Кіріспе

Перси Чарльз "Пик" Пикард (16 мамыр 1915 – 18 ақпан 1944) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік әуе күштерінің офицері. Ол ұшқыш және командир болып қызмет етті, соғыс жылдары үш рет DSO орденімен марапатталған RAF офицерінің алғашқысы болды. Ол жүзден астам сортты ұшып, отқа түскенде сабырлылығымен көзге түсетін түрлі операцияларда өзін көрсетті. 1941 жылы ол "Target for Tonight" атты Корольдік фильмнің түсіріліміне қатысуға шақырылды. Фильмдегі көрсетілгені оны Англияда танымал тұлғаға айналдырды. Сол жылы ол Бруневаль шабуылына десантты жеткізген "Уитли" бомбалаушыларының эскадрильясын басқарды. 1943 жылдың көп бөлігінде ол 161-ші эскадрильяға, оккупацияланған Францияға SOE агенттерін тасымалдайтын құпия бөлімге командирлік етті. Ол өте белсенді командир болды және көптеген миссияларды өзі орындады. 1943 жылдың соңында Пикард 140-шы қанаттың командирі болып тағайындалды, бұл үш эскадрильясы "Москитоға" ауысқан жердегі шабуыл жасаушы бөлім болды. 18 ақпан 1944 жылы Пикард Амиен түрмесіне шабуылдап, түрме қабырғаларын қиратып, ішіндегі тұтқындарды босату үшін "Москитолардың" тобын жетектеді. Ол осы операцияда қаза тапты. Пикард RAF-тің соғыстағы ең бағалы бомбалаушы ұшқыштарының бірі болды, оның деңгейінде Гай Гибсон мен Леонард Чешир тұрды.

Ерте өмір

Пикард Англияның Йоркширдің Батыс Ридинг аймағындағы Шеффилд қаласының Хандсворт ауданында дүниеге келді. Ол бес баланың ең кішісі, үлкен ағасы мен үш әпкесі болған. Оның әкесі Перси Чарльз Пикард, Йоркширлік, Лондонға көшіп, тамақтандыру компаниясын құрды. Әкесімен аттас болғандықтан және отбасыдағы ең кіші бала болғандықтан, оны мейіріммен «Бой» деп атаған, тіпті 6 фут 4 дюймға жеткен соң да бұл лақап аты сақталды. Оның ағасы Уолтер Корольдік әуе күштеріне қосылып, офицер болды. Үлкен әпкесі Хелена Пикард актриса болды және танымал актер Сэр Седрик Хардвикке үйленді. Пикард ақылды әрі тартымды болғанымен, оқу мен жазуда қиындықтарға тап болды. Оның дислексиямен күрескеніне қатысты белгілі бір дәлелдер бар. Дегенмен, ол белсенді оқушы болды және мектеп спортында қатысты. Ол өте жақсы мерген болды және мектеп мылтық командасының капитаны болды. Оның сүйікті әуесқойлығы – жылқымен жүру еді. Бір студенттің отбасына британдық Шығыс Африкада ферма тиесілі болды. Олар ұлын Африкаға баруға ынталандыру үшін, ол бітіргеннен кейін сыныптастарының бірін өздеріне алып, фермаға келгенде бірге алып келуді ұсынды. Пикард бұл ұсынысты қабылдады. Бірнеше жылдан кейін сыныптасы Англияға оралды, ал Пикард Африкада қалды. Кең далалар жылқымен жүруге мол мүмкіндік берді, соның нәтижесінде Пикард поло спортында өте жақсы нәтижелер көрсетіп, 3 гандикапқа ие болды. Сол кезде Пикард Корольдік Африкалық мылтық полкіне резервтегі әскери қызметші болып қабылданып, әскерге өтініш берді. Корольдік әуе күштері сол кезде кеңейіп жатқандықтан, оның өтініші қабылданды. 1937 жылдың қаңтарында ол RAF-тегі қысқа мерзімді қызметке қабылданды және ұшқыш дайындығы бағдарламасын «орташадан жоғары» бағамен аяқтады. Ол 214-ші эскадрильяға тағайындалды, онда «Хендли Пейдж Харроу» бомбалаушысы қолданылды. 1937 жылдың 25 қаңтарында ол әрекет етуші ұшқыш офицері болып тағайындалды. Осы кезеңде ол Дороти Ходжкинмен танысты. Оның отбасысы бұл одаққа қарсы болды, бірақ олар бәрібір үйленді. Ол әйеліне қалыңдыққа үлкен ескі ағылшын қойшы итін сыйлады, ол қалыңдығының серігі болсын деп. Олар итті «Минг» деп атады. Ұшақтарды күтіп ұшқыштар Пикард пен Бродлидің ұшақтарына түскен зениттік және түнгі истребительдердің зақымдануларымен оралып келетініне әдеттенді. Бұл ұшақ «ұшуға оңай, бірақ жақсы ұшуға қиын» еді. Ауыр миссиялардан кейін Пикардтың сүйікті әрекеттерінің бірі – «Тайгер Моты» ұшағына отырып, ұшумен өзін жоғалту еді. Пикард 1940 жылдың шілдесінде Норвегиядағы қызметі үшін «Ерекше ұшқыш айқасы» орденімен марапатталды. Офицер ретінде Пикард тартымды, жақын және әзілқой болды, бірақ миссияларда ол өте қажырлы ұшқыш еді. Фильм шыққаннан кейін Пикард кеңінен танымал болды. «F Фредди» бомбалаушысының ұшқышы ретінде ол Германияға қарсы түнгі соғыстағы бомбалаушылар командасының тірі символы болды. Ол сондай-ақ Чехиялық крестпен марапатталды.

