Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1915 жылы Атлантика мұхитындағы 4-санатты дауыл.
Category 4 Atlantic hurricane in 1915
1915 жылғы Нью-Орлеан дауылы – Луизиана штатының Гранд-Айл аймағына құрлыққа шыққан 4-санатты аса қауіпті дауыл және 1915 жылғы Атлантика дауыл маусымындағы ең күшті тропикалық циклон болды. Дауыл қыркүйек айының соңында батысқа қарай жылжумен пайда болды, қарқындылығы жоғарылап, 29 қыркүйекте құрлыққа шыққан кезде желдің жылдамдығы 3-санатты күшті дауыл деңгейінде тіркелді. Бұл дауылдан 275 адам қаза тауып, 13 миллион доллар (1915 жылғы АҚШ долларымен) көлемінде материалдық залал келтірді.
The New Orleans Hurricane of 1915 was an intense Category 4 hurricane that made landfall near Grand Isle, Louisiana, and the most intense tropical cyclone during the 1915 Atlantic hurricane season. The storm formed in late September when it moved westward and peaked in intensity of to weaken slightly by time of landfall on September 29 with recorded wind speeds of as a strong category 3 Hurricane. The hurricane killed 275 people and caused $13 million (1915 US dollars) in damage.
Метеорологиялық тарих
Атлантикадағы дауылдарды қайта талдау жобасына сәйкес, 1915 жылғы Нью-Орлеан дауылы 1915 жылдың 21 қыркүйегінде Оңтүстік Йелді аралдарынан өте бастаған әлсіз тропикалық дауыл ретінде пайда болды. Оның тропикалық циклогенезі қоршаған аралдардағы атмосфералық бақылаулардың талдауы арқылы анықталды, бірақ аймақтағы теңіз көлігі келесі күні дауылдың бар екенін растады. 28 қыркүйекке қарай дауыл Мексика шығанағына енді. Дауыл Луизиана жағалауына жақындағанда, оның жылдамдығы мен қарқындылығы тұрақты болды. Циклон құрлыққа жақындағанда, кемелер қозғалысының тығыз аймағына кірді, бұл дауылдың қарқындылығын оңай бағалауға мүмкіндік берді. Осы өлшемдерді пайдаланып, Атлантикалық қайта талдау жобасы дауылдың Луизианаға төмен қысыммен соққандығын есептеді. Құрлықтағы бақылаулардың талдауы дауылдың концентрлі көздермен құрлыққа шыққандығын көрсетті, ал оның қалдықтары Орта Атлантика штаттарына солтүстік-шығысқа қарай жылжыды және 1 қазан күні Пенсильванияда соңғы рет тіркелді.
According to the Atlantic hurricane reanalysis project, the 1915 New Orleans hurricane began as a weak tropical storm moving across the southern Windward Islands on September 21, 1915. Its tropical cyclogenesis was determined via analysis of atmospheric observations from the surrounding islands, though shipping in the region would confirm the storm's existence the following day. By September 28, the storm had entered the Gulf of Mexico. The hurricane maintained its gradual forward speed and fairly steady intensity as it approached the Louisiana coast. As the cyclone neared land, it entered a denser area of shipping traffic, allowing the storm's intensity to be more readily assessed. Using this measurement, the Atlantic reanalysis project calculated that the hurricane struck Louisiana with a lower pressure: Analysis of onshore observations also suggested that the storm made landfall with concentric eyewalls. and these remnants advanced northeastward into the Mid Atlantic states before they were last noted on October 1 over Pennsylvania.
