Кіріспе

Австралиялық абориген белсендісі, актер, спортшы және автор (1936–1997)

Бернум Бернум (10 қаңтар 1936 – 17 тамыз 1997) – Австралия аборигені, спортшы, белсенді, актер және автор. Ол Жаңа Оңтүстік Уэльстің оңтүстігіндегі Валлага көлінде Войворрунг және Йорта Йорта руларынан шыққан. Ол бастапқыда Гарри Пенрит деп тойыстырылған, бірақ 1976 жылы әкесінің құрметіне және өз абориген тегін мойындау үшін атын Бернум Бернум ("Ұлы жауынгер") деп өзгертті.

Ерте өмір

Бёрнм Бёрнм – ұрланған ұрпақтың өкілі болды. Ол үш айлық шамасында ата-анасынан айырылды. 1999 жылы Филип Адамспен бірге өткен Late Night Live бағдарламасында оның балалық шағының оқиғасы 20 ғасырдың орта кезеңіндегі ассимиляция саясатының қатыгездігін ашып көрсетеді. Ол жетім ретінде және ақ адам ретінде тәрбиеленді, оған Гарри Пенрит есімі берілді, сондай-ақ ақ түс жақсы, ал қара түс жаман деген сенім қадағаланды. Ол көп жылдар бойы Жаңа Оңтүстік Уэльс аборигендерінің әл-ауқатын қорғау кеңесіне қарасты балалар үйлерінде, әсіресе Кемпсидегі Кинчела ұлдар үйінде зорлық-зомбылыққа ұшырады; мысалы, крикет добымен терезені сынап алғаны үшін малдың қамшысымен ұрылып, сыныптың алдында "Маған қараңыз, мен абориген екенімді көресіз" деп мәжбүрлеме жасалды.

Белсенділік

Бёрнум Бёрнум 1960-шы жылдардың аяғында Тасмания университетінде оқып жүргенде Австралияның аборигендер құқықтары үшін күреске қатысты. Бахаи дінін қабылдағаннан кейін де белсенділігін жалғастырды және 1970 жылдары Тасмания мұражайында көрсетіліп тұрған, соңғы толыққанды тасманиялық абориген әйел Труганинидің қаңқасын босату үшін сәтті науқан ұйымдастырды. Ол 1976 жылы туған жерінде босатылып, өртеуге берілді. Дегенмен, Бёрнум өзінің әрекеттерінен Англияның абориген халқына ешқандай зиян келмейтінін мәлімдеді.

Актерлік өнер

1983 жылы Бернум Бернум «Голден Дельфин Продакшнс» компаниясының «Алтын Гюго» жүлдесін жеңіп алған «Құрғақшылық» деректі фильмінде пайда болды, онда Тиддалик – алып бақа туралы халық аңызы айтылады. 1986 жылы Бернум Бернум үш фильмде түсті. Біріншісі – Австралияның шөлейт аймағында және тропикалық аймақтарда өтетін «Dark Age» триллері, онда Дэвид Гулпиллил де Бернумның ұлы рөлінде ойнады. Екіншісі – «Ground Zero» триллері, ол британ және австралия үкіметтерінің Маралингада ядролық қару сынақтары кезінде аборигендерге қатысты әрекеттерін сынап көрсетеді. Үшіншісі – «Marsupials: The Howling III» сатирикалық фильмі, онда Бернумның кейіпкері тасманиялық жолбарыс түрінде адамқұсқа айналады. Бернум 1992 жылы Артюр Апфилдтің абориген детективі Бони туралы романдары негізінде түсірілген «Бони» телесериалында Альберт аға рөлін ойнады.

Саясат

Бернум 1983 және 1984 жылғы федералды сайлауларда Жаңа Оңтүстік Уэльс штатынан тәуелсіз кандидат ретінде Австралия Сенатына қатысты. 1988 жылы Солтүстік жағалау округінде өткен штаттық қосымша сайлауда ол Жаңа Оңтүстік Уэльс заңнамалық жиналысына Австралия демократтары партиясынан кандидат болды.