен Вивианның атты әскерінен құралды. Веллингтонның барлығы 42 000 жаяу және 3 000 атты әскері шығысқа қарай жорыққа шықты. Одақтастардың қысымына жауап ретінде Соулт Адурдың солтүстігіндегі үш дивизияның екеуін шығысқа қарайғы төрт дивизиямен біріктірді. Бұл әрекет 32 000 жаяу және 3 800 атты әскерден тұратын дала армиясын құрды. Француз дивизияларына Пейрехорадтан Сауветер-де-Беарнға дейін, Наварренкске дейін Гав-д'Олорон өзенінің артында жаңа шеп құруға бұйрық берілді. 17 ақпанда Хилл корпусы Сайсон өзенін кешіп өтіп, тағы бір француз қорғаныс шебін бұзды. Француз маршалы Байонды қорғауға көмектесу үшін Аббе дивизиясын жіберді, бұл шешім оның әскерін Веллингтонмен күресуге жеткіліксіз күшпен қалдырды. 18 ақпанда Соулт әскерлерін Гав-д'Олоронға орналастырды. Сол күні ауа райы нашарлап, операциялар тағы бір рет тоқтап қалды. Тыныштық кезінде Веллингтон Джон Хоуп корпусына Байонды толық оқшаулауды бастауға бұйрық берді. Адур өзені кең болғандықтан және Байоннан төменде 4 метрге дейін су көтерілетін болғандықтан, Соулт одақтастардың сол жерден өтуін күтпеді және солтүстік жағалауды қорғамады. Өзендерді кесіп өтуді талап ететін одақтастардың шабуылына қарсы тұрған француз маршалының пікірінше, олардың қарсыластарының өзенді көпірлеуге жеткілікті қайықтары мен понтондары болмайтын еді. Хоуп 23 ақпанда Адур өзенінен 1-ші дивизияның сегіз ротасын көпір басына жіберді. Кешке Конгрев ракеталары шабуылды тексеруге жіберілген екі француз батальонын таратып жіберді. Келесі күні 30-дан 50 тоннаға дейінгі 34 кеме Адурдың сағасына кіріп, біріктіріліп, палубаларынан жол салынды. 26 ақпанның кешінде Хоуп өзінің 31 000 сарбазының 15 000-ын көпірден солтүстік жағалауға жеткізді. Сент-Этьен қалашығын басып алу кезінде 400 адамнан шығынға ұшырағаннан кейін, одақтастар 27 ақпанда Байонды қоршады. Француздардың жоғалғандары тек 200 адамды құрады. Қоршау 14 сәуірге дейін, Байон шайқасы басталарға дейін жалғасты. 24 ақпанда Веллингтон Соулттың әскеріне қарсы жаңа шабуылды бастады. Бұл операция үшін Хилл 6-шы және жеңіл дивизиялармен күшейтілді. Бересфорд екі дивизиямен француз шебінің солтүстік жағына жасалма шабуыл жасады. Пиктон Сауветерге қарсы демонстрация жасауы керек еді, бірақ ол бұйрықтың шегінен асып кетті. Ол көпірден шамамен бір шақырымдай жерде күзетсіз броды тауып, Джон Кин бригадасының төрт жеңіл ротасын артқа итеріп жіберді. Қиын көтерілістен кейін олар биікке шықты, бірақ Виллатте дивизиясының 119-шы жаяу әскер полкінің батальоны оларды жеңіп алды. Олардың төмен қарай және өзен арқылы қашу кезінде шамамен 30 сарбаз тұтқынға алынды, ал бірнешесі суға батып кетті, 250 сарбаздан 80-і қаза тапты. Хилл қайық көпірін салып, Сауветер мен Наварренкс арасындағы Виелленаве-де-Наварренкс қаласында Гав-д'Олоронды кесіп өтті. Өзінің соңғы орнының қауіпсіздігіне көз жеткізген Соулт Ортез қаласына, Гав-де-По өзеніне қайта шегінуге бұйрық берді.

