Кіріспе

Қытай жазушысы Му Шийинь (14 наурыз 1912 – 28 маусым 1940) – модернистік әңгімелермен танымал қытай жазушысы. Ол 1930 жылдары Шанхайда белсенді болды, Ши Чжекун редакциялаған Les Contemporains (1932–1935) сияқты журналдарға материалдар жариялады.

Ерте өмір

Мудың отбасы Циси, Нинбо, Чжэцзяннан шыққан. Оның әкесі Му Цзиньцзи (1877–1933) банкир және алтынмен сауда жасаушы болған, ол нашар саудадан ақша жоғалтқаннан кейін шаршап, депрессиядан қайтыс болды. Оның анасы Ши Цюйфэн (1895–1940). Бала кезінде оның отбасы Шанхайға көшіп келген. Университет студенті кезінде Му Шанхай қаласындағы Гуанхуа университетінде қытай әдебиетін оқыды. 1930 жылы, студент кезінде, ол "Біздің әлеміміз" атты әңгімесін Ши Чжекун, Хэ Донг, Лю Наоу, Дай Ваншу және Сюй Сякун редакциялаған "Жаңа әдебиет" журналына (1929–1930) ұсынды. Редакторлар осы туындыны жоғары бағалады және Му Шийинг Ши Чжекуннің шәкіртіне айналды. Му Лю Наоумен және Дай Ваншумен жақын дос болып, екеуі де "Жаңа сезімталдық" немесе "Жаңа сенсационистер" деп аталатын әдеби қозғалысқа зор үлес қосты. Бұл қозғалыс Жапонияда Еуропа мен Америкада дамыған әдеби модернизм үлгілерінен қарыз алған. Бірте-бірте Му осы стильдің басты өкіліне айналды.

Мансап

Му өмірінің қысқа кезеңінде 50-ден астам әңгіме, бірнеше роман, сценарий және көптеген очерк жазды. Оның ең танымал әңгімелері – "Шанхай фокстроты", "Кревен А" және "Түнгі клубтағы бесеу". Му қаладағы кабаре мәдениетіне қатты құмар болған, сонымен қатар, ол керемет және жақсы билеуші еді. Оның әңгімелері қазіргі заманғы қалада өмір сүру сезімін арманшақтықпен жеткізеді, түнгі клубтар мен кабарелердегі көптеген оқиғаларды қамтиды. Ол көбінесе ер адам тұлғасы мен оның қуып жететін әйел фаталь арасындағы күрделі және шиеленіскен қарым-қатынастарға назар аударды. "Ойыншыққа айналған адам" осыған алғашқы мысал. Сондай-ақ, ол әйелдердің сезімталдығы мен дене бітімі туралы жаңаша ойлармен жазды, мысалы, "Крейвен А" би жүргізушісі туралы. Му кантондық Qiu Peipei атты би жүргізушісіне құштарлық танытты және ақырында оған үйленді (суретке қараңыз). Бірақ, араларында түсініспеушілік туды. 1936 жылы Му Шиин Гонконгқа, бұрынғы әйелінің ізбен келді. Ол Гонконгта қалды, бірақ жапондықтармен байланыс күйіндегі Лю Наоның шақыруымен Шанхайға қайта оралды. 1939 жылы Му Ван Цзинвэйдің құттықтау үкіметі кезінде құттықтау газетінің бас директоры болды.

Өлім

1940 жылы Мю кеңсесіне рикшамен бара жатқанда, Чианг Кайшектің құпия қарсылық күштері үшін жұмыс істейтін кісі өлтірушілер оқ жарып, ол ауруханаға жеткізілгенше қан жоғалтып қайтыс болды. Кейіннен Му қос агент болған деген әңгімелер тарады, бірақ мұндай мәлімдемені растайтын нақты дәлел табылмады.

Жазу стилі

Му Шийинг – Жаңа сезімталдық әдебиетінің белгілі жазушыларының бірі. Оның әсем мінезі, Шанхайдың би залдарында көп кездесетін шығармалары арқылы одан әрі нығайтылды. Оның ең танымал әңгімелері – қазіргі заманғы мегаполистің фрагментті және бейхуан өмірін бейнелеуге тырысатын, жоғары модернистік туындылар. Олар стандартты мәтіндік ағымды бұзатын, үзіліспен келген бейнелерді қатар қою арқылы экспрессионистік повестволеу тәсілдерін қолданады. "Шанхай фокстроты" (қытайша: 上海狐步舞; пиньинь: Shànghǎi húbùwǔ) әңгімесінде Му Шанхай өмірін, әсіресе түнгі өмірді "фильмдей" сипаттаған. "Көгілдір жасыл қызыл киімдегі әйел" (қытайша: 墨綠衫的小姐; пиньинь: Mòlǜ shān de xiǎojiě) әңгімесінде Му 1930 жылдары Шанхайда танымал болған экзотикалық тақырыптар мен орындарға деген құштарлықты көрсеткен. 1940 жылдардағы қытай әдебиет тарихшысы Сунь Си оны: "Хоригучи Дайгаку стиліндегі сатиралық ойларға толы, Йокомицу Риичи стиліндегі жазу, жаңа повестволеу формаларын жасаудың Хаяши Фусао стилі – Міне, Му Шийингтің мазмұны осындай" деп сипаттаған.

Мұра

Иллинойс университетінің профессоры Пошек Фу 1930 жылдардағы Му және басқа да модернист жазушылардың тап болған күрделі саяси жағдайын талқылайды, ал Маргарет Блэр оны бейнелейді. Эндрю Дэвид Филд Мудың өмірі мен заманы туралы еңбек жазып, бірлескен аудармашы Хонг Юмен бірге өзінің "Му Шийинг: Қытайдың жоғалған модернисі" кітабында Мудың бес қысқа әңгімесінің түпнұсқа аудармасын ұсынады, олардың ішінде "Ойыншықтай қаралатын адам", "Жақсылыққа құмар А", "Түн", "Қара пион", "Шанхай фокстроты" және Рэндольф Трумбулдың "Түнгі клубтағы бесеуі" аудармасы бар.