1809 жылғы Уклес шайқасы: Пиреней соғысының эпизоды

Кіріспе

1809 жылғы Пиреней соғысы шайқасы

Уклес шайқасы (1809 жылдың 13 қаңтары) маршал Клод Перрин Виктор бастаған француз императорлық корпусының Франсиско Хавьер Венегас басқаратын испан күштеріне шабуылымен өтті. Француздар өздерінен кем әскерді оңай жеңіп, испан жаяу әскерінің жартысынан астамын тұтқынға алды. Уклес Куэнка провинциясында, Таранконның шығысында және Мадридтің оңтүстік-шығысында орналасқан. Бұл оқиға ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде Пиреней соғысы, ал Испанияда Испанияның тәуелсіздік соғысы деп аталады. Соғыс Наполеон соғыстары деп белгілі үлкен күрестің бір бөлігі болды. Император Наполеон 1808 жылдың соңында Испанияға зор әскермен басып кіріп, испан күштерін шашыратты және Мадридті басып алды. Алайда, Джон Мур басқаратын британдық армияның пайда болуы француз императорын британдықтарды Испанияның солтүстік-батысына қууға әскеріне бұйрық беруге мәжбүр етті. Жауларының күші селдірген кезде испан армиялары қайта жандана бастады. 1808 жылдың желтоқсан айының соңында Инфантадоның 13-ші герцогы Педро де Алькантара Альварес де Толедо басқаратын Орталық армиясы Мадридке қарай баяу жылжуда, бұл астананы қорғаған француз күштерінің арасында алаңдаушылық тудырды. Сақтықпен Инфантадо француздарды мазалау үшін өзінің лейтенанты Венегасты күшті алғы шеппен жіберді. Венегас Тарранконда шағын жеңіске жеткеннен кейін, Виктор корпусын жинап, 1809 жылдың қаңтар айының ортасында оған қарсы жорыққа шықты. Инфантадодан нұсқау немесе қолдау алмаған Венегас Уклесте берік позицияны ұстауға асықты. Виктор испан қорғаушыларын бір дивизиямен жеңіп, олардың көп бөлігін олардың қанатын айналып өткен екінші дивизиясына түсірді. Инфантадо Венегастың аман қалғандарын жинап, өзінің әлсіз әскерін тауларға бастап кетті, бірақ көптеген артиллериясын жоғалтты. Сәтсіздікке кінәлі деп танылған Инфантадо қолбасшылықтан алынды. Бұл аймақтағы келесі шайқас наурыз айында Сиудад-Реал шайқасы болды.

Өмірбаян

Партизандық соғыс Піреней соғысының соңына дейін жалғасты. Испанияның ресми әскерлік әрекеттері Піреней соғысының соңына дейін жалғасты. Ұлыбританияның араласуы Піреней соғысының соңына дейін жалғасты. Наполеон Испанияға басып кіруін Мадридті басып алумен аяқтады. Коруна жорығы британ әскерінің Испаниядан шығуымен аяқталды. 1809 жылдың басындағы испандық әскери науқаны Уклес шайқасымен басталды.