Кариб теңізіне әсер ету
Кариб теңізінің көп бөлігінде кемелердің аздығына байланысты, Пуэрто-Рико мен Түркс және Кайкос аралдарында жеңіл жаңбыр жауды, соның ішінде соңғысында жаңбыр тіркелді. Дауыл Ямайканың оңтүстігінен өте бара жатқанда, Ямайканың Кингстон қаласында қатты жел болды. Кейбір желдер Кингстон мен арал мемлекетінің шеткі аудандары арасындағы байланыс желілерін үзуге жеткілікті болды. Жамайкадағы дауыл мақта бағасының жылдық ең жоғары деңгейге өсуіне де ықпал етті. Теңізде "Юнайтед Фрутс" компаниясының "Альмиране" кемесі елеулі зақымдар алды, бірақ Порт-Рояльға қауіпсіз оралды. Юкатан бұғазына және Кубаның батыс суларына бағыт алған кемелер дауыл Ямайкадан өткеннен кейін ең жоғары сақтық танытуға ескертілді. Дауыл қаланың батысынан өтіп бара жатқанда Кубаның Гавана қаласында желдің жылдамдығы шамамен жетті.
Owing to the scarcity of shipping traffic across much of the Caribbean Sea, Light rain from the system fell far north in Puerto Rico and the Turks and Caicos Islands, with the latter reporting of rain. As the storm passed south of Jamaica, strong gales were felt in Kingston, Jamaica. Some winds were strong enough to cut telecommunications between Kingston and the outlying districts of the island nation. The hurricane's brushing of Jamaica led in part to raising cotton prices to a yearly high. Offshore, the United Fruit steamer Almirante sustained considerable damage but was able to return safely to Port Royal. Ships sailing for the Yucatán Channel and in western Cuban waters were warned to exercise extreme caution following the hurricane's passage of Jamaica. Winds peaked at in Havana, Cuba as the storm passed through the channel well to the city's west.
Дайындықтар
Америка Құрама Штаттарына тиюі мүмкін салдарлар нақтырақ болғанда, 27 қыркүйекте Метеорологиялық бюро Мэн штатының Истпорт қаласынан Флорида жағалауына дейін Шығыс жағалауының дерлік барлық бөлігі үшін дауыл туралы ескерту шығарды.
As potential impacts on the United States became more clear, the Weather Bureau issued storm warnings for virtually the entire extent of the Eastern Seaboard from Eastport, Maine southward to the Florida coast on September 27.
Мексика шығанағы мен Луизиана
28-29 қыркүйек аралығында Мексика шығанағында қозғалған дауылдың бағытында күшті толқындар пайда болды. "Майами" кемесі дауылға тап болды, бірақ Флорида штатының Ки-Уэст қаласына қарай жолын жалғастыру үшін ауыр зақымдалған кемені тіреуіш ретінде пайдаланды. 28 қыркүйекте жағалауды тастаған эвакуацияланғандар жағалауда ерекше су тасқыны байқалмағанын хабарлады. Дегенмен, 29 қыркүйек күні таңертең дауыл жақындағанда теңіз деңгейі қалыптан тыс жылдамдықпен көтеріле бастады. Түстен кейін Нью-Орлеаннан оңтүстікке және шығысқа қарай, Миссисипи штатындағы Сент-Луис шығанағына, сондай-ақ Пончартрейн көліне жақын жерлердегі аудандар дауыл толқынының күрт өсуінен суға батты. Пончартрейн көлі бойындағы бөгеттердің үстінен су ағуы Нью-Орлеанның батыс бөлігінің суға батуына себеп болды. Нью-Орлеандағы Кэрроллтонның бір бөлігі бөгет бұзылуынан 2 метрге дейін су астында қалды. Қаланың дренаждық жүйесі су тасқынын баяу кетіруге тырысқандықтан, су басу салдары төрт күнге дейін сақталды. Судың ең жоғары деңгейі шамамен 2 метрге жетті, бұл аймақтағы ең жоғары су тасқыны рекорды болды. Миссисипи өзені бойындағы бөгеттерді мұхит толқындары басып, өзеннің жоғары ағысына қарай кеңейді. Харви каналы мен Миссисипи өзенінің қиылысында, Мексика шығанағынан 161 шақырым қашықтықта, өзеннің деңгейі қалыпты деңгейден 2 метрге көтерілді. Басқа жерлерде де сол өзен бойындағы су деңгейі қалыптыдан жоғары болды, нәтижесінде 8000-нан астам телефон қызметтен шықты. Қалалық электр стансасының істен шығуынан кейін электр жарығы да сөнді. Нью-Орлеандағы