9-шы эскадрильямен екінші тур

"Тынығу кезеңі" аяқталған соң, 1941 жылдың 14 мамырында Пикард Хонингтондағы 9-шы эскадрильяға тағайындалды. Ол қайтадан Vickers Wellington ұшағын ұшырды. Біраз уақыттан соң, оған офицерлік шен алған Бродли қосылды. 1941 жылдың жазында Пикард Бродлимен бірге Германияның түнгі аспанында тағы 33 рет ұшып, тамыз айының соңына қарай жалпы саны 64-ке жеткізді. Екінші тур аяқтаған экипаждар "өз міндеттерін орындады" деп есептеліп, жауыгерлік емес қызметтерге ауыстырылды. Екінші турының соңында Пикард 3-ші топтың штабына тағайындалды, оған әуе базалары арасындағы жоғары шенді командирлерді тасымалдау міндеті жүктелді. Бродли 138-ші эскадрильяға тағайындалды. Мақсаттағы неміс радар станциясы француз жағалауына қарай 400 фут биіктіктегі тік жарға орналасқан. Пикард бұл миссияның ұшу бөлігі қиын болмайды деп сенді, бірақ оккупацияланған Францияға шығу жолы белгісіз болған адамдарды түсіру оған өте тәуекелді көрінді. Шындығында, Р.В. Джонс сол күні үйіне қайтып, оларды қанша рет көретінін ойлап қалды. Парашютшілер көтерілгенге дейін Пикард Фросты жанына тартып алып: "Өзімді қылмыскердей сезінемін" деді. Пикардтың қандай да бір күмәні болса да, ол жігіттерге көрсетпеді. Шын мәнінде, бірнеше офицерлер оның ұшағының жанында тұрып, тыныш түтін тартатынын және оның экипажының барлығы да аяқталғанша сабырлы күтіп тұрғанын көргеннен кейін, олардың рухы көтерілгенін айтты. Пикардтың Whitley ұшағы континентке бомбалау миссияларымен жасырылмақ болды, бірақ нашар ауа райына байланысты олар тоқтатылды. Сағат 22:00-де олар ұшуға рұқсат алды, ал Пикардтың Whitley ұшағы RAF Thruxton әуежайынан көтерілді. Ұшақтар үш топқа бөлінді, әр топ арасында 5 минут үзіліс болды. Олар қатаң радио байланысынсыз Tangmere әуежайына оңтүстік-шығысқа қарай ұшып кетті. Пикард болжаған жағдайларға 30 минут уақыт қалдырды. Ұшқыштар базасына жеткеннен кейін ол артық уақытты өткізу үшін аймақты айналдырды, содан кейін жағалаудан шығып, Channel арқылы Selsey Bill-ге бет алды. Channel-дің ортасында олар қатты бұлтқа тап болып, 200 метрден төмен түсіп кетті. Олар Брунавельден 16 шақырым солтүстікке орналасқан Fécamp қаласына қарай бағыттарын жалғастырып, 400 метр биіктікке көтерілді. Bruneval-дегі Freya станциясы олардың бар екенін анықтап, Würzburg бақылау