Wellington planned to use the greater part of his army to drive the bulk of Soult's army well to the east, away from Bayonne. Once the French army was pressed sufficiently far to the east, a strong Allied corps would seize a bridgehead over the river Adour to the west of Bayonne and encircle that fortress. Because Soult's army was weakened by three divisions, Wellington's forces were superior enough to risk dividing them into two bodies. Soult wished to contain his opponent in a wedge of occupied French territory. Strongly garrisoned Bayonne blocked the north side of the Allied occupied area. East of the city, three French divisions held the line of the Adour to Port de Lanne. The east side of the Allied occupied area was defended by four French divisions along the river Joyeuse as far south as Hélette. Cavalry patrols formed a cordon from there to the fortress of Saint Jean Pied de Port in the Pyrenees. On 14 February, Wellington launched his offensive toward the east. On the right flank was Rowland Hill's 20,000 man corps which included the 2nd and 3rd divisions, Lecor's Portuguese and Morillo's Spanish divisions and Fane's cavalry. Hill's main column struck toward Harispe's division at Hélette. Picton moved on the left flank against Villatte's division at Bonloc and Morillo took his men through the foothills on the right flank. On 15 February, Hill's column defeated Harispe's division in the Battle of Garris and forced the French to abandon Saint Palais and the line of the river Bidouze. The 25,400 strong Allied left flank corps under William Beresford began its advance on 16 February, aiming for the village of Bidache. Beresford's corps was made up of the 4th, 6th, 7th and Light divisions as well as Somerset's and Vivian's cavalry. Altogether, Wellington had 42,000 foot soldiers and 3,000 horsemen marching to the east. Reacting to the Allied pressure, Soult joined two of the three divisions north of the Adour to the four divisions farther east. This action created a field army of 32,000 infantry and 3,800 cavalry. The French divisions were directed to form a new line behind the Gave d'Oloron River, along a line from Peyrehorade to Sauveterre de Béarn to Navarrenx. On 17 February, Hill's corps forded the river Saison, breaching yet another French defensive line. The French marshal sent Abbé's division to help defend Bayonne, a questionable move which left his army with fewer troops to fight Wellington. By 18 February, Soult had his troops in position on the Gave d'Oloron. That day the weather broke again, causing another pause in operations. During the lull, Wellington ordered John Hope's corps to begin the isolation of Bayonne. Since Adour is wide with a tidal rise of 14 feet (4 m) below Bayonne, Soult never suspected the Allies would cross there and did not guard the north bank. Facing an Allied offensive that required crossing rivers, the French marshal believed that his foes would not have enough boats or pontoons to bridge the river. Hope sent eight companies from the 1st Division across the Adour on 23 February to form a bridgehead. That evening Congreve rockets dispersed two French battalions that were sent to investigate the incursion. The next day 34 vessels of 30 to 50 tons sailed into the mouth of the Adour, were moored together and a roadway was built across their decks. By the evening of 26 February, Hope marched 15,000 of his 31,000 men over the bridge onto the north bank. After sustaining 400 casualties in a successful bid to capture the Sainte Étienne suburb, the Allies encircled Bayonne on 27 February. French casualties were only 200 in the action. The siege was pursued in a lackadaisical fashion until 14 April when the bloody and pointless Battle of Bayonne erupted. On 24 February, Wellington launched a new offensive against Soult's army. For this operation, Hill was reinforced by the 6th and light divisions. Beresford with two divisions mounted a feint attack against the northern end of the French line. Picton was supposed to demonstrate opposite Sauveterre but he exceeded his orders. He found an apparently unguarded ford about from the bridge and pushed four light companies from John Keane's brigade across. After a steep climb, they reached high ground only to be overpowered by a battalion of the 119th Line Infantry from Villatte's division. In their flight down the slope and across the river, about 30 men were captured and a few drowned; about 80 of the 250 men became casualties. Hill built a boat bridge and thrust 20,000 troops across the Gave d'Oloron at Viellenave de Navarrenx between Sauveterre and Navarrenx. With his latest position compromised, Soult ordered a retreat to Orthez on the Gave de Pau River.

Жоспарлар мен күштер