Кіріспе

Дос-де-Майо көтерілісінен және Байлен шайқасындағы сәтсіздіктен кейін Испаниядағы француз басқыншы әскерлері солтүстік-шығыста Эбро өзенінің артына шегінуге мәжбүр болды. Оқиғаның өрбуіне ашуланған Наполеон 130 000 тәжірибелі әскерге Испанияға жорық жасауға бұйрық берді. Француз императоры күштерді сол жердегі әскерлермен біріктіріп, Испания мен Португалияны біржола басып алуды жоспарлады. Ал испан халқы оңай жеңіске жеткендігіне сеніп, күрестің аяқталуға жақын деп ойлады. Испан генералдары мен саясаткерлері арасында дау-жанжалдар көбейді. 1808 жылдың 10 қазанында Наполеон Испанияны басып алу мақсатымен сегіз армия корпусын, атқыштар резервін, Император гвардиясын және басқа да әскерлік құралымдарды жинады, олардың жалпы саны 244 125 сарбазды құрады. 1808 жылдың қараша айында Наполеон әскерлері күшпен шабуылдап, испан қорғанысы Бургос, Эспиноса, Тудела және Сомозьерра шайқастарында күйреп түсті. 1 желтоқсанда Мадрид Наполеонға қарсылық көрсетпей капитуляциялады. Француз императоры ағасы Жозеф Бонапартты патшалыққа қайта орнатып, заңдарды жаңадан жазуға кірісті. Ол оңтүстіктегі Севильяны басып алып, алғашқы мүмкіндікте Португалияны қайта басып алуға әскер жіберуді ниеттенді. Бірақ Наполеонның жоспарларын бұзатын жаңа қарсылас пайда болды. 1808 жылдың 11 желтоқсанында генерал Джон Мур 22 500 жаяу әскер, 2 500 атты және 66 артиллериялық құралдан тұратын британдық армияны Саламанкадан солтүстік-шығысқа қарай бастап кетті. Мур әріптес генералына: «Егер жағдай нашарлап, Мадрид құласа, бізге қашудан басқа жол қалмайды» деп хат жазған еді. Көп ұзамай Мур Наполеонның Мадридті басып алғанын және 200 000-нан астам француз әскерінің майданда екенін білді. Дегенмен британдық генерал Испанияның солтүстігіндегі маршал Николас Сульттің жеке II корпусына шабуыл жасауға шешім қабылдады. 21 желтоқсанда британдық атты әскер Сахагунда Сульттің атты әскерін жеңгенде, француз генералы бұл оқиғаға дайын болмаған еді. Осы уақытта Наполеон болып жатқан жағдайды біліп, 80 000 әскерге британдықтарды жою үшін солтүстікке қарай жорық жасауға бұйрық берді. Алдағы қауіп туралы хабар алған Мур армиясын Испанияның солтүстік-батысындағы Корунаға қарай бастады. Британдық армия аман-сау эвакуацияланғанымен, Мур 1809 жылдың 16 қаңтарында Коруна шайқасында қаза тапты және оның 5 000 сарбазы қысқы шегіну кезінде қайтыс болды. Мурдың әскерін жоюға жасаған сәтсіз әрекетінен кейін Наполеонның Испания мен Португалияны басып алу жоспары уақытша тоқтап қалды. Наполеон 1809 жылдың 19 қаңтарында Испаниядан жеке кетіп, ешқашан қайтып оралмады. 23-сі күні ол Парижге жетіп, Австрия империясымен болашақ соғысқа дайындалды. Император ағасы Жозеф пен маршалдары Иберия түбегін жаулап алуды аяқтайды деп үміттенді. Бірақ бұл үміт бос еді.

After the Dos de Mayo Uprising and the subsequent disaster at the Battle of Bailén, the French occupying armies in Spain were forced to pull back behind the Ebro River in the northeast. Shocked and enraged at the turn of events, Napoleon ordered 130,000 veteran soldiers to march into Spain. The French emperor planned to unite the reinforcements with the troops already there and lead them to conquer Spain and Portugal once and for all. Meanwhile, the Spanish people had been deceived by their relatively easy successes and believed that the struggle was almost over. The Spanish generals and politicians began to squabble among themselves. By 10 October 1808, Napoleon had 244,125 soldiers massed in eight army corps, the cavalry reserve, the Imperial Guard, and other formations for the purpose of conquering Spain. In November 1808, the Napoleonic armies struck with crushing force and the Spanish defenses unraveled in battles at Burgos, Espinosa, Tudela, and Somosierra. On 1 December, Madrid meekly capitulated to Napoleon. The French emperor reinstalled his brother Joseph Bonaparte as king and began rewriting the laws. He intended to send armies to seize Seville in the south and reconquer Portugal at the first opportunity. However, a new enemy appeared on the scene to upset Napoleon's plans. On 11 December 1808, General John Moore led a British army numbering 22,500 foot soldiers, 2,500 horsemen, and 66 artillery pieces northeast from Salamanca. Moore had written to a fellow general, "if the bubble bursts and Madrid falls, we shall have to run for it." Soon after, Moore learned that Napoleon had seized Madrid and that over 200,000 Imperial French troops were in the field. Nevertheless, the British general decided to strike at Marshal Nicolas Soult's isolated II Corps in the north of Spain. When the British cavalry routed Soult's horsemen at Sahagún on 21 December, the French general was completely surprised. Meanwhile, Napoleon found out what was going on and ordered 80,000 troops to march north to annihilate the British. Getting news of the avalanche coming his way, Moore led his army toward Corunna in northwest Spain. Though ultimately the British army was safely evacuated, Moore was slain at the Battle of Corunna on 16 January 1809 and 5,000 of his soldiers died during the mid winter retreat. Because of his unsuccessful effort to destroy Moore's army, Napoleon's plans for conquering Spain and Portugal were temporarily sidetracked. Napoleon personally quit Spain on 19 January 1809 and never returned. By the 23rd he was in Paris, preparing for the next war with the Austrian Empire. The emperor hoped that his brother Joseph and his marshals would soon complete the conquest of the Iberian Peninsula. This hope proved to be a vain one.