қалалық меншікке келтірілген зиян шамамен 500 000 АҚШ долларына бағаланды, бірақ қаладағы барлық мемлекеттік және жеке меншікке келтірілген зиянның жалпы сомасы кем дегенде он есеге артып, 5 миллион АҚШ долларына жеткені естілді. Нью-Орлеан және оның айналасындағы Миссисипи өзені бойындағы кемелерге келтірілген зиян 1,75 миллион АҚШ долларына бағаланды. Дауыл Нью-Орлеан маңындағы аймақтарға да елеулі зиян келтірді, оның ішінде Пончартрейн көлі бойындағы ғимараттардың 90% -ы қирады. Ливильде (Луизиана штаты) бір ғана үй тұрды; осындай қираулар Голден Медоу (Луизиана штаты) мен Кат Офф (Луизиана штаты) арасында да болды, онда 100 үй қиратылды. Жаңа Орлеанды қоршаған аймақтардағы инфрақұрылымға келтірілген жалпы зиян 6,5 миллион АҚШ долларына бағаланды. Ең қатты жаңбыр орталықтан шығысқа қарай 40 шақырым жерде жауды, бірақ тропикалық циклонның шығыс жартысында да қатты жаңбыр жауды. Франклин қаласында, Луизианада дауылмен байланысты ең жоғары жауын-шашын тіркелді; 30 қыркүйекте Франклинде жауған жаңбыр қала үшін 24 сағаттық жаңбыр рекордын жаңартты. Дауылдың Оңтүстік-Шығыс АҚШ-тағы тұрақсыз майданмен өзара әрекеттесуінен жауын-шашын алдын ала тарады, нәтижесінде Миссисипи мен Алабама штаттарының көп бөлігінде 4 метрден астам жаңбыр жауды. Сент-Бернард округіне, Риголетке және Кэтрин көлінің аймағына 4 метрлік дауыл толқыны келді. Нью-Орлеанның оңтүстігіндегі жағалау аймақтары қаладан да ауыр зардап шекті. Телеграф хабарламасындағы жағдай мынадай:
As the hurricane traversed the Gulf of Mexico from September 28 to September 29, it produced rough surf along its path. The cutter Miami was caught in the storm, but was able to use a heavily damaged ship as an anchor before resuming its trek towards Key West, Florida. Storm surge and rough seas produced by the hurricane along the Louisiana coast arrived shortly before the storm made landfall. Evacuees departing the coast as late as September 28 reported no abnormal tides along the shore. However, sea levels began to rise at abnormally rapid rates on the morning of September 29 as the hurricane neared. By the afternoon hours, low lying lands south of New Orleans and east towards Bay St. Louis, Mississippi, as well as areas adjacent to Lake Pontchartrain, were inundated by the quickly rising storm surge. Levee overtopping along Lake Pontchartrain resulted in the flooding of much of western New Orleans. Parts of Carrollton, New Orleans were submerged under as much as 8 feet (2 m) of water due to the levee failure, and much of this inundation remained for up to four days as the city's drainage system slowly drained the floodwaters; in other locations, floodwaters receded rapidly. At its height, the surge was estimated to have crested between in height, setting a record for the highest tide reported in the region. Ocean swells topped levees along the Mississippi River and progressed well upstream; at the confluence of the Harvey Canal and the Mississippi River nearly 100 mile (161 km) from the Gulf of Mexico, the river swelled to 6 feet (2 m) above normal. Elsewhere, waves above normal high tide were reported along the same river. and putting over 8000 telephones out of commission. Electric lighting was also disabled by the storm following the failure of city's power station. Damage to city owned property in New Orleans was appraised at nearly US$500,000, though the total amount of damage to all public and private property in the city was estimated to have been at least ten times greater at US$5 million. Damage to shipping along the Mississippi River in and around New Orleans was estimated at US$1.75 million. The hurricane also caused significant damage in areas around New Orleans, including the destruction of 90% of buildings