Веллингтон қақтығысқа түсуден сақтанғандықтан, Сультті оның позициясынан шығарып алуға тырысты. Ол Бересфордты Лахотанға, Гав-де-Пау өзенінің ағысымен төмен қарай жіберіп, Сульттің оң қанатын айналып өтуге бұйырды. Сонымен қатар, Хилл корпусы Ортезге қарай жылжыды. 25 ақпанда Сульт әскерін Ортезде шоғырландырып, одақтастармен шайқасқа шақырды. Француз маршалының құрамында 33 000 жаяу әскер, 2 000 атты әскер, 1 500 артиллерияшы және саперлер, сонымен қатар 48 далалық зеңбірек болды. Веллингтон француздарға қарсы 38 000 жаяу әскер, 3 300 атты әскер, 1 500 артиллерияшы мен саперлер, 54 артиллериялық құрал жинады. Бес батальон болмады: Жеңіл дивизиядан 1/43-ші және 1/95-ші атқыштар, 4-ші дивизиядан 2-ші уақытша батальон, 6-шы дивизиядан 79-шы атқыштар және 7-ші дивизиядан 51-ші атқыштар. Сульттың шайқасқа дайын екенін көрген британдық қолбасшы Бересфордты Сульттің оң қанатын бұзуға жіберді, ал Пиктон үш дивизиямен француз орталығын ұстап тұрды. Осы уақытта Хилл корпусы Ортезге шабуыл жасап, Гав-де-Пау арқылы өтіп, француздың сол қанатын қоршауға тиіс болды. Сәттілік болса, Сульт Бересфорд пен Хиллдің арасында қалмақ. Ортезде Гав-де-Пау оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай ағады. Бересфорд Гав-де-Паудың сол жағында болғандықтан, өзен Сульттің Ортездің шығысындағы позициясын ғана қорғады. Дегенмен, Ортездің солтүстігінде батыстан шығысқа қарай созылған қырқа бар, ол батыста Сент-Буа ауылында аяқталады. Қырқаның биіктігі шамамен 152 метр, ал Ортезден Даксқа дейінгі жол оның жотасымен өтеді. Алайда, Лафури, Люк және Плассотт шаруашылықтарындағы төбелер одан да биік болды, соңғысы Сент-Буадан 181 метр (595 фут) жоғары көтерілді. Үш биік нүкте француз артиллериясымен нығайтылған. Сент-Буадан басқа, қырқаға батыстан екі тік жар арқылы, олардың арасында батпақты жер орналасқан. Сульт осы қырқаның бойында төрт жарым дивизияны орналастырды, Ортезде бір дивизияны және резервте бір дивизияны қалдырды. Басқа дивизиялардан айырмашылығы, Хариспе дивизиясында үш бригада болды. Оның үшінші бригадасы, Мари Огюст Пари басқаруымен, оң қанатқа бөлінді. Оңнан солға қарай, қырқаны Таупин, Клод Пьер Руже, Дарманьяк және Фой дивизиялары ұстады. Руже Марансин дивизиясының уақытша қолбасшысы болды. Хариспе дивизиясының қалған екі бригадасы Ортезді ұстады, ал Виллатт дивизиясы Ортездің солтүстігінде резервте болды. Оноре Шарль Рейль оң қанатта Таупин, Руже және Париге, Жан Батист Друэ, граф д'Эрлон Дарманьяк пен Фойға орталықта, ал Бертран Клаузель сол қанатта Хариспе мен Виллаттты бақылады. Пьер Сульттың атты әскері шашырап кетті. 2-гусарлар мен 22-ші "Шассерс а Квель" Поу маңында болды және шайқасқа қатыспады. 13-ші, 15-ші және 21-ші шассеурлер, сәйкесінше, Хариспе, Д'Эрлон және Рейльге жіберілді, ал 5-ші және 10-шы шассеурлер резервте болды. Веллингтон Уолкердің 7-ші дивизиясының қолдауымен Коулдың 4-ші дивизиясын Бересфордтың басшылығымен қырқаның батыс жағына шабуыл жасауға жіберді. Пиктон өзінің 3-ші дивизиясын және Клинтонның 6-шы дивизиясын француз орталығын ұстап тұруға бастап кетеді. Хилл корпусына португалдық бригадамен Ортезге қарсы шабуыл жасап, оның екі дивизиясын Ортездің шығысына қарай Гав-де-Пау арқылы өтуге дайын болуға бұйрық берілді. Алтеннің жеңіл дивизиясы Веллингтон штаб-пәтерін орнатқан көне римдік лагерьдің артына жасырылды. Лагерь Бересфорд пен Пиктон колонналарының арасында орналасқан. 44 402 саяқты одақтас армияға үш бригадада 3 373 жеңіл атты әскер және 1 512 артиллерияшы, инженерлер мен вагон жүргізушілері кірді. Морильо дивизиясы Наварренкті қоршап тұрды, ал бес британдық батальон жаңа форма киюге дайындалып жатқандықтан, шайқасқа қатыспады. 1-ші гусарлар Корольдік неміс легионы (KGL) полкі одақтас атты әскерінің құрамына кірді.

Since Wellington was anxious not to bring on an engagement, he tried to flank Soult out of position. He sent Beresford to cross the Gave de Pau downstream at Lahontan and circle around Soult's right flank. At the same time, Hill's corps moved directly toward Orthez. By 25 February, Soult had massed his army at Orthez and courted battle with the Allies. The French marshal counted 33,000 foot soldiers, 2,000 horsemen, 1,500 gunners and sappers, supported by 48 field guns. Wellington could bring 38,000 infantry, 3,300 cavalry, 1,500 gunners and sappers, supported by 54 artillery pieces against the French. Five battalions were absent: 1/43rd Foot and 1/95th Rifles from the Light Division, 2nd Provisional from 4th Division, 79th Foot from 6th Division and 51st Foot from 7th Division. Confronted with Soult in a fighting mood, the British commander planned to send Beresford to break Soult's right flank while Picton and three divisions kept the French center busy. Meanwhile, Hill's corps was to attack Orthez, get across the Gave de Pau and envelop the French left flank. With luck, Soult would be crushed between Beresford and Hill. At Orthez, the