Екінші дүниежүзілік соғысының британдық әуе аспірымы

Кіріспе

Британдық ұшқыш-ұстаз, топ капитаны Уилфрид Джордж Джеральд Дункан Смит (28 мамыр 1914 – 11 желтоқсан 1996) – Екінші дүниежүзілік соғыстағы Корольдік әуе күштерінің ұшқыш-ұстазы. Ол Иен Дункан Смиттың (Парламент мүшесі және Консервативтік партияның бұрынғы жетекшісі) әкесі болды.

Ерте өмір

Дункан Смит 1914 жылғы 28 мамырда Үндістанның Мадрас қаласында (қазіргі Ченнаи) Майсур пошта басқармасының бастығы Уилфрид Артур Смит пен Анна Сесилия Смиттен (қыздығы Дункан) туды. Ол Шотландиядағы Крифф қаласындағы Найрн және Моррисон академиясында оқыды, онда мектебінің офицерлік дайындық корпусына қатысты. 1933 жылы Үндістанға қайтып келгеннен кейін кофе және шай өсіруші болды, бірақ 1936 жылы Ұлыбританияға механикалық инженер болып жұмыс істеуге оралды, содан кейін Рединг қаласындағы Great Western Motors компаниясында сатушы болып жұмыс істеді. Соғыс жақындағанда ол Корольдік әуе күштерінің ерікті резервіне (RAFVR) қосылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда сержант болған Дункан Смит 1940 жылдың 29 қыркүйегінде ұшқыш офицер (тапсырма бойынша) болып тағайындалды. Соғыс басталғанда 7-ші операциялық оқу бөлімінде қызмет еткен Дункан Смит қазан айында Хорнчерч әуежайындағы Spitfire ұшақтарымен жабдықталған 611-ші эскадрильяға жіберілді. 1941 жылдың маусымында ол «Дистинктивті ұшу кресі» (DFC) орденімен марапатталды және тамыз айында 603-ші RAF эскадрильясына ұшу командирі болып келді. Дункан Смит демалысқа шығуға тиіс болған, бірақ жаңа эскадрилья басшысын дайындау үшін операциялық жағдайда қалуға мәжбүр болды. 29 қыркүйекте ол соғыс офицері (әскери шен) болып жоғарылатылды. 20 қарашада ол ауырып, конвойді күзетуден оралғаннан кейін есінен таныды. Дункан Смит екі қабырға пневмониясымен ауруханада біршама уақыт өткізді, симптомдарының ұзақ операциялық кезеңнен туған шаршаудың салдары деп ойлады. 1942 жылдың қаңтарында жазылғаннан кейін Дункан Смит жақсартылған Spitfire Mk. IX ұшағымен Hornchurch тобына қайта қосылды. Наурыз айында ол әрекеттік эскадрилья басшысы болып тағайындалып, 64-ші RAF эскадрильясына басшылық етті. 27 маусымда ол соғыс офицері (әскери шен) болып жоғарылатылды. 19 тамыздағы Дипп рейдісі кезінде Дункан Смит жаудың истребителімен атып түсірілді, бірақ жарақаттармен және құлақ пердесінің зақымдануымен Англия арнасынан құтқарылды. Тамыз айында ол Солтүстік Уэльд әуежайында (ұшу) қанат командирінің міндетін атқарушы болды. Қараша айында ол операциялардан демалып, Жоғарғы Бас штабтың тактикалық бөліміне басшылық етуге тағайындалды, оның еңбегі RAF Charmy Down-дағы Жауынгерлік Бас штабтың тактикалық мектебінің құрылуына әкелді. 30 қарашада ол эскадрилья басшысы (әскери шен) болып жоғарылатылды. Дункан Смит операциялық емес қызметі өте нәтижелі деп танылса да, ол операцияларға қайта оралуға ұмтылды және 244-ші истребитель қанатын басқару үшін Мальтаға жіберілді. Ол Сицилияға одақтас әскерлерінің түсуіне қолдау көрсетті. 