Испандық шабуыл

25 желтоқсан күні 1808 жылы Инфантадо генерал Франсиско Хавьер Венегасты және авангардын, сондай-ақ көптеген ат әскерін Таранконды басып алуға жіберді, ал бригадир генерал Антонио Сенра 4000 әскермен Аранхуэске бет алды. Сенра Аранхуэсте Виллатте дивизиясын кездестірді, бірақ шабуылға түсуден бас тартты, бұл әрекеті үшін Инфантадо оны қатты сынады. Сонымен қатар, Венегас Бригада генералы Андре Томас Перремондты және оның драгун бригадасын Таранкон қаласында қоршап алды. Соңғы сәтте француз әскері болып жатқан жағдайды сезіп, асыққан түрде жылқыларын мінгізді. Перремонд бірден қашқысы келді. Драгундар қаланың сыртында қалған испандық әскерге шабуыл жасағанда, жаяу әскер алашқа жиналуға мәжбүр болды. Перремондтың әскерлері алаштардың арасымен қауіпсіз жерге қашты, бірақ 50-60 жылқыдан әскерлері түсіп қалды. Испан ат әскері кешігіп келгендіктен, екі драгун полкі одан әрі зақымсыз қашып кетті. 24 желтоқсан күні батысқа қарай Лефевр Алмараздағы көпірді басып алу үшін жорыққа шықты. Оның әскерлері көпірді және төрт зеңбіректі жаулап алып, испандық қорғаушыларды шашыратты. Осы кезде маршал елеулі қателік жасады. Ласаль атты әскерін және екі батальонды Тахо өзенінде қалдырып, солтүстік-шығысқа қарай Авилаға аттанды. 5 қаңтарда Авилаға келген Лефевр корпусы Мадридтің төңірегіндегі қорғаныс шебінен толықтай алынды. Наполеон өзінің мойынсұнбас бағыныстысына ашуланып, Лефеврді қолбасшылықтан шеттетуге және IV корпусты Себастьяниге тапсыруға бұйрық берді. IV корпус орнынан жылғалысымен, көтерілістер басталып, Орталық армия Мадридке қауіп төндірген кезде Жозеф және оның кеңесшісі маршал Жан Батист Журдан қорқынышқа ұшырады. Инфантадо мен астананың арасында тек Виллатт пен Латур Маубур 9000 әскермен тұрды. Бірақ испан командирі өз артықшылығын пайдаланғанның орнына, 26 желтоқсан мен 11 қаңтар аралығында әрекетсіз қалды. Инфантадо фантастикалық стратегиялық жоспарлар жасаумен айналысқан көрінеді, ал лейтенанты Венегасқа ешқандай нұсқау бермеді. Орталық армияны қолдау үшін генерал Маркиз дель Паласио басқаратын 6000 сарбаздық испан дивизиясы Сиерра-Моренадан Виллахартаға қарай солтүстікке қарай жылжыды. Инфантадо шешім қабылдамай жатқанда, Жозеф пен Журдан жергілікті көтерілістерге қарсы жылдам әрекет етті. 27-ші жеңіл жаяу әскерлері Чинчондағы көтерілісті өте қатыгездікпен басып тастады; қаладағы барлық ер адамдар қырғынға ұшырады. Сонымен қатар, Кольменар Вьехо да көптеген тұрғындары атылып тасталды. Жозеф Викторға Таранконнан келетін жолды бөгеу үшін Аранхуэстен Арганда-дель-Рейге ауысуды бұйырды. 8 қаңтарда Дессоль дивизиясы Мадридке келді, ал екі күннен кейін IV корпус Авиладан оралды. Бұл күшті күшейтулер Наполеонның Мадридті қорғау жоспарын қайта жаңартуға мүмкіндік берді. Голландиялық бригадамен күшейтілген Леваль дивизиясы Талавера гарнизонына жіберілді, ал Валенс дивизиясына Толедоны ұстауға бұйрық берілді. Дессоль мен Себастьяни дивизиялары Мадрид гарнизоны болды. Викторға Руффиннің дивизиясы күшейту ретінде жіберілді және шабуыл жасауға бұйрық берілді.