Gave de Pau runs approximately from southeast to northwest. Since Beresford was already on the same side of the Gave de Pau, the river only protected Soult's position to the east of Orthez. However, there is an east–west ridge on the north side of Orthez that ends at the village of Saint Boès on the west. The ridge is about 500 feet (152 m) high and the road from Orthez to Dax runs along its crest. However, the knolls at the Lafaurie, Luc and Plassotte Farms were even higher, the last named rose 595 feet (181 m) above Saint Boès. The three high points were crowned with French artillery. Aside from Saint Boès, the ridge can be approached from the west by two spurs with marshy ground in between. Soult posted four and one half divisions along this ridge, one division in Orthez and one division in reserve. Unlike the other divisions which had two brigades, Harispe's division contained three brigades. His third brigade under Marie Auguste Paris was detached to the right flank. Going from right to left, the ridge was held by the divisions of Taupin, Claude Pierre Rouget, Darmagnac and Foy. Rouget was in temporary command of Maransin's division. Harispe's remaining two brigades held Orthez while Villatte's division was in reserve north of Orthez. Honoré Charles Reille commanded Taupin, Rouget and Paris on the right flank, Jean Baptiste Drouet, comte d'Erlon led Darmagnac and Foy in the center and Bertrand Clausel supervised Harispe and Villatte on the left flank. Pierre Soult's cavalry was scattered. The 2nd Hussars and the 22nd Chasseurs à Cheval were near Pau and out of the battle. The 13th, 15th and 21st chasseurs à cheval were detached to Harispe, D'Erlon and Reille, respectively, while the 5th and 10th chasseurs à cheval were in reserve. Wellington planned to send Cole's 4th Division supported by Walker's 7th Division to attack the western end of the ridge under the direction of Beresford. Picton would lead his own 3rd Division and Clinton's 6th Division in pinning the French center. Hill's corps was ordered to feint against Orthez with a Portuguese brigade and hold his two divisions ready to cross the Gave de Pau to the east of Orthez. Alten's Light Division was placed under cover behind an old Roman camp where Wellington set up his headquarters. The camp was located between Beresford's and Picton's columns. The 44,402 strong Allied army included 3,373 light cavalry in three brigades and 1,512 gunners, engineers and wagon drivers. Morillo's division was besieging Navarrenx while five British battalions were not present in the field while being issued fresh uniforms. The 1st Hussars King's German Legion (KGL) Regiment was part of the Allied cavalry.

Іс-қимыл

1814 жылғы 27 ақпанда таңертең жеңіл мұз болды, бірақ жер қатпаған еді. Сағат 8:30-да 4-дивизия Сен-Бос қаласының тұсында Таупин әскерлеріне шабуыл жасады. Алғашқы шабуыл жеке төбеде тұрған шіркеуді басып алды. Роберт Росс бригадасы Сен-Бос арқылы өтіп, Плассотт төбесіндегі батареядан кері шегінді. Сол кезде әскерлері ауылға қайтып келгенде, Коул Таупиннің қаруларымен дуэльге KGL батареясын алып келді. Батарея дереу Плассотт және Люк төбелеріндегі француз батареяларының нысанасына айналды; екі зеңбірек істен шығып, капитан Фредерик Симфер қаза тапты. Коул Росс жанына Жозе Васкончеллостың португал бригадасын орналастырып, желісін қайтадан алға жылжытты. Нәтижесінде екінші рет кері шегініс болды, сол кезде Росс жараланып құлады. Соңынан жасалған қарсы шабуылда Таупин әскерлері Сен-Бос қаласының бір бөлігін қайтарып алды. Бір уақытқа дейін екі жақ үйлерден бір-біріне оқ атқаннан кейін тыныштық орнады, бірақ Васкончелло әскерлері қорғаныш таппай, артқа қарай жылжи бастады. Веллингтон Жеңіл дивизиядан 1-ші Касадор батальонын жіберді. Коул желісі күшейту келген кезде құлдырады. Таупин бүкіл ауылды басып алып, одақтастарды бастапқы орнына қайтарды. Росс бригадасы 279 адамнан, Васкончеллос бригадасы 295 адамнан зардап шекті. Пиктонның француз орталығына қарсы шабуылдары да қатты қарсылыққа ұшырады. Пиктон 3-дивизияны бөліп, Томас Брисбен бригадасын оң жақтан Фойдың позициясына, ал Кин бригадасын сол жақтан Дарманьяк дивизиясына қарай жіберді. Кинге 3-ші дивизиядан Манли Пауэрдің португал бригадасы қолдау көрсетті. Брисбенді оң жақтан Клинтонның 6-дивизиясы ұстанды. Екеуі де шатқалдарды басып өтуге тырысқандықтан, екі жақта да тар фронт болды. Пиктонның сарбаздары француздардың бекіністерін тез кері қайтарды. Алдыңғы бригадалар Эскориал мен Лафури төбелерінен дәл артиллерия отына түскен кезде Пиктон өзінің жасақталған әскерлерін ұстап, жеті британдық жеңіл ротаға, үш 5/60 Foot мылтық ротасына және бүкіл 11-ші Касадор батальонына күшейтті. Бұл ауыр шайқас желісі Соулттың негізгі қорғаныс желісімен байланысқа келгенше алға жылжи берді, бірақ одан әрі басып кете алмады. Екі