станциясына хабарласты, олар олардың қозғалысын бақылай бастады. Würzburg радарының экипажы бомбалаушылар тобының Fécamp-қа жақындағанын 5 км қашықтықта көргеннен кейін, кенеттен оңтүстікке бұрылып, тікелей оларға қарай бет алғанын көрді. Экипаж құрылғыны өшіріп, бомбосаулау орындарына жүгірді. Шындығында, Пикардтың бомбалаушылары өздерінің орналасқан жерін анықтау үшін көрнекті жерлерді іздеп, жағалауға параллель ұшып бара жатты. Yport-тен төрт флот кемесінен зениттік оқтар ашылып, Пикардтың ұшағын қоса алғанда, екі ұшақ зақымданды, бірақ ешқандай ауыр зақым болған жоқ. Олар жағалаудан 5 шақырымға дейін ұшып, содан кейін солға бұрылып, 500 метрге көтеріліп, жағалаудан өтті. Тағы да солға бұрылып, олар құлату аймағына қарай солтүстікке бет алды. Олар жақындағанда 100 метрге төмендеп, сағатына 160 шақырымға дейін баяулады. Алғашқы екі ұшақ, Пикардтың және тағы бірінің бағыты сәл ауысып, құлату аймағынан 2 шақырым оңтүстікке түсірді. Бұл адамдар жағалау қорғанысын арт жағынан бұрып, команда шығарылғанша жағалауды ұстап тұруға міндеттелді. Олар қайда екенін анықтап, жағаға жету үшін жылдам жүріп, шабуыл басталған кезде жетті. Қалған он ұшақ өздерінің таяқтарын құлату аймағының үстінен түсірді. Жылдамдықты арттырып, солтүстікке қарай ұшып, бомбалаушылар Фрейя станциясын қорғайтын зениттік батареялардың отына түсті. Бұлардың артында маяк және жағалау болды. Пикард 15 метрге төмендеп, сол жерге әкелген бағыт бойынша үйге қарай бет алды. Базаға оралғаннан кейін Пикард есеп берді, аздап демалып, Портсмутқа және командалық кемеге барды. HMS Prins Albert десанттық әскерлер Франциядан оралған кезде қол астында болу үшін. Германияның Вюрцбург радар станциясына жасалған шабуыл толық сәттілікке жетті, радар құрылғысының маңызды бөліктері тексеру үшін алынды. Рейдтен кейін король мен патшайым Dishforth-қа келді. Пикард оларды базада көрсетті. Олар офицердің лаунжына келгенде, король төбеде бірнеше аяқ іздерін байқап, олардың қалай пайда болғанын сұрады. Пикард бас-аяғымен ұсталып, сыра ішіп отырғандағы әзілді айтты, содан кейін рейден кейінгі кеш қызық оқиғаларға әкелді, ал аяқ іздері оның болғанын мойындады. 1942 жылдың мамырында Пикард Бруневаль шабуылындағы рөлі үшін екінші DSO орденімен марапатталды, ол алғашқы DSO орденіне қосымша белгі ретінде табысталды.

