Иранның Бушер провинциясындағы Асалуйе қаласы

Кіріспе

Бушер провинциясындағы қала, Иран әкімшілік бөліністері

Асалуех (عسلويه) – Иранның Бушер провинциясындағы Асалуех ауданының Орталық ауданында орналасқан қала. Қала ауданның да, ауылдық округтің де әкімшілік орталығы болып табылады. 2006 жылғы халық санауы бойынша, қалада 875 үй шаруашылығында 4746 адам тұрған, ол кезде қала Каган ауданының бұрынғы Асалуех ауданының құрамында болған. 2011 жылғы келесі халық санауы 1709 үй шаруашылығында 7884 адамды көрсетті. Осы кезде аудан Каган ауданынан бөлініп, Асалуех ауданы құрылды.

PSEEZ

PSEEZ (Парс арнайы энергетикалық/экономикалық аймағы) деп аталатын аймаққа әртүрлі кешендер мен құрылыстар үшін Асалуехте 100 шаршы километр жер бөлінді. Бұл орын әртүрлі зауыттар мен мұнай өңдеу зауыттарының ("фазалар" деп аталады) жиынтығы болып табылады және оны ПМЭАА агенттігі басқарады. Барлығы 27 фаза (12 газ, 15 мұнай-химия) көзделіп отыр, сондай-ақ жеңіл және ауыр өнеркәсіп, және фабрикалар мен қоймалар сияқты қосалқы құрылымдар да қарастырылған. Жобаның масштабы өте зор. Оңтүстік Бушер провинциясындағы Асалуехте 28 мұнай өңдеу зауыты мен 25 мұнай-химия кешенін салу жоспарланған. Олардың ішінде 10 мұнай өңдеу зауыты мен 7 мұнай-химия кешені 2009 жылы пайдалануға берілді. PSEEZ – жұмысшылар қаласы, туризм мүлдем дамылмаған. Қазіргі таңда Асалуехте қонақүйлер жоқ, бірақ әуежай мен өнеркәсіптік аймақ арасында қонақүй салу жоспары бар. Аяқталғаннан кейін Садаф халықаралық қонақ үйі үш ғимаратта 400 бөлмеден тұрады және 1 шаршы километр жерді алып жатар. Көптеген ел азаматтарына Иранға кіру үшін виза қажет, демек PSEEZ-ге сапар шегу үшін де виза керек. Виза талабынан жалғыз ерекшелік – Киш аралына сапар, онда келушілер визасыз кіре алады. 2005 жылдың тамызына қарай, 1997 жылдан бері PSEEZ-ге 20 миллиард АҚШ доллары көлемінде шетелдік инвестиция тартылды. Иранның мұнай министрлігі мәліметінше, PSEEZ өнімдерінің сатылымы 30 жыл ішінде жылына 11 миллиард долларға жете алады. Жеке компаниялар да бизнес-парк пен қоймалар салуда. Интернетке қол жеткізу және телефон байланысы Тегеранда орналасқан Pars Online интернет-провайдері арқылы қамтамасыз етіледі. PSEEZ-де басқа интернет-провайдерлер жоқ. 2010 жылы Асалуехте 1000 мегаватт қуаттылығы бар ірі электр станциясы іске қосылды, оның мақсаты Оңтүстік Парс газ кен орнының 9, 10, 15, 16, 17 және 18-ші кезеңдеріндегі мұнай өңдеу зауыттарын электрмен қамтамасыз ету.

Арнайы экономикалық аймақ

Парс арнайы экономикалық энергетикалық аймағы (ПЭЭА) – арнайы экономикалық аймақ. ПЭЭА 1998 жылы Оңтүстік Парс мұнай-газ ресурстарын пайдалану мақсатында құрылған. Тауарлар кеден бажысыз әкеліне береді, бірақ ПЭЭА-дан шығып, Иранның қалған бөлігіне енгізілмейді. Бұл ПЭЭА-ның ішіндегі құрылыс пен дамуды ынталандыру үшін жасалған. Жеке сектор соңғы 4 жылда (2009 жыл) ПЭЭА-ға шамамен 1,5 миллиард доллар инвестиция салды. Шетелдік компаниялар соңғы 10 жылда (2009 жыл) Парс арнайы экономикалық энергетикалық аймағына (ПЭЭА) шамамен 36 миллиард доллар инвестиция салды.

Асалуйе қаласы

Асалуех қаласы PSEEZ аймағымен қоршалған, бірақ географиялық тұрғыдан бөлек және ең жақын PSEEZ нысанына бірнеше минуттық жерде орналасқан. PSEEZ келгенге дейін, балық аулау – басты кәсіп еді, әйтсе де ол өте шағын болған. Асалуе – Персия шығанағы мен Загрос тауларының арасындағы тар жер суындағы тыныш жағажай ауылы. Шағын қалада кедейлік болды, ол әлі де сақталып тұр. Бүгінде ол ең көп танымал дүкендерге ие. 2006 жылы қаланың жағажай бөлігіне абаттандыру және әсемдеу жұмыстары жасалып, серуендеуге арналған алаң салынды.