сағат бойы Пиктон Бересфордтың шабуылдауын күтті, екі жақтың да шайқасы болды. Веллингтон флангтық шабуыл сәтсіз аяқталғанын көрген соң, жоспарларын тез өзгертті. Ол 3 және 6-дивизиялардағы ұстап тұру шабуылдарын шабуылға айналдырды. Жаңа шабуыл сағат 11:30-да басталды. Британдық командир француздардың оң және орталық жақ флангтарына қарсы барлық қол жетімді бөлімшелерді жіберді. Ол тек 2/95 және 3/95 жаяу әскерлерді, португалдық 3-ші качадор батальонын және Жеңіл дивизияның 17-ші желілік жаяу әскер полкін ұстап қалды. Росс пен Васкончеллос бригадалары алынып тасталып, олардың орнына 7-дивизия келді. Сен-Буа үшін күрес Уолкердің дивизиясы мен Уильям Ансонның 4-дивизия бригадасы шабуылға шыққанда, шіркеу төбелінен атып жатқан екі британдық артиллерия батареясының қолдауымен қайтадан басталды. 6-шы пехота полкінің басшылығымен ортаға төрт батальон шабуыл жасады. Сол жақта екі батальон, оң жақта Джон Милли Дойлдың португал бригадасы орналасты. Төрт сағаттан бері соғысып жатқан Таупиннің шаршаған сарбаздары Плассотт төбесінің артына қайта оралды. Брисбен бригадасы алға жылжығанда, көп адам қаза тапқан артиллерия отына түсті. Бригада ақыры қару-жараққа тап болмайтын жерге жетіп, француздар сарбаздарды өлтіре бастады. Эдвард Пакенхэмнің үндеуінен кейін Брисбен шабуылдауды жалғастырды. 1/45-ші пехота жотаның жоғарғы жағына жақындап, Жозеф Франсуа Фрионның Фой дивизиясының бригадасы жотаның жотасын ұстады. Брисбен бригадасының сол жағында 1/88-ші пехоталық дивизияның екі ротасы француздар желісіне шабуыл жасай бастаған дивизияның артиллерия батареясын күзетіп тұрды. Соулт қауіпті байқап, 21-ші "Шассерс-а-Шеваль" эскадрильясына шабуыл жасауға бұйрық берді. Ат әскері екі ротаны басып, ауыр зардап шекті, содан кейін пулеметшілердің соңынан қуып кетті. 88-ші полктің қалған роталары француз аттыларына бірден оқ атып, олардың көпшілігін қырып тастады. 21-ші Хассерлер 401 адамнан құралған ұрысқа аттанды, бірақ 11 күннен кейін белсенді қызметте тек 236 адам болды. 88-ші пехота 269 адамнан қаза тауып, жараланды, бұл британдықтардың ең көп саны. Фой өзінің алдыңғы қатардағы бөлімшелерінің артында жүргенде, оның басына шарапнел жарылып, оның сол иығына оқ тиді. Оның жарақаты сарбаздарын жігерсіздікке түсірді, олар артқа қарай жылжи бастады. Сонымен бірге, Брисбен бригадасы Клинтонның 6-дивизиясының екі бригадасымен алдыңғы қатарда ауыстырылды. Бұл жаңа әскерлер жақыннан оқ атып, штыкпен шабуыл жасап, француздарды жотаның артқы бетіне дейін ығыстырды. Пьер Андре Геркуле Берлиердің Фой дивизиясының бригадасы, Ортhez қаласына жақын болғандықтан, Фрионның шегінісінен кейін қанатын жоғалтқаннан кейін шегінді. Берлиер кеткеннен кейін, Ортhez қаласындағы Хариспенің екі батальоны тұтқынға түспеу үшін де шегінуге мәжбүр болды. Сол жақтан Пиктонның Кин мен Пауэр басқаратын екі бригадасы Дарманьяк дивизиясына қарсы күресті. Фой дивизиясы берілгеннен кейін, Дарманьяк келесі жотаға шегінді, онда оның әскерлері Виллат дивизиясының оң жағында орналасты. Пиктон мен Клинтон дивизиялық батареялары француздың жаңа позициясына нысана алды. Руже дивизиясы мен Паристің бригадасы Дарманьяк шегінгеннен кейін де шегіне бастады. Руже мен Таупин арасындағы кеңістікті байқаған Веллингтон 52-ші пехота полкіне Романдық лагерьден шабуыл жасап, француздың қорғаныс желісіне енуге бұйрық берді. Полктің командирі Джон Колборн әскерін батпақты жерлерден және содан кейін Люк төбесіне қарай жетеледі, Веллингтон мен оның штабы оларды ұстанды. Олар Таупиннің сол жақ қанатында жотаның үстінде бекінді. Екі қанаты да бұзылған Таупин дивизиясы солтүстік-шығысқа асығыс шегінді, француз әскерлерінің соңғы бөлігі. Жарақаттанған дивизия ешқашан қайта жиналмады, бірақ екі зеңбірегінен басқа барлық қаруын сақтап қалды. Руже дивизиясы мен Паристің бригадасы артта бірігіп, қуып жететін одақтастармен қатаң шайқасқа түсті. Джон Бухан бригадасы бүкіл таң бойы Ортhez қаласының француз қорғаушыларымен шайқасты. Гав де По өзенін кесіп өтуге бұйрық алған Хилл сағат 11:00-де әскерін Суарс бродіна бағыттап жіберді. Бродқа келген 12 000 ағылшын-португалдық әскері бродты қорғаған атқыштар полкі мен 115-ші желілік жаяу әскер полкінің екі батальонын жеңіп алды. Хилл әскері тез өзеннен өтіп, Хариспенің аз санды дивизиясын кері шегіндірді. Олар Ортhez көпірінен келген Буханның португалдық әскерлерімен қосылды, қаланың қорғаушылары шегінгеннен кейін. Жаңадан келген сарбаздар батальондарымен бірге Хариспе Тюри төбелерінде тұруға тырысты. Жаңа сарбаздар нашар жауынгерлік қабілет көрсетті; Хилл әскері Хариспенің желісін бұзып, үш зеңбірекке қол жеткізді. Веллингтонның испандық байланыс офицері Мигель Рикардо де Алава-и-Эскивель шабуыл кезінде оқтан жараланды. Веллингтон Алаваны қызықтырып жатқанда, оның қылышының саптамасына оқ тигеннен кейін жылқысынан құлады. Жаман түрде соққан жамбасынан қиналып, британдық армия командирі қайтадан жылқыға мініп, шайқасты басқаруын жалғастырды. Осы кезде Соулт Хилл колоннасы армиясын Ортhez-ден Соль-де-Навайль жолынан бөліп тастауы мүмкін екенін түсінді. Ол Виллат, Дарманьяк, Руже және Паристің қамқорлығымен армиясын шегіндіруге бұйрық берді. Бастапқыда қиын шегініс жақсы тәртіппен жүргізілді, бірақ британдық аттылары мен жаяу әскерлері оны тығыз ұстанды. Тарық жолдар мен қиын жерлер арқылы шегінуге мәжбүр болған француз әскерлері шатасып, бөлімшелер арасындағы байланыс үзілді. Тұтқынға түсуден қорқып, шегінетін сарбаздар одан да алаңдап, жігерсіздікке түсті...