On 25 December 1808, Infantado sent General Francisco Javier Venegas with the Vanguard and most of the cavalry to seize Tarancón while Brigadier General Antonio Senra and 4,000 soldiers moved on Aranjuez. Senra found Villatte's division at Aranjuez and declined to attack, an action for which he was harshly criticized by Infantado. Meanwhile, Venegas managed to encircle General of Brigade André Thomas Perreimond and his dragoon brigade in Tarancón. At the last moment, the French detected what was afoot and hurriedly saddled up their horses. Perreimond decided to break out at once. When the dragoons charged the Spanish force that had gotten behind the town, the infantry were forced to form squares. Perreimond's troopers then rode between the squares to safety, but not before 50 to 60 saddles were emptied. Because the Spanish cavalry was late into action, the two dragoon regiments got away without further damage. Farther to the west, on December 24 Lefebvre marched to seize the bridge at Almaraz as instructed. His soldiers captured the bridge and four cannons in a coup, dispersing the Spanish defenders. At this time, the marshal made a remarkable error. Leaving only Lasalle's cavalry and two battalions on the Tagus, he marched northeast to Ávila, ignoring repeated instructions from King Joseph to desist. Arriving at Ávila on 5 January, Lefebvre's corps was completely removed from the defensive lines around Madrid. Infuriated with his disobedient subordinate, Napoleon removed Lefebvre from command and gave the IV Corps to Sébastiani. With the IV Corps out of position, revolts breaking out, and the Army of the Center threatening Madrid, Joseph and his adviser Marshal Jean Baptiste Jourdan were in a panic. Only Villatte and Latour Maubourg with 9,000 soldiers stood between Infantado and the capital. But, instead of pressing his advantage, the Spanish commander became inert between 26 December and 11 January. Infantado seems to have spent his time concocting fantastic strategical schemes while leaving his lieutenant Venegas without instructions. To support the Army of the Center, a 6,000 man Spanish division under General Marquis del Palacio moved north from the Sierra Morena to Villaharta. While Infantado dithered, Joseph and Jourdan moved swiftly against the local insurrections. The 27th Light Infantry put down the rebellion in Chinchón with extreme brutality; all the men in the town were massacred. Colmenar Viejo suffered also, with numerous inhabitants being executed. Joseph ordered Victor to shift east from Aranjuez to Arganda del Rey to block the road from Tarancón. On 8 January, the division of Dessolles arrived in Madrid followed in two days by the return of the IV Corps from Ávila. These heavy reinforcements allowed Napoleon's defensive scheme around Madrid to be reestablished. Reinforced by the Dutch Brigade, Leval's division was sent to garrison Talavera while Valence's division was ordered to hold Toledo. The divisions of Dessolles and Sébastiani became the Madrid garrison. Victor was sent Ruffin's division as a reinforcement and ordered to attack.