161 (Ерекше міндеттер) эскадрильясы

1942 жылдың 1 қазанында Пикард No. 161-ші эскадрильяның командирі болып тағайындалды, бұл оккупацияланған Еуропадағы қарсылық қозғалысын қолдауға қатысқан құпия миссияларды орындайтын арнайы эскадрилья еді. Пикард Эдвард "Тышқан" Филденнің орнын басты. Филден олардың базасы болған RAF Темпсфорд әуежайының командирі болып ауыстырылды. 161-ші эскадрильяны басқарғанда Пикардқа көптеген әкімшілік міндеттер жүктелді. Ол осы міндеттерді өзінің көмекшісіне тапсырды, оған барлық ресми хат-хабарлары мен есептерін басқаруды жүктеді. Олардың мақсаты – көліктерді тасымалдауды Лондон таксиінің қызметіне ұқсас сенімді ету болды. Егер үш адамнан артық болса, 161-ші эскадрилья екі "Лисандер" ұшағын "жұп" деп аталатын миссияға жіберетін. Түнде радиобайланысынсыз қажетті үйлестіруді жасау қиын болды, бұл екінші ұшақты қауіпке ұшыратты. Үлкен ұшақты пайдалану мүмкіндігі қарастырылды. Стикки Мерфи оқу бөлімінен қарыз алған "Ансон" ұшағымен бір рет тасымалдау жасаған, бірақ ол жеткіліксіз қуатты және тасымалдауға жарамсыз деп танылды. Эскадрильяда сондай-ақ King's Flight-тан әкелінген Lockheed Hudson ұшағы да болды. Екі қозғалтқышты ұшақтың ұшу қашықтығы "Лисандерден" 322 км (200 миль) артық және жылдамдығы жоғары болды. Ол навигаторды пайдалануға мүмкіндік берді, бұл ұшқыштың навигациялық жүгін жеңілдетті. Ең маңыздысы, ол "Лисандердің" үш орынына он жолаушыны тасымалдай алатын. "Хадсонның" кемшілігі – ауыр салмағы мен жоғары жылдамдығы жерге қону үшін үлкен алаңды қажет етті. Пикард және Хью Верити "Хадсонды" тасымалдау миссиялары үшін пайдалануды ұйғырды. Сынақ ұшулар барысында Пикард "Хадсонның" жерге қону жылдамдығы ұшақтың нұсқаулығында көрсетілгеннен 20 км/сағ (миль/сағ) төмен екенін анықтады. Пикард Веритиге "Хадсонды" қысқа жерге қалай қондыруды көрсетті және олар бірлесіп осы ұшақты Францияның үстінде жұмыс істеуге мүмкіндік беретін процедураларды жасады. "Хадсонның" салмағы 11 тонна, ал "Лисандердің" салмағы 4 тонна болды. Осыған байланысты, жарық жолы екі шамды қосып, 450 метрге дейін ұзартылды. Пикард 13-14 ақпан түнінде алғашқы "Хадсон" операциясын жүзеге асырды, ол бес агентті Луара өзенінің жанындағы Шарльдің даласына жеткізді. "Хадсонды" пайдалану эскадрильяға бір ұшақпен онға дейін адамды тасымалдауға мүмкіндік берді. Операцияға кіріскен соң, ол оны аяқтауға бейілді болды. 1943 жылдың 13 қаңтарында ол нашар ауа райы мен көрінуі қиын болғандықтан қиын болған "Лисандер" тасымалдау миссиясын орындады. Екі жарым сағат бойы ауа райымен күрескеннен кейін ол нысананың үстінен өтті, бірақ жерден тану сигналын алмады. Бос қол қайтуға ниеті болмағандықтан, ол айналып жүрді. Ол келесі екі сағат бойы солай жалғастырды, кері ұшуға отыны жетпейтіндей болғанша, сигналды іздеді. Соңында оператор оған тану сигналын көрсетті. Пикард сол күнгі Морзе әріптерімен жауап беріп, дереу ұшағын жерге қондырды. Ол жерде үш минут қана болды, содан кейін әуеге көтеріліп, үйіне қарай ұшып кетті. Әдетте ол жолаушыларын сұрамайтын, бірақ олардың неліктен алаңға осынша уақытқа дейін келмегенін сұрауға мәжбүр болды. Олар ұшақ оларға бірінші сигнал беруі керек деп ойлады. Олар әуеде естілген ұшақ неміс ұшағы болуы мүмкін деп ойлап, күтті. Өкінішке қарай, кешігу олардың бәрін отынға қатысты қиын жағдайға түсірді. Пикард олардың ең жақсы мүмкіндігі Англияның оңтүстік шетіндегі Преданнак әуежайына бару деп шешті. Каналды кезіп бара жатқанда, әуежай көрініске келгенде қозғалтқыш жанармай жетіспеушілігінен тоқтады. Пикард ұшқышты қанатпен шауып, жақсылыққа үміттенді. Айналмаса, ұшақты тікелей жерге қондырып, кемелді қондыруға тырысты. Әуе сапарымен таныс емес жолаушылар қауіп-қатерден мүлдем бейхабар болды және қозғалтқышы өшірілген және тікұшағы қауырсынмен орындалған қону олардың қалыпты жұмысы деп ойлады! Тасымалдау пилоттары жеке бастамашылықпен жұмыс істеуі керек еді. Пикардтың айтуынша, "Әрқашан бір нәрсе болады!". 