Құрылыс

PSEEZ әлемдегі ең қарбалас құрылыс алаңдарының бірі. Кез келген сәтте 60 000-ға дейін жұмысшы алаңда болады, олардың көп бөлігі газ және мұнай-химия зауыттарының құрылысымен айналысады.

Әуежай

Жаңа әуежайдың құрылысы 2003 жылы басталды. Жаңа Парсы шығанағы халықаралық әуежайы (IATA коды: YEH) 2006 жылдың шілдесінде ашылды, бұл бастапқы уақытша әуежайдың орнын басты. Ұшу-қону жолақтары, ұшақтарды тұраққа қою алаңы, қоршау, патрульдік жолдар, әуежай бульварына баратын жолдар және жылына 750 000 жолаушыға қызмет көрсететін Jetways терминалдарының құрылысы сияқты құрылыс жұмыстарының көлемі жоғары болды. Бақылау мұнарасы, техникалық ғимараттар, сондай-ақ өрт сөндіру станциясы, метеорологиялық қызмет және басқа да қосалқы ғимараттардың құрылысы басталды. Әуежайдың ерекшелігі – 4000 метр ұзындығындағы, 45 метр ені бар асфальт төселген ұшу-қону жолағы, оның екі жағында 7,5 метрлік иықтары бар. Ұшақтарды тұраққа қою алаңы 330 × 150 метрлік бетонмен қаланған. Әуежай аумағы мен жақын орналасқан ғимараттар 18 гектар жерге салыну жоспарланған. Осы әуежайдың құрылыс жұмыстарын ирандық мамандар жүргізіп жатыр, ал әуежайдың навигациялық және жарықтандыру жүйелерін орнатуды шетелдік компаниялар орындайды.

Зауыттар мен өңдеу зауыттары

Оңтүстік Парс жобасының әрбір кезеңіне орташа есеппен шамамен 1,5 млрд АҚШ доллары инвестиция жұмсалатыны күтілуде, және олардың көп бөлігін шетелдік мұнай компаниялары жергілікті компаниялармен серіктестікте жүзеге асырады. 2010 жылы Иран жергілікті компанияларға Оңтүстік Парс газ кен орнының алты кезеңін (13, 14, 19, 22, 23 және 24-ші кезеңдер) дамытуға 21 миллиард долларлық келісімшарттар тапсырды. Революциялық күзет корпусының инженерлік тармағы болып табылатын Khatam al Anbiya құрылыс штабы, сондай-ақ Мұнай өнеркәсібінің инженерлік және құрылыс компаниясы және Иран теңіз өнеркәсіп компаниясы отандық топтың құрамына кіреді. Бұл топқа Иран кеме құрылысы және жағалау өнеркәсіп кешені, Иранның өнеркәсіптік даму және жаңару ұйымы, және Ұлттық ирандық бұрғылау компаниясы да кіреді.

2009 жылдың наурызынан 2010 жылдың наурызына дейін Оңтүстік Парста газ өндірісі шамамен 30 пайызға өсті. Кен орнының қоры 14 триллион куб метр газ және газ конденсаттарынан тұрады деп бағаланады. 2012 жылы Оңтүстік Парс газ кен орнының өндірісі тәулігіне 175 миллион куб метрге жетеді.