Шайқас

Виктор 12 қаңтарда 12 000 жаяу әскері мен 3 500 атты әскерімен Руффин, Виллатт, Латур Маубур дивизиялары және I корпустың жеңіл атты әскерімен алға жылжыды. Жаудың жақындап келе жатқанын білген Венегас Таранконнан Уклеске шегініп, Антонио Сенра бригадасымен қосылды. Ол Орталық армиясының қолбасшысынан қосымша нұсқаулар сұрады, бірақ жауап келмеді. Оның орнына Инфантадо үш-төрт батальон күшін жіберіп, лейтенантына өзінің келе жатқанын хабарлады. Бірақ ол келген күнін атамады. Венегас Виктормен шайқасуға тартынды. Дегенмен, Уклестегі қолайлы қорғаныс позициясына ықпалданып, шамамен 9 500 жаяу әскері, 1 800 атты әскері және бес зеңбірекпен (оның біреуі бұзылған) тұруға шешім қабылдады. Кейбір полктер Байлен шайқасының қатысушылары болғанымен, көптеген бөлімдердің рухы төмен еді. Басқа деректер бойынша Венегас 9 500 жаяу әскері, 2 000 атты әскері және 480 артиллеристпен, барлығы 11 980 әскерге ие болды. 1809 жылдың 11 қаңтарында Инфантадоның 21 216 сарбазынан құралған армиясы генерал-майор Хосе Мария де ла Куева, Альбуркеркидің 14-ші герцогы басқаратын 3 929 адамнан тұратын алғы шептен, генерал-лейтенант Мануэль ла Пенья басқаратын 4 295 сарбаздық резервтен, генерал-лейтенант Антонио Мале, Маркиз де Купиньи басқаратын 5 121 сарбаздық 1-ші дивизиядан, генерал-майор Конде де Оргас басқаратын 5 288 сарбаздық 2-ші дивизиядан, шамамен 2 800 атты әскерден, 383 саперден және 386 артиллеристен тұрды. Венегас күштері Орталық армиясының бес негізгі бөлімінен бөлінген бөлімдерден жиналған. Алғы шеп 2 848 сарбаз, резерв 1 634 сарбаз, 1-ші дивизия 2 804 сарбаз, 2-ші дивизия 1 917 сарбаз және атты әскер 1 814 сарбазды құрады. Сонымен қатар 383 сапер және 100-ге жуық артиллерист болды. Алғы шептен Мурсия (652), Кантабрияның 1-ші батальоны (315), Хаэн провинциялық милициясы (342), Чинчилла провинциялық милициясы (354), Каталон еріктілері (499), Барбастро казақтары (221) және Кампо Майор (465) полктері келді. Резервтен Валония гвардиясының 1-ші батальоны (425), Ирландияның 1-ші батальоны (377) және Андалусия провинциялық гранадерлері (522) полктері келді. 1-ші дивизиядан Африканың 1-ші және 3-ші батальондары (771), Бургостың 1-ші және 3-ші батальондары (519), Севильяның 3-ші еріктілері (106), Куэнка провинциялық милициясы (626), Навас де Толоса казақтары (542) және Кадис тирадорлары (818) полктері келді. 2-ші дивизия 1-ші, 2-ші және 3-ші әскери ордендер (848), Севильяның 4-ші еріктілері (224), Торо провинциялық милициясы (265), Бейлен казақтары (472) және Кармона еріктілері (456) полктерін ұсынды. Атты әскерге Кастилья драгундары (125), Борбон (119), Испания (342), Лузитания драгундары (158), Павия драгундары (428), Принсипе (141), Рейна (276), Сантьяго (74) және Терсио де Техас (131) атты әскер полктері кірді. Уклесте шайқасатын Императорлық бөлімдердің күші мен құрамы мынадай болды. Тізімде қарулы адамдар ғана есептелген, ал мәліметтер 1809 жылдың 1 ақпанына қатысты, яғни шайқастан екі апта өткен соң алынған. I корпустың 5 429 сарбазынан тұратын 1-ші дивизиясы 9-шы жеңіл, 24-ші және 96-шы желілік жаяу әскер полктерінің әрқайсысынан үш батальонды құрады. Виллатттың I корпустың 6 376 сарбазынан тұратын 3-ші дивизиясы 27-ші жеңіл, 63-ші, 94-ші және 95-ші желілік жаяу әскер полктерінің әрқайсысынан үш батальоннан тұрды. Бригада генералы Луи Кристен Каррьер, Бомонт бароны корпус атты әскерінің 1 386 сарбазын, 2-ші гусар және 5-ші шевалье