12 шілдеде оның Mark IX Spitfire ұшағы ұрыста қатты зақымдалды, бірақ ол Мальтадағы Сафи әуежайына ұшақпен қонды, ұшағы фюзеляж, лифт және рульдегі пуля тесіктерімен толы болды: «Менің Spitfire-ім қирады. Оқтардың жарылуынан екі үлкен тесік пайда болды. Бірі радио мен орындығымның артындағы броняны жарып өтті. Екіншісі футбол алақанындай тесік жасап, басқару сымдарын жыртып тастады. Лифт бір жіпке ілініп тұрды, ал механиком оны саусақтарымен жыртып жіберді. «Саған бұдан артық керек емес», - деп күлімсіреп айтты ол. «Бәрі де нашарлап кеткен, солай емес пе?» Тағы бір оқ лифт пен рульдің үлкен бөліктерін жыртып алды. Мүмкін жеңімпаздар 4./JG 27-ден сарапшы Фельдвебель Генрих Штайс немесе 7./JG 53-тен Оберфельдвебель Гюнтер «Хупац» Зегер болуы мүмкін. 1943 жылдың 2 қыркүйегінде, Италияға шабуыл жасамас бұрын, Дункан Смит отын бактары арасындағы ауыстырғыш істен шыққандықтан отын таусылды. Ол теңізге құлап, тізе қуысын жарақаттады. Ол алты сағаттан астам уақыт суға батып, құтқарылды. Ол екінші рет өте бақытты болды; оны әуе-теңіз құтқару қызметінің Supermarine Walrus ұшағы арқанмен сүйреп бара жатқанда, Walrus жаудың истребителімен қатты атып өлтірді: «Walrus су астында қатты тесілді және оқ-дәрі бакын тесіп өтті, бірақ бақытымызға орай, бензин барлық жерге шашыраса да, ескі автобус өртенбеді. Мен сезінген соққы – менің құтқару жилетімнің мойнынан өткен оқ. Ол менің мойнымды жарып, «Walrus» ұшағына тиді. Біз ұшқыштың керемет қонуынан кейін Милаццоноға аман-есен қондық, мені жақын жердегі американдық госпитальге жеткізді. Олар маған өте мейірімді болды, аяғымды түзетіп, мойнымдағы жараны таңды. Walrus Air Sea Rescue ұшағы өте көп маңызды бөліктеріне зақым келгендіктен, толыққанды қирады. Оқиғаның қайғылы соңы, Дункан Смит теңізде аяқ киімін жоғалтқаннан басқа, оның серігі Дик Чаррингтон осы құтқару миссиясы кезінде жаудың истребителімен атып түсіріліп, қаза болды. Чаррингтонды 2./JG 53-тің Unteroffizier Alfred Scharl атып түсірген болуы мүмкін, ол 1940 жылдың 2 қыркүйегінде сағат 17:20-да Тропеядан солтүстікке қарай 15 км жерде төмен биіктікте атып түсірген. «Walrus» ұшағына қатты зақым келтірген неміс ұшқышының кім екені белгісіз. Күннің әсерінен алған күйіктерінен, жарақаттарынан, жараларынан және 1942 жылдың 19 тамызындағы құлақ ауруының қайта оралуынан кейін Дункан Смит әрекетке жарамсыз деп танылды. Ол топ капитанының міндетін атқарушы ретінде 324-ші қанатқа басшылық етті және 1945 жылдың наурыз айында кетті. Дункан Смит әуе шайқасында 17 жау ұшағын атып түсірген, екі ұшақты бірлесіп жойған, алты ұшақты күмәнді деп санайды, екі ұшақты бірлесіп күмәнді деп санайды және сегіз ұшақты зақымдаған. Оның батылдығы үшін ол «Дистинктивті қызмет ордені» және «Дистинктивті ұшу кресі» ордендерімен марапатталды. Ол 1981 жылы жарық көрген «Spitfire into Battle» атты кітаптың авторы, бұл Supermarine Spitfire ұшағындағы әуе шайқасы туралы еңбек.