The morning of 27 February 1814 saw a light frost, but the ground was not frozen. At 8:30 a. m. the 4th Division assaulted Taupin's soldiers at Saint Boès. The initial rush seized the church which stood on a separate hill. The brigade of Robert Ross swept through Saint Boès but was repulsed by the battery on the Plassotte knoll. When his soldiers fell back into the village, Cole brought up a KGL battery to duel with Taupin's guns. The battery immediately became the target of the French batteries on the Plassotte and Luc knolls; two guns were knocked out and Captain Frederick Sympher was killed. Cole deployed José Vasconcellos' Portuguese brigade on Ross' right and sent his line forward again. The result was a second repulse in which Ross went down with a wound. The subsequent counterattack by Taupin's troops recovered part of Saint Boès. For a time there was a lull as the two sides fired away at each other from the houses, but Vasconcellos' men had no cover and began to edge backward. Wellington sent over the 1st Caçadores Battalion from the Light Division. Cole's line collapsed just as the reinforcement arrived. Taupin recovered the entire village and drove the Allies back to their starting point. Ross' brigade suffered 279 casualties and Vasconcellos' brigade lost 295. Picton's probing attacks against the French center also met stiff resistance. Picton split the 3rd Division, sending Thomas Brisbane's brigade up the right spur toward Foy's position and Keane's brigade up the left spur toward Darmagnac's division. Keane was supported by Manley Power's Portuguese brigade from 3rd Division. Brisbane was followed up the right spur by Clinton's 6th Division. Since the valleys between the spurs were deep and muddy, both advances were restricted to narrow fronts. Picton's skirmishers quickly drove back the French outposts. When the leading brigades came under accurate artillery fire from the Escorial and Lafaurie knolls, Picton held back his formed troops and reinforced his skirmish line to seven British light companies, three 5th/60th Foot rifle companies and the entire 11th Caçadores Battalion. This heavy skirmish line moved forward until it came into contact with Soult's main defense line, but it was unable to press any farther. For two hours, Picton waited for Beresford's attack to make progress as the two sides skirmished. Wellington quickly changed his plans after seeing his flank attack fail. He converted his holding attack with the 3rd and 6th Divisions into a head on assault. The new assault began around 11:30 am. The British commander sent every available unit against the French right flank and center. He held back only 2/95th Foot and 3/95th Foot, the Portuguese 3rd Caçadores Battalion and the 17th Line Infantry Regiment from the Light Division. The brigades of Ross and Vasconcellos were withdrawn and replaced by the 7th Division. The struggle for Saint Boès broke out anew when Walker's division and William Anson's brigade of 4th Division attacked, supported by two British artillery batteries firing from the church knoll. Four battalions attacked in the center led by the 6th Foot. Two battalions were deployed to the left and John Milley Doyle's Portuguese brigade was on the right. Taupin's tired soldiers, who had been fighting for about four hours, were driven back behind the Plassotte knoll where they rallied. When it advanced, Brisbane's brigade came under artillery fire that caused many casualties. The brigade finally reached some dead ground where the guns could not hit them, but French skirmishers began picking off the soldiers. After some urging by Edward Pakenham, Brisbane continued the attack. The 1/45th Foot fought its way close to the top of the ridge where Joseph François Fririon's brigade of Foy's division held the ridgeline. On the left of Brisbane's brigade, the 1/88th Foot had two companies guarding the divisional artillery battery as it began pounding the French line. Soult spotted the threat and ordered a squadron of the 21st Chasseurs à Cheval to charge. The cavalry overran the two companies, inflicting heavy losses, and then went after the gunners. The remaining companies of the 88th immediately opened