Кіріспе

1961 жылы Кордвейнер Смиттің жазған "Ана Хиттонның кішкентай мысықтары" атты әңгімесі – американдық жазушы Кордвейнер Смиттің классикалық ғылыми-фантастикалық туындысы. Алғаш рет 1961 жылы Galaxy Magazine журналында жарияланған бұл әңгіме, ішінара "Али Баба мен қырық тонаушы" ертегісіне негізделген. Соңғы рет "Адамның қайта жаңғыруы" жинағына енген. Әңгімеде Кордвейнер Смиттің құрастырған "Инструментальность" әлеміндегі норстрилиандықтардың (немесе "Ескі Солтүстік Австралиялықтардың") құнды өлместік дәрісі – струнға монополиясын қалай сақтайтыны егжей-тегжейлі сипатталады. Бұл оқиға "Норстрилия" романының арқа-жағын ашады, онда Киттонның өлімге сенімді жол ашатыны кіріспеде бір рет айтылады. Чарльз Стросстің "Стеклянный дом" атты кітабында осы әңгімеге сілтеме жасалған.

Өмірбаян

Кордвайнер Смит – белгілі Қытай сарапшысы Пол Лайнбаргердің псевдонимі, ол өзінің жарияланған ғылыми-фантастикалық әңгімелерінің көп бөлігін Адамзаттың Құрал-жабдығы (Instrumentality of Mankind) шеңберінде жазды. Мыңдаған жылдар бойы, осы қоғамның (Құрал-жабдық тікелей басқарған планеталарда) көбінесе өзгермейтін құрылымы Құрал-жабдықтың билеушілерінің адамдарды (оларға 400 жылдық өмір сүруге рұқсат берілген) және көптеген қанауға ұшыраған, жануарлардан шыққан "Төменгі халық" (Underpeople) қызметшілерін қамтыды. Норстрилия әлемінен алынған "струн" есімді өлімсіздік дәрісін қолдану осы тәртіпті сақтаудағы маңызды құрал болды.

Солтүстік Австралия

Норстрилия планетасы, немесе толық атауы Ескі Солтүстік Австралияның Достастығы, түпкілікті түрде ядролық соғыстан кейінгі Австралиядан келген қой шаруаларымен қоныстанды (бірақ қазіргі гүлденуге жеткенше, Бейбітшілік VII сияқты тозақ әлемінде болған тарихи жағдайлар сияқты көптеген өзгерістерден өтті). Саяси жүйе монархияға негізделген, номиналды мемлекет басшысы – «жоқ болған мәртебелі патшайымы». Алайда, патшайым мыңжылдықтар бойы із-түзсіз жоғалып кетті («Бірақ ол бір күні қайта оралуы мүмкін»), ал оның оралуына дейін жергілікті өкілдер мен Достастық Кеңесі оның қызметін атқарады. Планетаның ұйымдастырылуы станциялар немесе ұрпақтан-ұрпаққа беріліп келе жатқан ірі шаруашылық участалары негізінде құрылған.

Строун

Австралиялық иммигранттар осы планетаға әкелген қойлар жергілікті инфекциядан зардап шегеді, нәтижесінде үйлерден де үлкен болып өседі; толығымен қимылсыз болып, үнемі күтімді қажет етеді. Бұл инфекция сонымен қатар адамдарда қартаю процесін тоқтататын, "сантаклара" деп те аталатын строун деген затты да өндіреді. Строун Норстрилияны бүкіл Инструментальдіктегі ең бай планетаға айналдырды, сондықтан оның халқының көшкін салу мен ұрлыққа ұрыну қаупі бар. Азаматтар өзін-өзі қорғауға жақсы даярланған, бірақ планета қорғанысы үшін "Ана Хиттонның кішкентай қолындағы балдырғандары" деп аталатын арнайы күштерді сақтайды.

Виола сидерея

Бұл – бұрын бай және өркениетті болған, бірақ қазір өмір үшін күреске айналған, соның салдарынан өте тәжірибелі ұрылардан құралған билеуші топтың қалыптасқан қарақшылар планетасы. Бенджамин Бозарт – Ұрылар гильдиясының қараушысы, Норстрилияға шабуыл жасауға дайындалған. Норстрилиялық ересектерді жеңу мүмкін болмағандықтан, ол планетаның қорғаныс жүйесін анықтау үшін демалыс әлеміндегі кішкентай Норстрилиялық баланы аяусыз есірткімен улап, өлтіреді, бірақ ол алатын жалғыз ақпарат – жағажайдағы құмға жазылған "Ана Хиттонның кішкентай мысықтары" деген сөздер. Ол Гильдияның энциклопедиясына жүгінеді, онда бұл фразаның "строун" вирусынан туындайтын аурудың ежелгі атауы екені айтылған. Бірақ ешкім бұл Норстрилиялық агенттің жасырған сыры екенін білмейді. Строунды алуға сенімді Бозарт Виола Сидереаның есебінен заңсыз кемелерді жалдау үшін үлкен пара береді, сонымен қатар ол баланы өлтірген сәттен бері оны іздеп келе жатқан басқа Норстрилиялық агенттерге де ақша төлеп жатыр, бірақ оның бұл туралы хабары жоқ. Саяхаттың соңғы кезеңінде оның ғарыш яхтасы Норстрилияның орбитасына түседі.

Аналық Китонның кішкентай кішкентайлары

Жер шарының айналасында 21 қырлы ай және релелік станциялар желісі орналасқан. Айда "қару-жарақ шебері" және "Кішкентай мысықтардың" күтімі мен тамақтандыруын басқаратын әйел – Ана Хиттон тұрады. Бұл "Кішкентай мысықтар" – шындығында ғасырлар бойы психоздық, өзін-өзі жоятын қылыққа селекцияланған күміскілер. Олар (қажеттілік бойынша) өмірінің көбін анестезияда өткізеді, тек жұптасу үшін немесе қорғану қажет болғанда ғана оятуға рұқсат етіледі. Осы ақылсыз күміскілердің ми толқындары релелік станциядан кез келген ғарыш кемесіне бағытталатын күшті телепатиялық сәулеге шоғырланған, бұл барлық адамдарды өзін-өзі жоюға итермелейді – Бозарт бұл жағдайды өзі бастан кешіреді. "Кішкентай мысықтар" сөзінің ерекше жазылуы – қасақана жасалған, себебі бұл терминге зерттеу жүргізу Норстрилия қорғанысын ықтимал жау әрекетінен хабардар ететін тұзақ болып табылады. Оның өлімінен кейін Норстрилиялықтардың кек алуының ауқымы ашылады: Бозарттың паралары Виола Сидерея үшін 400 миллион адам-мегажылдық қарызға әкеп соқты.