1943 жылдың 23-24 ақпан түнінде Пикард "Хадсонды" Францияның орталық бөлігіндегі Турне/Куизер аймағындағы далаға алып барды. Ауа райы нашар болғандықтан, ұшуды мақсат еткен жері төмен бұлт пен тұманмен қапталды. Пикард жоғарыдан іздеумен айналып, ауа райы арқылы төмен түсуге жиырмадан кем емес әрекет жасады. Екі сағатқа жуық тырысқаннан кейін ол сәттілікке жетті, бірақ қатты және сигнал жолынан шығып қонды. Ұшақ қону жолын аяқтаған соң сазға батып қалды. Пикард өзінің француз тіліндегі қатты сөйлеген: "Qui est le chef de cette bande de sauvages?!" (Аудармасы: Осы жабайылардың басшысы кім?). Бір оператор қолын көтерді, Пикард оған қосты: "Жарайды, мақтан тұтуға ештеңең жоқ. Мен сені кірпіш зауытының артында емес, сонымен қатар батпақ ортасында қондырдың". Ұшақтың экипажы мен жолаушылары шығып, қабылдау тобымен бірге жарты сағат бойы ұшақты босатуға тырысты. А лампасына қарай қайтатын бағытта олар қашықтықтың төрттен бірін ғана жүргенде қайтадан батпаққа батып қалды. Бұл жолы олар терең батып, шыға алмады. Екі сағаттан кейін, олар ұшақты өртеуге және аяқпен қайтуға мәжбүр болады деп ойлағанда, шамамен елу француздық шаруалар ауылдан жылқымен келді. Жылқы тартып, ұшақ толық қуатпен жұмыс істегенде, олар ұшақты босатуға қол жеткізді. Бірақ олардың қиындықтары осымен аяқталған жоқ, өйткені ылғалды және лайлы дала "Хадсонның" көтерілу үшін жеткілікті жылдамдыққа жетуіне кедеріл келтірді. Даламен толық қуатпен жүріп, Пикард ұшақты көтерілгенде, тұман мен қараңғылықтан ағаш көрінді. Жерге қону жылдамдығынан жоғары ұшпағандықтан, рульді кері тартып алу мүмкін болмады. Олар тек ұшып, жақсылыққа үміттенуі керек еді. Сол қанатын ағаш бұтақтарымен соқтығыстырды, бірақ ұшақ әуеде қалды. Сыртқы қанат ұшы зақымдалды, алдыңғы жиегіне әшекейленген таспалар шашырады және автопилот жұмысын тоқтатты. Басқа жағынан, олар жақсы жағдайда болды. Олар таң атып келе жатқанда Франция жағалауын өтті және таңғы сағат 8:00-де 9,5 сағаттық сапардан кейін Темпсфордқа оралды. Дебрифинг кезінде тасымалдау пилоттары операторды және оның таңдаған даласын бағалауға шақырылды. Нысана даласы туралы Пикард былай жазды: "Менің білуімше, далада ешқандай кемшілік жоқ, бірақ олар қонған жерді қабылдау комитетінен естігім келеді". 161-ші эскадрильядағы жұмысы үшін Пикард үшін үшінші DSO марапаты берілді, ол оның алғашқы DSO-сына екінші табан ретінде табысталды. 161-ші эскадрильяның операцияларының сипатына байланысты марапаттау туралы сипаттама өте жалпылама болды. Осы марапат Пикардты Екінші дүниежүзілік соғыс барысында үшінші DSO-ны алған RAF офицері етті. "Chastise" операциясын жоспарлаудың бастапқы кезеңдерінде Гай Гибсон Пикардтан маршрутты жоспарлауға көмек сұрады. 617-ші эскадрильяның командирі Пикардтың континент үстінен төмен қабатта ұшу тәжірибесін бағалады. Пикард Гибсонға неміс зениттік артиллериясының орналасқан жерлері туралы мәліметтерді, сондай-ақ зениттік кемелер мен зениттік пойыз вагондарының орналасу тенденцияларын ұсынды. Гибсон бұл ақпаратты жоғары бағалады және оның неміс зениттік артиллериясының көп бөлігінен қашуға мүмкіндік беретін бағытты жоспарлауға көмектескенін сенді.

Станция командирі, RAF Lissett

161 эскадрильямен сапарын аяқтағаннан кейін Пикард 1943 жылдың шілдесінде RAF Lissett әскери базасының командирі болып тағайындалды. Бұл базада "Галифакс" ұшақтарымен жабдықталған 158-ші эскадрилья орналасқан еді. Пикард 1 тамызда де Хавиланд "Москито" ұшағында алғашқы танысу рейсін жасады. Оған әкімшілік жұмыстар ұнамады, сондықтан ол көп ұзамай операцияларға қатысатын лауазым іздеуге кірісті.