destroyed along Lake Pontchartrain. Only one house remained standing in Leeville, Louisiana; similar destruction occurred between Golden Meadow, Louisiana and Cut Off, Louisiana, where 100 houses were demolished. The total damage to infrastructure in areas surrounding New Orleans was estimated at US$6.5 million. The heaviest rain fell within an area 25 mile (40 km) east of the center, though heavy rainfall occurred throughout the eastern half of the tropical cyclone as it moved inland. Franklin, Louisiana measured the highest rainfall associated with the storm with a reading of ; on September 30, of rain fell in Franklin, setting a September 24 hour rainfall record for the city. Precipitation spread ahead of the hurricane as it interacted with a stationary front draped over the Southeastern United States, causing widespread rainfall totals in excess of across much of Mississippi and Alabama. A 13 feet (4 m) storm surge rolled into St. Bernard Parish, the Rigolets, and the Lake Catherine area. Areas along the Lower Coast (south of New Orleans) were hit even harder than the city. A telegraph report states the situation:
Пойдрас пен Бурас арасындағы бүкіл ел суға батқан. Бөгеттер жойылды, мүлікке келтірілген зиян қорқынышты. Қаза болғандардың саны көп болуы мүмкін. Жағдай бұрынғыдан да нашар. Көмек қажет.
Whole country between Poydras and Buras inundated. Levees gone, property loss appalling. Life toll probably heavy. Conditions estimated worse than ever before. Relief needed. No communications
Луизиана штатының Венеция қаласында 23 адам қаза тапты, сондай-ақ Френиер мен Лабранш қалаларында да осындай көрсеткіштер тіркелді. Плакеминс округінде 200-ден астам адам қаза тапты, кейбір құрбандардың денелері табылмады. Плакеминс округінде су тасқыны болды және шақырымдармен бөгеттер сумен шайылып кетті. Мыңдаған адам үйсіз қалды. Дауыл сонымен қатар көптеген балық аулау кемелерін қиратып, жергілікті экономикаға зиян келтірді. Кейбір елді мекендер, соның ішінде Бретон аралы мен Сент-Мало қаласы толығымен қирады. 1893 жылғы Чениер Каминанда дауылы сияқты қауіпті болмаса да, бұл дауыл Луизианадағы ең қауіпті дауыл болды, 50 жылдан кейін Бетси дауылынан бұрын.
There were 23 dead in Venice, Louisiana, with similar numbers in coastal towns of Frenier and LaBranche. Plaquemines Parish experienced the worst fatalities with deaths estimated at over 200; the bodies of some victims were never found. In Plaquemines Parish, there was severe flooding and miles of levees were washed away. Thousands of people were left homeless. The hurricane also wrecked many of the oyster boats, damaging the local economy. Some communities, including Breton Island and the town of Saint Malo, were completely destroyed. Though it was not as deadly as the 1893 Chenier Caminanda hurricane, this hurricane was the deadliest Louisiana hurricane until Betsy 50 years later.
Алабама, Флорида және Миссисипи штаттары
Миссисипи штатының Билокси қаласындағы көшелерді 6 фут (2 метрге жуық) су басу туралы алғашқы хабарламаларды Луисвилл және Нэшвилл теміржолы диспетчерлері бастапқыда жоққа шығарды. Мобил, Алабама қаласындағы желдің күші шектеулі болғандықтан, маңызды зақымдар тіркелмеді, бірақ дауыл толқыны болды. Мобилден апат аймақтарына көмек жинақтарын жеткізетін жергілікті пойыз жіберілді, алайда аймақтағы көбісі пойыз қызметі тоқтатылды.
Early reports that streets in Biloxi, Mississippi were inundated under 6 feet (2 m) were initially denied by Louisville and Nashville Railroad dispatchers. Mobile, Alabama did not experience significant damage as winds remained under , though storm surge A local train carrying relief supplies from Mobile was sent to affected areas, though most train service in the region was suspended.