Жобаның кезеңдері

Бірінші кезең Petropars компаниясы арқылы күніне табиғи газ, күніне конденсат, күніне 1500 тонна СЖМ және күніне 200 тонна күкірт өндіру үшін жасалды. 2 және 3-кезеңдер Total S. A., Petronas және Gazprom консорциумымен күніне табиғи газ, күніне конденсат, күніне 3000 тонна СЖГ және күніне 400 тонна күкірт өндіру үшін әзірленді. Ол 2003 жылдың наурыз айында іске қосылды. 4 және 5-кезеңдер Eni және Petropars компанияларымен күніне бай табиғи газ, күніне этан, күніне конденсат, күніне 3000 тонна СЖГ және күніне 400 тонна күкірт өндіру үшін әзірленді. 6-дан 8-ге дейінгі кезеңдер Petropars және Statoil компанияларымен Ахаджари мұнай алабына қайта енгізу үшін аз мөлшерде газ өндіру үшін, ал экспорт үшін ауыр газ және конденсат өндіру үшін әзірленуде. Бұл жоба құрлықтағы қондырғылардан басқа үш теңіз платформасын салуды қамтиды. Statoil оффшорлық платформаларды, ал Petropars құрлықтағы қондырғыларды дамытады. Әр платформадан жағалауға дейін 31 дюймдік (790 мм) құбыр салынады. Бұл фазалар күніне табиғи газ, күніне этан, күніне конденсат, күніне 4500 тонна СЖМ және күніне 600 тонна күкірт өндіреді. 9 және 10-шы кезеңдер мұнай өнеркәсібі инженерлік және құрылыс компаниясы (OIEC) және LG компаниясының консорциумына берілді. Бұл фазалар күніне табиғи газ, күніне этан, күніне конденсат, күніне 3000 тонна СЖМ және күніне 400 тонна күкірт өндіреді. 9 және 10-шы кезеңдерді 2009 жылдың наурызында президент Ахмадинежад ашты. 11-ші кезең Парс ЖСМ жобасы арқылы ЖСМ өндіреді. Жоба 2010 жылы Қытайдың Ұлттық мұнай корпорациясына тапсырылды, ол кезде Францияның Total S. A. Иран жобасынан шеттетілді. 12-ші кезеңді дамыту Petropars компаниясы ЖСМ жобасы ретінде жүзеге асырады. Бұл кезеңде күніне бай табиғи газ, күніне этан, күніне конденсат, күніне 3000 тонна СЖМ және күніне 400 тонна күкірт өндіріледі. Венесуэланың мемлекеттік мұнай компаниясы Petroleos de Venezuela S. A. (PDVSA) компаниясы 7,8 миллиард долларға созылған жобаның 10 пайызын қаржыландырады. Анголаның Sonangol Group компаниясы 12-ші кезеңдегі жобаның 20 пайыз үлесін алды. Ирандық Khatam ol Osea консорциумы бірнеше ірі ирандық компаниялардан тұрады, атап айтқанда Khatam al Anbia Construction Headquarters, Oil Industries Engineering & Construction (OIEC), SADRA, ISOICO, IDRO және NIDC. 13-ші кезеңді әзірлеу туралы келісім-шартқа Mapna, SADRA және Petro Pidar ирандық компанияларынан тұратын консорциуммен, ал 14-ші кезеңді өнеркәсіптік даму және жаңарту ұйымынан (IDRO), Иранның ұлттық бұрғылау компаниясынан (NIDC) және Иранның теңіздегі инженерлік және құрылыс компаниясынан (IOEC) тұратын басқа консорциуммен қол қойылды. Бұл фазалар күніне табиғи газ, күніне этан, күніне конденсат, күніне 3000 тонна СЖМ және күніне 400 тонна күкірт өндіреді. 2010 жылдың шілдесінде жоба Иран кеме құрылысы және теңіз өнеркәсібі кешеніне берілді. Ол кезде 2 миллиард долларға салынған жобаның 50%-ы орындалған болатын. 15 және 16-шы кезеңдер 2012 жылдың наурызына дейін аяқталады. 17-ші және 18-ші кезеңдер Иранның өндірістік жобаларын басқару (IPMI), мұнай индустриялық инженерлік және құрылыс компаниясы (OIEC), Иранның теңіздегі инженерлік және құрылыс (IOEC) және Petropars консорциумына тағайындалды. Бұл фазалар күніне табиғи газ, күніне этан, күніне конденсат, күніне 3000 тонна СЖМ және күніне 400 тонна күкірт өндіреді. 17 және 18-ші кезеңдер 2012 жылдың наурызына дейін аяқталады. 20 және 21-ші кезеңдерді әзірлеу OIEC-ке тапсырылды. Бұл фазалар күніне табиғи газ, күніне этан, күніне конденсат, күніне 3000 тонна СЖМ және күніне 400 тонна күкірт өндіреді. 2008 жылдың мамыр айында Repsol және Royal Dutch Shell 13-блокты 20-шы немесе 21-блокты алмастыруға келісті. 22, 23 және 24-фазалар Khatam al Anbia, Petro Sina Arian және SADRA-ға берілді және кен орнының солтүстік-шығыс шекарасында орналасқан. 22, 23 және 24-ші кезеңдердегі жобалаудың мақсаты - күніне 42,5 млн текше метр табиғи газ, газ конденсаты және күніне 300 тонна күкірт өндіру. Сонымен қатар, үш кезең жылына 800 мың тонна СЖҚ және 750 мың тонна этан өндіруге арналған. Бұл кен орнын шамамен 30 кезеңмен ашу жоспарланып отыр, олардың әрқайсысы шамамен 1 млрд доллар инвестиция қажет етеді.