атты полктерін басқарды. I корпустың 48 майдан артиллериясы 1 523 артиллеристпен және Вестфалиялық шевалье легер полкінің 487 семсерімен жабдықталған. Әр жаяу әскер дивизиясына екі артиллерия батареясы, сонымен қатар екі атты артиллерия батареясы қарастырылған. Дивизия генералы Пьер Белон Лаписстің 2-ші дивизиясы жеке тапсырмада болды. Латур Маубурдың 2 527 сарбазынан тұратын 1-ші драгун дивизиясы 1-ші, 2-ші, 4-ші, 9-шы, 14-ші және 26-шы драгун полктерін қамтыды. Үш бригаданы бригадирлер Перреймонд, Игнас Лоран Д’Улемберг және Александр, виконт Диджон басқарды. Басқа деректерде Виктордың Уклеске 16 300 сарбаз жөнелткені айтылады. Олардың ішінде Руфин 5 000 сарбазды, Виллатт 7 000, Латур Маубур 2 500, Бомонт 1 300, ал артиллерия 500 сарбазды басқарды. Венегас әскерін солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай созылған биікке орналастырды. Трибальдос ауылынан француз әскерінің жақындауын бақылау үшін үш жаяу әскер батальоны мен төрт атты әскер полкі алғы күзет жасады. Төрт батальон Уклес қаласын қорғады, ал қалған атты әскер мен төрт зеңбірек алдында тұрды. Сегіз батальон оң жақ фланқты ұстады, ал алты батальон сол жақ фланга орналасты. Венегас резервке тек бір батальон қалдырды, ал қалған бөлімдері бір-біріне тым жақын орналасқан біртұтас желі құрды. 13 қаңтарда Виктор таң сәтiнде Таранконнан екі бағанмен аттанды. Виктор Виллатттың және Латур Маубур дивизияларының көп бөлігімен тікелей бағытты таңдады. Руфин дивизиясы мен бір бөлім атты әскер сол жақтан жолмен жүрді. Виллатт Трибальдостан алғы күзетті жылдамдықпен ығыстырып шығарды, олар испан позициясына қайта шегінді. Испан желісін жақсы қарап көргеннен кейін Виктор Руфинге оңға бұрылып, Венегасты флангдан және арттан шабуылдауға бұйрық берді. Виктор Виллатт дивизиясын және атты әскерді, барлығы шамамен 7 000 жаяу әскері мен 2 500 атты әскерін орналастырды. Орталықта батарея далаға шығып, испан атты әскерін және Уклесті бомбалауды бастады. Драгундар артиллерияның артында орналасты. Сонымен қатар, бригада генералы Жак Пьер Луи Пюто басқаратын 94-ші және 95-ші желілік полктер оңға кең айналып өтті. Биіктіктің ең соңғы бөлігіне, көлбеуі аз болатын жерге көтерілген Пютоның алты батальоны испан сол фланғына шабуыл жасап, оны кері шегіндірді. Уклестегі монастырьдан Венегас оң флангдан бірліктерді сол фланға көмектесуге бұйрық берді. Алайда француз шабуылы жылдам өрбіп, күшін жинамас бұрын испан сол фланғын қиратты. Пюто әскері жақын арада Уклес қабырғаларына жетті. Виктор оң қанатының табысына куә болғаннан кейін Виллатттың сол қанатын, бригада генералы Мишель Мари Пакто басқаратын күштерді испан оң фланғына шабуылдауға бұйрық берді. Көптеген қорғаныс бірліктері сол жаққа жөнелтілгендіктен, Пакто шабуылы жеңілдікпен биіктікке жетті. Сол флангдағы күйреуден дүрбілген оң фланқ әскерлері аз қарсылық көрсетті. Көп ұзамай Венегас күштерінің барлығы шайқас алаңынан шегіне бастады. Атты әскерге ешқандай күрес болған жоқ, тек генерал Педро Агустин Жирон басқаратын екі-үш батальон арттық күзет ретінде қалды. Темірқазық Руфин дивизиясы жолдан жаңылып, күтілмегендей кеңінен айналып өтті. Руфин кешігіп келгенімен, ол және оның әскері сәтімен испан арттық күзетіне тікелей соқтығысты. Испан атты әскерінің көп бөлігі және сол флангдан келген жаяу әскері қашып үлгірді, ал Жирон әскері екі француз полкінің арасынан шығып кетті. Бірақ испан жаяу әскерінің көп бөлігі тұтқынға түсті.