A sergeant at the start of the Second World War, Duncan Smith was commissioned as a pilot officer (on probation) on 29 September 1940. Serving with No. 7 Operational Training Unit at the outbreak of war, Duncan Smith was posted to the Spitfire equipped No. 611 Squadron RAF at RAF Hornchurch in October 1940. He was awarded a Distinguished Flying Cross (DFC) in June 1941, and went to No. 603 Squadron RAF in August 1941 as a Flight Commander. Duncan Smith was due for a rest but had to remain operational, leading his squadron while bringing their new squadron leader up to speed. He was promoted to flying officer (war substantive) on 29 September. On 20 November he was taken ill, passing out after returning from a convoy patrol. Duncan Smith spent some time in hospital with double pneumonia, the symptoms of which he had assumed was only the result of exhaustion from a long operational tour. Upon recovery in January 1942, Duncan Smith rejoined the Hornchurch Wing, now flying the improved Spitfire Mk. IX. In March 1942 he was promoted to acting squadron leader and given command of No. 64 Squadron RAF. He was promoted to flight lieutenant (war substantive) on 27 June. During the ill fated Dieppe Raid on 19 August, Duncan Smith was shot down by an enemy fighter but rescued from the English Channel with injuries and eardrum pain. In August he became an acting wing commander (flying) at RAF North Weald. In November he was rested from operations with a posting to take charge of the Tactics Branch at Fighter Command, his input leading to the formation of the Fighter Command School of Tactics at RAF Charmy Down. He was promoted to squadron leader (war substantive) on 30 November. While Duncan Smith's non operational tour was recognised as very productive, he began to seek a return to operations, and he was sent to Malta to command the 244th Fighter Wing. During this time he flew in support of the Allied landings on Sicily. On 12 July his Mark IX Spitfire was badly damaged in combat, but this episode ended well when he landed at Safi airfield on Malta with his aircraft riddled with cannon shells in fuselage, elevator and rudder: My Spitfire was in a mess. Cannon shells had blasted a couple of large holes in the side. One had burst against the radio and armour behind my seat. Another, having made a hole the size of a football, had torn the control wires to shreds. The elevator was hanging by one thread of frayed wire and my rigger neatly snapped this with a sharp blow from his fingers. "You will not be needing that any more," he grinned at me. "It all looks very untidy – doesn't it?" Another cannon shell had torn big pieces out of the elevator and rudder surfaces. Potential victors could be Experten Feldwebel Heinrich Steis from 4./JG 27 or Oberfeldwebel Günther "Hupatz" Seeger of 7./JG 53. On 2 September 1943, just before the invasion of Italy, Duncan Smith ran out of fuel when a switch between fuel tanks failed. He was forced to bail out into the sea, injuring his kneecap in the process. He was rescued after more than six hours adrift. He was very lucky for a second time; while he was being dragged to the Air Sea Rescue Services Supermarine Walrus by a rope, the Walrus was severely shot up by an enemy fighter: The Walrus was badly holed below the water and a cannon shell had pierced the wing tank, but luckily, though petrol spewed all over the place, the old bus did not catch fire. The blow I felt was from a bullet that tore through the collar of my Mae West grazing my neck before smacking into the Walrus. We got down at Milazzon safely, after a brilliant landing by the pilot, and I was whisked off to the American field hospital close by. There they were very kind and after fixing up my leg and dressing the neck wound tried to keep me for the night, but I managed to talk the doctor into letting me return to Lentini. The Walrus Air Sea Rescue aircraft was a total wreck having been damaged in too many vital parts. The sad end to the story, other than Duncan Smith losing his footwear in the sea, was news that his comrade Dick Charrington had been shot down and killed during this rescue mission by an enemy fighter. Charrington may have been shot down by Unteroffizier Alfred Scharl of 2./JG 53 who was credited with a kill at 17:20 2 September 1940, 15 km north of Tropea at low altitude. The identity of the German pilot who severely damaged the Walrus is not known. After all those sunburns, injuries, wounds and the return of his ear pain from 19 August 1942, Duncan Smith was considered unfit for action. As an acting group captain, he then took charge of 324 Wing, finally leaving in March 1945. Duncan Smith was credited with 17 enemy aircraft shot down, two shared destroyed, six probables, two shared probables and eight damaged in aerial combat. He was awarded the Distinguished Service Order and Bar and the DFC and Bar in recognition of his bravery. He was the author of Spitfire into Battle (1981), an account of aerial combat in the Supermarine Spitfire.