fire on the French horsemen, mowing most of them down. The 21st Chasseurs went into combat 401 strong but 11 days later reported only 236 men on active duty. The 88th Foot suffered 269 killed and wounded, by far the most of any British unit. While Foy walked behind his front line units, a shrapnel shell burst over his head, driving a bullet into his left shoulder. His wounding disheartened his soldiers, who began falling back. At about the same time, Brisbane's brigade was replaced in the front line by two brigades of Clinton's 6th Division. These fresh troops fired a volley from close range and advanced with the bayonet, driving the French down the ridge's rear slope. Pierre André Hercule Berlier's brigade of Foy's division, which was closer to Orthez, fell back after Fririon's retreat exposed its flank. With Berlier gone, Harispe's two battalions in Orthez were compelled to retreat in order to avoid capture. On the left spur, Picton's two brigades under Keane and Power pressed against Darmagnac's division. After Foy's division gave way, Darmagnac retreated to the next ridge in the rear, where his troops took position on the right of Villatte's division. The divisional batteries of Picton and Clinton zeroed in on the new French position. Rouget's division and Paris' brigade apparently began to pull back after Darmagnac's retreat. Seeing a gap open between Rouget and Taupin, Wellington ordered the 52nd Foot to advance from the Roman Camp and drive a wedge into the French defensive line. The unit's commander John Colborne led his men across some marshy ground and then up the slope toward the Luc knoll, followed by Wellington and his staff. They won a foothold at the top of the ridge on Taupin's left flank. With both its flanks turned, Taupin's division hurriedly retreated to the northeast, the last French unit to be dislodged. The mauled division never rallied, though it managed to save all but two of its cannons. At some position to the rear, Rouget's division and Paris' brigade joined together and fought a hard battle against the pursuing Allies. John Buchan's brigade skirmished with the French defenders of Orthez all morning. Having received orders to cross the Gave de Pau, Hill got his troops marching for the Souars Ford at 11:00 am. Arriving there, the 12,000 Anglo Portuguese brushed aside the cavalry regiment and two battalions of the 115th Line Infantry Regiment defending the ford. Hill's troops were soon across the river in strength and pressing back Harispe's outnumbered division. They were joined by Buchan's Portuguese who crossed at the Orthez bridge the moment the town's defenders pulled out. Joined by some newly arrived conscript battalions, Harispe attempted to make a stand at the Motte de Tury heights. The raw recruits proved to be poor fighting material; Hill's men broke Harispe's line and captured three guns. Wellington's Spanish liaison officer, Miguel Ricardo de Álava y Esquivel, was hit by a spent bullet during the advance. As Wellington was teasing Álava, he was knocked off his horse when a bullet sized canister shot struck his sword hilt. In pain from a badly bruised hip, the British army commander remounted and continued to direct the battle. At this time, Soult realized that Hill's column might cut off his army from the Orthez to Sault de Navailles road. He ordered his army to retreat, covered by Villatte, Darmagnac, Rouget and Paris. At first, the tricky withdrawal was conducted in good order, though it was closely followed by British horse artillery and infantry. Because they had to retreat on narrow paths and across country, the retreating French units became badly mixed and unit cohesion was lost. Fearful of capture, the retreating soldiers became more and more confused and demoralized. Villatte and Harispe covered the withdrawal. At Sallespisse the troops from the French right and center poured into the main road. Soldiers from Villatte's division held that village until expelled by the 42nd Foot (Black Watch) in a hard fight. For the final 3 mile (5 km) to the Sault de Navailles bridge, most of Soult's army was a mob. That the cavalry brigades of Fane, Vivian and Somerset did not wreak havoc on the French was due to the terrain, which was criss crossed with walls and ditches. Only the 7th Hussars made an effective charge, riding down one battalion of the 115th Line and a French National Guard unit from Harispe's division. At Sault de Navailles, Soult's artillery chief Louis Tirlet set up a 12 gun battery to cover the bridge over the Luy de Béarn. Soult's beaten men flowed across the bridge and kept going until they reached Hagetmau. Villatte and Harispe's infantry and Pierre Soult's cavalry stayed in Sault de Navailles until 10:00 pm when they blew up the bridge and joined the retreat.