Victor marched forth on 12 January with 12,000 infantry and 3,500 cavalry in the divisions of Ruffin, Villatte, Latour Maubourg, and the I Corps light cavalry. Learning of the enemy's approach, Venegas withdrew from Tarancón to Uclés where he was joined by Antonio Senra's brigade. He requested further instructions from the commander of the Army of the Center but none were forthcoming. Instead, Infantado sent three or four battalions of reinforcements and advised his lieutenant that he was on the way. However, he did not give any date for his appearance. Venegas had reservations about offering battle to Victor. But, perhaps swayed by the favorable defensive position at Uclés, he decided to stand his ground with approximately 9,500 foot soldiers, 1,800 horsemen, and five cannon, one of which was broken down. Though some of the regiments were veterans of Bailén, many of the units had shaky morale. Another authority credited Venegas with 9,500 infantry, 2,000 cavalry, and 480 artillerists for a total of 11,980 troops. On 11 January 1809, Infantado's 21,216 strong army consisted of the 3,929 man Vanguard under Major General José María de la Cueva, 14th Duke of Alburquerque, the 4,295 strong Reserve led by Lieutenant General Manuel la Peña, the 5,121 man 1st Division commanded by Lieutenant General Antonio Malet, Marqués de Coupigny, the 5,288 strong 2nd Division under Major General Conde de Orgaz, approximately 2,800 cavalry, 383 sappers, and 386 artillerists. Venegas' force was a collection of units drawn piecemeal from all five major units of the Army of the Center. The Vanguard contributed 2,848 men, the Reserve 1,634, the 1st Division 2,804, the 2nd Division 1,917, and the cavalry 1,814. There were also 383 sappers and about 100 artillerists. The units from the Vanguard were the Murcia (652), 1st Battalion of Cantabria (315), Jaen Provincial Militia (342), Chinchilla Provincial Militia (354), Catalan Volunteers (499), Barbastro Cazadores (221), and Campo Mayor (465) Regiments. From the Reserve were the 1st Battalion of Walloon Guard (425), 1st Battalion of Irlanda (377), and Andalucia Provincial Grenadiers (522) Regiments. From the 1st Division came the 1st and 3rd Battalions of Africa (771), 1st and 3rd Battalions of Burgos (519), 3rd Seville Volunteers (106), Cuenca Provincial Militia (626), Navas de Tolosa Cazadores (542), and Cadiz Tiradores (818) Regiments. The 2nd Division contributed the 1st, 2nd, and 3rd Battalions of Military Orders (848), 4th Seville Volunteers (224), Toro Provincial Militia (265), Bailén Cazadores (472), and Carmona Volunteers (456) Regiments. The mounted contingent included the Castilla Dragoons (125), and Borbon (119), España (342), Lusitania Dragoons (158), Pavia Dragoons (428), Principe (141), Reyna (276), Santiago (74), and Tercio de Tejas (131) Cavalry Regiments. The strength and composition of the Imperial units that would fight at Uclés were as follows. Note that the list includes men present under arms and is from a 1 February 1809 state, which was two weeks after the battle. Ruffin's 5,429 man 1st Division of the I Corps comprised three battalions each of the 9th Light, 24th Line, and 96th Line Infantry Regiments. Villatte's 6,376 strong 3rd Division of the I Corps was made up of three battalions each of the 27th Light, 63rd Line, 94th Line, and 95th Line Infantry Regiments. General of Brigade Louis Chrétien Carrière, Baron de Beaumont led the 1,386 troopers of the corps cavalry, the 2nd Hussar and 5th Chasseurs à Cheval Regiments. The I Corps had 48 field pieces manned by 1,523 gunners plus 487 sabers of the Westphalian Chevau léger Regiment. There were four foot artillery batteries, two per infantry division, plus two additional horse artillery batteries. General of Division Pierre Belon Lapisse's 2nd Division was on detached duty. Latour Maubourg's 2,527 strong 1st Dragoon Division included the 1st, 2nd, 4th, 9th, 14th, and 26th Dragoon Regiments. The three brigades were commanded by Generals of Brigade Perreimond, Ignace Laurent D'Oullemberg, and Alexandre, vicomte Digeon. Another source stated that Victor directed 16,300 men at Uclés. Of these, Ruffin led 5,000 troops, Villatte 7,000, Latour Maubourg 2,500, Beaumont 1,300, and the artillery 500. Venegas strung out his soldiers along a northeast to southwest ridge. Three infantry battalions and four cavalry regiments formed an advance guard to watch the approach of the French from Tribaldos village. Four battalions defended the town of Uclés in the center with remaining cavalry and the four guns in front. Eight battalions held the right flank, while six battalions deployed on the left flank. Venegas held only a single battalion in reserve; the rest of his units formed a single overextended line. On 13 January, Victor marched from Tarancón at dawn in two columns. Victor with Villatte's and most of Latour Maubourg's divisions took the right hand road, which was more direct. Ruffin's division and some cavalry took the left hand road. Villatte quickly drove the advance guard out of Tribaldos; it fell back to the main Spanish position. After getting a good look at the Spanish line, Victor ordered Ruffin to swing to the right and take Venegas in flank and rear. Victor deployed Villatte's division and the cavalry, a total of about 7,000 foot soldiers and 2,500 horsemen. In the center, a battery unlimbered and began bombarding the Spanish cavalry and Uclés. The dragoons were posted behind the artillery. Meanwhile, the 94th and 95th Line under General of Brigade Jacques Pierre Louis Puthod made a wide sweep to the right. Ascending the end of the ridge where the slope was less steep, Puthod's six battalions attacked the Spanish left flank and began driving it back. From his vantage point at the monastery in Uclés, Venegas ordered some units from the right flank to go to the assistance of his imperilled left. However, the French attack proceeded swiftly and crumpled up the Spanish left flank before the reinforcements could give any help. Puthod's troops soon reached the walls of Uclés. When Victor saw the success of his right wing, he ordered Villatte's left wing brigade under General of Brigade Michel Marie Pacthod to attack the Spanish right flank. Since many of the defending units had been sent to the left, Pacthod's assault easily reached the top of the ridge. Shaken by the obvious reverse on the left flank, the right flank troops offered little resistance. Soon, Venegas's entire force was retreating from the field. The cavalry seems to have fought hardly at all leaving only two or three battalions under General Pedro Agustín Girón to act as the rear guard. Meanwhile, Ruffin's division lost its way and made a wider march than intended. Though Ruffin was late to the field, he and his troops fortuitously arrived squarely in the Spanish rear. Latour Maubourg's pursuing dragoons drove Venegas' hapless soldiers right into the arms of Ruffin's nine battalions. The nimble Spanish cavalry largely escaped along with some left flank infantry, while Girón's men broke out between two French regiments. But the majority of the Spanish foot soldiers were trapped and forced to surrender.