Соғыстан кейінгі кезең

1946 жылдың 3 желтоқсанында Дункан Смит RAFVR эскадрильясының уақытша командирі лауазымына көтерілді (1946 жылдың 1 қарашасынан бастап есептелінеді), ал 1947 жылдың 1 қарашасында RAFVR ұшу лейтенанты лауазымына көтерілді (1942 жылдың 1 желтоқсанынан бастап есептелінеді). 1948 жылдың 22 наурызында ол сол күнінен бастап эскадрилья басшысы шенімен тұрақты RAF қызметіне тағайындалды. 1952 жылы Малайядағы төтенше жағдай кезіндегі қызметі үшін DFC орденіне екінші тағылым алды және 1953 жылдың 1 қаңтарында қанат командиріне көтерілді. 1960 жылдың 24 қарашасында топ капитаны шенімен зейнетке шықты.

Жеке өмір

Дункан Смитке орта аты ретінде анасының қыз фамилиясы (Дункан) берілді, бұл Эдуард дәуірінде жиі кездесетін практика еді, бірақ оның әкесінің аты "Смит" еді, "Дункан Смит" емес. Екінші дүниежүзілік соғыстағы RAF құжаттарында Дункан Смит өзі әрқашан W. G. G. D. Smith деп тізімделген, W. G. G. Duncan Smith деп емес. Ол анасының қыз фамилиясын өзінің тегінің бір бөлігі ретінде қашан қолдана бастағаны белгісіз, бірақ ол осы есімді балаларына беруге шешім қабылдады. Қазіргі отбасылық тегі "Дункан Смит" пе, әлде әлі де "Смит" пе деген мәселе әңгімеге арналған нәрсе. Оның екінші әйелі Памела Саммерс (1946 жылы үйленген) балерина болған, ол Қытайдың Нанкин қаласында дүниеге келген, онда оның әкесі Қытай почта қызметінде комиссар болып жұмыс істеген. Оның шешесінің анасы Элен Оши Мацумуро, жапон суретшісі болған жапон әйелі. Олардың ұлы Иен Дункан Смит – 2001 жылдың қыркүйегінен 2003 жылдың қарашасына дейін Консервативтік партияның лидері және 2010 жылғы коалициялық үкіметте Еңбек және зейнетақы министрі болған саясаткер. Оның кабинетінде 1797 жылы Кампердаун шайқасында голланд флотын жеңген адмирал Адам Дунканның портреті ілінген. Дегенмен, В. Г. Г. Д. Смиттің анасы адмирал Дунканның тікелей ұрпағы болған дегенге сену қиын.

Құрметтер мен марапаттар

22 шілде 1941 – Пилот-офицер Уилфрид Джордж Джеральд Дункан Смит (85684), No. 611 эскадрильясына Еңбегі үшін дипломдық ұшу кресі тағайындалды:

26 желтоқсан 1941 – Уақытша ұшу лейтенанты В. Г. Г. Д. Смит DFC (85684), No. 603 эскадрильясына Еңбегі үшін дипломдық ұшу кресіне қосымша белгі берілді:

11 қыркүйек 1942 – Эскадрилья басшысы В. Г. Г. Д. Смит DFC (85684), No. 64 эскадрильясына Еңбегі үшін дипломдық қызмет ордені берілді:

20 наурыз 1945 – Уақытша топ капитаны В. Г. Г. Д. Смит DSO, DFC (85684) Еңбегі үшін дипломдық қызмет орденіне қосымша белгі алды:

Ол Корольдік әуе күштерінің ерікті резервінде 10 жыл қызмет еткені үшін Әуе тиімділігі сыйлығымен (AE) марапатталды.