Phase 1 was developed by Petropars to produce per day of natural gas, per day of condensate, 1500 tons of LPG per day plus 200 tons of sulfur per day. Phases 2 and 3 were developed by a consortium of Total S. A., Petronas, and Gazprom to produce per day of natural gas, per day of condensate, 3000 tons of LPG per day plus 400 tons of sulfur per day. It came online in March 2003. Phases 4 and 5 were developed by Eni and Petropars, to produce per day of rich natural gas, per day of ethane, per day of condensate, 3000 tons of LPG per day plus 400 tons of sulfur per day. Phases 6 to 8 being developed by Petropars and Statoil to produce lean gas for re injection into the Aghajari oilfield, and heavy gas and condensate for export. It involves construction of three offshore platforms in addition to the land based facilities. Statoil is developing the offshore platforms while Petropars is developing the land based facilities. A 31 inch (790 mm) pipe will be laid from each platform to the coast. These phases will produce per day of natural gas, per day of ethane, per day of condensate, 4500 Tons of LPG per day plus 600 tons of sulfur per day. Phases 9 and 10 was assigned to a consortium of Oil Industrial Engineering and Construction Company (OIEC) and LG Company. These phases will produce per day of natural gas, per day of ethane, per day of condensate, 3000 tons of LPG per day plus 400 tons of sulfur per day. Phases 9 & 10 were inaugurated by President Ahmadinejad in March 2009. Phases 11 will produce LNG through the Pars LNG project. The project was awarded to China National Petroleum Corporation in 2010 after that France's Total S. A. was excluded from the project by Iran. Phases 12 development begin carried out by Petropars as a LNG project. This phase will produce per day of rich natural gas, per day of ethane, per day of condensate, 3000 tons of LPG per day plus 400 tons of sulfur per day. Venezuela's state owned oil company Petroleos de Venezuela S. A. (PDVSA) will finance 10 percent of the 7.8 billion dollar project. Angola's Sonangol Group has also been awarded a 20 percent stake in phase 12 project. The Iranian Khatam ol Osea Consortium is made up of several large Iranian companies, namely Khatam al Anbia Construction Headquarters, Oil Industries Engineering & Construction (OIEC), SADRA, ISOICO, IDRO, and NIDC. The contract to develop phase 13 was signed with a consortium comprising Mapna, SADRA, and Petro Pidar Iranian companies and the phase 14 with another consortia consisting of Industrial Development and Renovation Organization (IDRO), National Iranian Drilling Company (NIDC) and Iranian Offshore Engineering and Construction Company (IOEC). These phases will produce per day of natural gas, per day of ethane, per day of condensate, 3000 tons of LPG per day plus 400 tons of sulfur per day. In July 2010, the project was transferred to Iran Shipbuilding & Offshore Industries Complex. At that time, the 2 billion dollars project was already 50% complete. Phase 15 & 16 will be completed by March 2012. Phases 17 and 18 development was assigned to a consortium of Industrial Project Management of Iran (IPMI), Oil Industrial Engineering and Construction Company (OIEC), Iran Offshore Engineering and Construction (IOEC) and Petropars. These phases will produce per day of natural gas, per day of ethane, per day of condensate, 3000 tons of LPG per day plus 400 tons of sulfur per day. Phase 17 & 18 will be completed by March 2012. Phases 20 and 21 development was awarded to OIEC. These phases will produce per day of natural gas, per day of ethane, per day of condensate, 3000 tons of LPG per day plus 400 tons of sulfur per day. In May 2008, Repsol and Royal Dutch Shell agreed to exchange block 13 with block 20 or 21
Phases 22, 23 and 24 were awarded to Khatam al Anbia, Petro Sina Arian, and SADRA and are located in the north eastern frontier of the field. The aim of phases 22, 23 and 24 development is to produce 42.5 million cubic meters of natural gas, of gas condensate and 300 tons of sulfur per day. The three phases also are designed to produce 800 thousands of LNG and 750 thousand tons of ethane per year. The field is planned to be developed in around 30 phases, each of which will require an initial investment of around $1bn.

Сумен жабдықтау жобасы

2005 жылдың наурыз айында тәулігіне 10 000 кубометрге дейін суды тұщыландыра алатын екі зауыттың құрылысы басталды. Жоба келісімшарт бойынша белгіленген 16 ай мерзімнен 10 ай ертерек аяқталып, аймақтағы жобаларды іске асырудағы үлгілі жағдайға айналды. Суды түрлі нысандарға жеткізуге арналған тарату желісін құру жұмыстары қазірде жүргізілуде.

Жасыл кеңістік пен қоршаған орта

Аймақтың қоршаған ортаны қорғау және өнеркәсіптік ластануды азайту саясатын ескере отырып, бірінші қадамдар ретінде 1000 гектар қалалық жасыл кеңістік құрылды және 3000 гектар ормандыруға, сондай-ақ теңіздің таяды аймағындағы мангров ағаштарын кеңейтуге бөлінді. Осылайша, жалпы өнеркәсіптік алаңның 10% және аймақтың 28% жасыл жеңілге айналады.