Кіріспе
Пром шайқасы – 1825 жылы Бірінші ағылшын-бұрма соғысының бір бөлігі ретінде, қазіргі Пяй қаласының маңында Бирма патшалығы мен Британ империясы арасында өткен құрлықтағы шайқас. Бұл бирмалықтардың британдықтарды Төменгі Бирмадан қуып шығаруға жасаған соңғы тыранысы болды. Жақсы жабдықталмаған бирма армиясы, санда басым болғанына қарамастан, жеңіліске ұшырады. Британ армиясының солтүстікке қарай жорығы Ава қаласына қауіп келтірді, нәтижесінде Бирма патшалығы бейбіт келіссөздерге отырды. Данубью шайқасындағы жеңілістен және генерал Маха Бандуланың қазасынан кейін, Багидау патшасы генерал Маха Не Мьоға армиямен Промды басып алуға бұйрық берді. Саны жағынан артықшылыққа ие болған бирма армиясы үш дивизияға бөлініп, Симбайк, Напади төбелері және Иравади өзенінің батыс жағалауында орналасты. Бирма армиясы Пром маңындағы шет аймақтарда британдықтардың позицияларын шағын шабуылдармен мазалады, бірақ Промға тікелей шабуыл жасаған жоқ. Британ армиясы, генерал Арчибальд Кэмпбелл басшылығымен, Корольдік жаяу әскерінің бірнеше полктерінен, Мадрас жергілікті жаяу әскерінен және артиллериядан құралды. 1 желтоқсан 1825 жылы генерал Кэмпбелл Маха Не Мьо басқарған сол жақ дивизияға шабуыл жасады, ал орталық дивизияны артиллериялық оқтармен шашыратты. Сол жақ дивизия генерал-лейтенант Уиллоуби Коттон басқарған найза шабуылымен басылып алынды, ал генерал Кэмпбеллдің соңынан жасаған шабуылы бирма армиясының сол жақ дивизиясын толық жеңіліске ұшыратты. Британ армиясы келесі күні Напади төбелеріндегі орталық дивизияға шабуыл жасап, жергілікті жаяу әскерінің батырлығының арқасында бирма әскерлерін төбелерден ығыстырды. Иравади өзенінің батыс жағалауында орналасқан оң дивизияға шабуыл жасау, бирма армиясының жалпы түрде шегінуіне әкелді.
The battle of Prome was a land based battle between the Kingdom of Burma and the British Empire that took place near the city of Prome, modern day Pyay, in 1825 as part of the First Anglo Burmese War. It was the last ditch effort by the Burmese to drive out the British from Lower Burma. The poorly equipped Burmese army despite the advantage in numbers suffered a defeat. The British army's subsequent march toward north threatened Ava, which led to peace negotiation by the Kingdom of Burma. Following the defeat at Danubyu and the death of General Maha Bandula, King Bagyidaw ordered the general Maha Ne Myo to capture Prome with an army. With superiority in number, the Burmese army divided into three divisions and positioned themselves around Prome in Simbaik, Napadi hills, and the western shore of Irrawaddy river. The Burmese army harassed the British position in outlying regions around Prome by leading small raids but did not commit to an attack on Prome itself. The British army, led by Gen. Archibald Campbell, composed of several regiments of Royal Foot infantry and Madras Native infantry and artillery. On 1 December 1825, General Campbell initiated an attack on the left division led by Maha Ne Myo, while distracting the centre division with a cannon barrage. The left division was stormed with a bayonet charge led by Lt. General Willoughby Cotton and a follow up attack by General Campbell caused a complete rout of the left division of the Burmese army. The British army attacked the center division on the Napadi hills the following day, and due to the bravery of the Native infantry, drove the Burmese troops from the hills. An attack on the right division, situated on the western shore of Irrawaddy river, caused a general retreat of the Burmese army.
Салдары
Бірма армиясының көп бөлігі Промде тарағандықтан, Кэмпбелл басқаратын британ армиясы Бағандағы бекініске тап кезеше дейін Аваға тосқаусыз ілгеріледі. Әскери күші әлсіреуіне байланысты Бирма Корольдігі бейбіт келісімдерге отыруға және британдықтар қойған талаптарды қабылдауға көбірек бейімделді. Мұндай келісімдердің біріншісі 1826 жылдың 1 қаңтарында басталды.