Нәтижелер

Француздар 4 генерал, 17 полковник, 306 төменгі шенді офицер және 5560 әскерді тұтқынға алды, барлығы 5887 тұтқын. I корпус сондай-ақ 4 артиллериялық зеңбірек пен 20 туды қолға түсірді. Испандықтардың шамамен 1000 адам қаза тапқан және жарақат алған. Виктор 150 адамды жоғалтқанын мойындады, бірақ тағы бір дереккөз француздық құрбандықтардың жалпы саны 200-ге жеткенін көрсетті. Оңай жеңіске қарамастан, француз әскерлері шайқас аяқталғаннан кейін бақылаудан шығып, Уклесті тонады және 69 бейбіт тұрғынды өлтірді. Француз әскерлеріне атқан деген айыппен монахтар ерекше қырғынға ұшырады. Екі француз куәгерінің мәлімдемесіне сәйкес, тұтқындарға қатыгездікпен қарады. Испандықтар Мадридке қарай аттанғанда, оларды ұстағандар өздерін ұстай алмайтындарын атып өлтірді; күніне 30 немесе одан да көп адам осылай қаза тапты. Осы уақытта Инфантадо қалған 9000 әскерімен 12 қаңтарда Куэнкадан жолға шықты. Сол күні кешке ол Уклестен шығысқа қарай 24 шақырым қашықтықта орналасқан Ла-Хоркахадаға жетті. 13-ы күні алға жылжуды жалғастыра отырып, Инфантадоның әскерлері Венегастың күштерінің қалдықтарымен кездесіп, апат туралы хабар алды. Әскер командирі дереу Куэнкаға шегінуге бұйрық берді. Вагон паркін және жабдықтарын жинап, Инфантадо базасын тастап, әскерін 20 қаңтарда Чинчилла де Монте-Арагонға бастап барды. Бірақ испандық артиллерия нашар ауа райы мен су тасқынынан кешікті. Тек бір ат әскері полкінің күзетімен, артиллерия колоннасы 18-і күні Дигеон бригадасымен Тортола де Энаресте тоқтатылды. Француз драгуннары барлығы 15 артиллериялық зеңбіректі басып алды. Куэнканы басып алғаннан кейін Виктор Орталық армияға жете алмайтынын түсінді. Маршал Виллахартадағы Паласиос дивизиясын іздеуге кетті. Паласиос Уклестегі апат туралы естігеннен кейін Сиерра Моренаға шегінді. Ол олжасын қашып кеткенін көрген соң, Мадриджосты басып алды. Наполеон испан халқы Уклестегі жеңіспен жеткілікті түрде басылғанын сезініп, бауыры Жозефке Мадридке жеңіспен кіруге рұқсат берді. Бұл оқиға 22 қаңтарда болды, содан кейін король Жозеф сарайына кірді. Қорқыту астында Жозефтің испандық поддандылары жаңа патшаға адалдыққа ант берді. Деспеñаперрос өткелінде Паласиосқа қосылу үшін аттанғаннан кейін Инфантадо Венегасты қолдамағаны үшін қызметтен алынды. Генерал Хосе де Урбина и Урбина, 3-ші граф де Картохаль Орталық армияның басшылығын қабылдады. Келесі шайқас 27 наурыздағы 1809 жылғы Сьюдад-Реал шайқасы болды.

The French captured four generals, 17 colonels, 306 lower ranking officers, and 5,560 men for a total of 5,887 prisoners. The I Corps also seized four artillery pieces and 20 colors. In addition, the Spanish suffered losses of perhaps 1,000 killed and wounded. Victor admitted a loss of 150
though another source gave a total of 200 French casualties. Despite their easy triumph, the French soldiery got out of control after the battle, sacking Uclés and murdering 69 civilians. In particular, monks were singled out for slaughter for allegedly firing on French soldiers. The prisoners were also treated cruelly, according to two French eyewitnesses. When the Spaniards were marched to Madrid, their captors shot down those who were unable to keep up; 30 or more men per day were put to death in this manner. Meanwhile, Infantado with his remaining 9,000 soldiers set out from Cuenca on 12 January. By that evening he reached La Horcajada, which is 15 mile (24 km) east of Uclés. Continuing their advance on the 13th, Infantado's men came across the remnants of Venegas' force and got word of the disaster. The army commander called for an immediate withdrawal to Cuenca. Gathering up his wagon train and supplies, Infantado abandoned his base and led his troops to Chinchilla de Monte Aragón where he arrived on 20 January. However, the Spanish guns were delayed by bad weather and swollen streams. Protected by only one cavalry regiment, the artillery convoy was intercepted by Digeon's brigade at Tórtola de Henares on the 18th. In all, 15 artillery pieces were seized by the French dragoons. After occupying Cuenca, Victor determined that the Army of the Center was out of reach. The marshal then went looking for Palacios' division at Villaharta. When Palacios heard of the Uclés debacle, he withdrew to the Sierra Morena. Finding that his prey escaped, Victor occupied Madridejos. Deeming the Spanish people sufficiently cowed by the victory at Uclés, Napoleon finally allowed his brother Joseph to make a triumphal entry into his capital at Madrid. The spectacle occurred on 22 January after which King Joseph entered his palace. Under threat, Joseph's Spanish subjects swore fealty to their new king. After marching to join Palacios at the Despeñaperros Pass, Infantado was removed from command for failing to support Venegas. General José de Urbina y Urbina, 3rd Conde de Cartaojal assumed command of the Army of the Center. The next action was the Battle of Ciudad Real on 27 March 1809.

Салдары

1809 жылдың басындағы испандық науқаны Сьюдад-Реал шайқасындағы алғашқы Мадридке қарсы шабуылмен басталды.