Нәтижелер

Француздар француз жерінде шайқаста жеңіліп, Соулт алты далалық зеңбірек пен 3985 әскерден, оның ішінде 542 қаза тапқан, 2077 жараланған және 1366 тұтқынға алынғандардан айырылды. Фой және бригада генералдары Этьен де Барбот пен Николя Груарде жараланды. Топин дивизиясының бригад генералы Жан Пьер Бешо қаза тапты. Одақтастар 367 қаза тапқан, 1727 жараланған және 80 тұтқынға алынған, барлығы 2174 адам шығынға ұшырады. Олардың ішінде португалдықтардан 156 қаза тапқан, 354 жараланған және 19 тұтқынға алынса, британдықтардан 211 қаза тапқан, 1373 жараланған және 61 тұтқынға алынды. Шайқаста қаза тапқандармен қатар, жақында әскерге шақырылған француз сарбаздарының көптегені дереу қашып кетті. Соулт өзінің әлсіреген армиясымен Лю де Беарнды қорғауға тырыспады. Оның орнына, ол Адур өзенінің жағасындағы Сент-Северге қарай солтүстікке шегінді. Соулт қиын жағдайда болды. Ол маңызды оңтүстік-батыс порты Бордо мен Тулузаны бірдей қорғауға шамасы келмеді. Бордоны ұстап тұру Гаронна сағасын артына тастауға және сол аймақта азық-түлік табудың қиын болуына әкеледі деп шешті. Сондықтан француз маршалы Тулуза бағытында шығысқа қарай әрекет етуге бел буды. 2 наурызда одақтастар Аир-сюр-л-Адурда француздармен шайқасты, бұл шайқаста француздар 250 адамды қаза қылып, жаралады, оның ішінде 12 офицер және 100 тұтқынға алынды. Гипполита Да Коста португалдық бригадасын күшті бекініске шабуылға жіберді. Бес офицер мен 100 сарбазды жоғалтқаннан кейін шабуыл сәтсіз аяқталды, Да Коста сарбаздарды қайта жинауға үлкермеді және оның орнына басқа командир тағайындалды. 2-дивизиядан британдықтар 156 қаза тапқан және жараланғандарды шығарды. Хиллмен болған шайқастан кейін Харисп Эйрді тастап кетті. Соулт Маубурге мен Плесанс арасындағы позицияға шегінді, онда оның армиясы он күнге жалғыз қалды. Соулттың Бордоны қорғауға сәтсіздігін пайдаланған Веллингтон Бересфордты және 4-ші және 7-ші дивизияларды теңіз портын басып алуға жіберді. Бересфорд 7 наурызда одақтастар лагерінен шығып, 12 наурызда Бордоны басып алды. 7-дивизияны оккупациялық күш ретінде қалдырып, Бересфорд 19 наурызда Веллингтонға қосылу үшін 4-дивизиямен қайтып келді. Осы кезеңде одақтастардың жаяу әскерінің саны 29 мыңға дейін азайды, сондықтан Веллингтон Соултты мазаламады. Бұл кемшілікті толықтыру үшін британдық армия қолбасшысы өзінің ауыр атқыштар бригадаларын шақырып әкелді. Ол сондай-ақ британдық қазынадан төленетін 8000 испандық күшін әскерге жіберуді сұрады. Тулуза шайқасы 10 сәуірде өтеді.

The French lost the battle on French soil as Soult lost six field guns and 3,985 men including 542 killed, 2,077 wounded and 1,366 prisoners. Foy and brigadiers Étienne de Barbot and Nicolas Gruardet were wounded. General of Brigade Jean Pierre Béchaud of Taupin's division was killed. The Allies sustained losses of 367 killed, 1,727 wounded and 80 captured for a total of 2,174. Of these, Portuguese casualties numbered 156 killed, 354 wounded and 19 captured, while British losses were 211 killed, 1,373 wounded and 61 captured. In addition to battle casualties, many of the recently conscripted French soldiers promptly deserted. Soult did not attempt to defend the Luy de Béarn with his demoralized army. Instead he retreated north to Saint Sever on the Adour. Soult was in a dilemma. He could not defend both the important southwestern port of Bordeaux and Toulouse. He decided that trying to hold Bordeaux would put the Garonne Estuary at his back and that it would be difficult to obtain food in that area. Therefore, the French marshal determined to operate to the east in the direction of Toulouse. On 2 March, the Allies clashed with the French at Aire sur l'Adour in a combat that cost the French about 250 men killed and wounded, including 12 officers, and 100 captured. Hippolita Da Costa sent his Portuguese brigade to attack a strong position. When it was repulsed with losses of five officers and 100 men, Da Costa failed to rally the soldiers and was replaced in command. British losses were 156 killed and wounded in the 2nd Division. After this action with Hill, Harispe abandoned Aire. Soult withdrew to a position between Maubourguet and Plaisance where his army was left alone for ten days. Wishing to capitalize on Soult's failure to defend Bordeaux, Wellington sent Beresford and the 4th and 7th divisions to seize the seaport. Beresford departed the Allied camp on 7 March and occupied Bordeaux on 12 March. Leaving the 7th Division as an occupation force, Beresford hurried back with the 4th Division to join Wellington on 19 March. During this period, Allied infantry strength fell to 29,000 which was why Wellington did not trouble Soult. To make up for the deficit, the British army commander called for his heavy cavalry brigades to join him. He also asked for 8,000 Spanish reinforcements to be forwarded to the army, the soldiers to be paid by the British treasury. The Battle of Toulouse would be fought on 10 April.