Кіріспе

Варшавадағы орманды саябақ, Польша. Стефан Старзинский атындағы Кабатты ормандары табиғи қорығы (Rezerwat przyrody Las Kabacki im. Stefana Starzyńskiego) – Варшаваның оңтүстігінде, Пулавская және Лукаш Дреwny көшелері арасында орналасқан орманды саябақ. Әкімшілік тұрғысынан паркі Варшаваның оңтүстік Урсинув ауданына қарасты. Кабатты ормандары, шығыс бөлігін қоспағанда, құмдық төбелерден тұратын емес, жазық жерде жатыр. Көзге түсетін ландшафт ерекшелігі – Висла өзенінің мұздық аңғарының үстіндегі биік жар, ол қорықтың шығыс шекарасын құрайды. Кабатты ормандары – айналағы тұрғын үйлерге таза ауаның көзі, сонымен қатар демалыс пен ойын-сауық үшін танымал орын. Орманға автобуспен және Варшава метросымен оңай жетуге болады. Польшаның неміс оккупациясы кезінде (Екінші дүниежүзілік соғыс) 1939 жылдың желтоқсаны мен 1940 жылдың қаңтарында немістер Intelligenzaktion геноцидтік науқаны аясында 200 полякты өлтірген.

Атаудың шығу тегі

Қабат ормандары, бір кезде Висла өзенінің көркейтілген жағасында орналасқан Қабат ауылының атымен аталады. Бұл орман қорығы кейіннен Варшаваның патриот қала басшысы Стефан Старзинскийдің есімімен аталды, ол 1938 жылы оны жеке меншік иелерінен сатып алуды қамтамасыз еткен болатын. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Старзинский немістерге тұтқынға алынып, өлім жазасына кесілді.

Жануарлар дүниесі және өсімдіктер

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Қабаты орманына келген зиянға қарамастан, онда ерекше көп түрлі өсімдіктер мен бай жапырақ тобы сақталды. 120-160 жылдық ағаштармен жабылған кең аумақтар бар, олардың ішінде ескерткіш емен, қарағай және шырша ағаштары көптеп кездеседі. Жоғарғы қабатта емен, қарағай, қайың, күл, сондай-ақ бук, шырша, липа, жапырақ, күл және қарағай өседі. Ескі орман құрамында липа, емен, шырша және жапырақ ағаштары бар. Алма, алмұрт және шие ағаштары да өседі. Бұталар қабатында жаңғақ кездеседі, ал бай жапырақ тобында сирек кездесетін және қорғалатын өсімдіктер: Lilium martagon, Lycopodium clavatum, Carex brizoides, сондай-ақ гүлді алқабы бар. Өсімдіктерге бай орта жануарларға: бұғы, жабайы шошқа, түлкі, барс, қызылша, қарағай мысығы, кірпі және түрлі құстарға: бүркіт, еуразиялық сұңқар, қызылқарқын, көгершін, қарақұйрық, ұзын құлақты сұңқар, жасыл және қара тоқылдақ, Уилсон, кроссбиль, қызылқұйрық және тағы да басқаларға қолайлы жағдай жасайды. Ағаш бақасы, соқыр жолан және қара жылан ерекше атауға лайық. Орманда серуендеуге арналған жолдар оны зерттеуді жеңілдетеді.

Қызықты орындар

Орман шетінде 1890 жылы салынған тарихи орманшы үйі орналасқан. Орманның оңтүстік-шығысында Виланов ауданының Поусин елді мекені бар, онда екі танымал орын бар: мәдениет паркі және Польша Ғылым академиясының ботаникалық бағы. Кабаты орманның батыс шетінде 1987 жылдың 9 мамырындағы Тадеуш Костюшко ұшағының апатынан қаза тапқандарға арналған ескерткіш тұрғызылған. Кабаты орман ішінде Әуе операциялар орталығы және оның қарастырылатын бөлімшесі – 21-ші басқару және бағдарлау орталығы орналасқан. Олар тиісінше Польшаның және оның астанасы Варшаваның әуе қорғанысын қамтамасыз етеді. Бұл нысан – көп қабатты жер астындағы басқару және талдау орталығы. Кіреберістегі тақташада екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Германияның «Энигма» шифрлары осы жерде бұзылғаны көрсетілген. 1932 жылдың соңынан бері Бас штаб ғимаратында (Саксон сарайында) неміс шифрларын бұзып келген Польша Бас штабының Шифр бюросы 1937 жылы Кабаты орман нысанына көшірілді.