Жетспринт – жарыс кайықтардың жылдам, қызықты спорты. Жарыс өзендерде немесе арнайы трассаларда өткізіледі, мақсаты – уақытқа қарсы күресу. Жаңа Зеландияда пайда болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жетілік (жетіспринт) немесе моторлы қайықтармен жүргізілетін жарыс – екі адамнан тұратын экипажбен, бір метрден кем тереңдіктегі қияңдар арқылы сағатқа қарсы жарысатын моторлы қайық жарысының бір түрі. Жарыс жолдары көрермендерге арналған етіп жасалады, жарыс өте жылдам және шулы өтеді, ал қайықтардың моторлары көбінесе 500 ат күшінен астам қуатты V8 қозғалтқыштарымен жабдықталған.
Jetsprint or sprint boat racing is a form of motorboat racing in which jetboats, with a crew of two, race individually against the clock through a twisting series of channels in less than a metre of water. Tracks are typically designed for spectators, and racing is fast and loud, with boat motors usually powered by V8s developing well over 500 hp.
Тарих
Ұйымдастырылған спорт түрі ретінде джетпринтинг 1981 жылы Жаңа Зеландияда пайда болды, ал бастапқыда жарыстар сэр Уильям Гамильтон реактивті қайықты жасауға шабыттандырған табиғи салалы өзендерде өткізілді. Бірақ, спорт 1980 жылдардың ортасында Австралияға енгізілген кезде, тұрақты жасанды трассалар қолданыла бастады, және қазір бұл Жаңа Зеландияда да кең таралған. Бүгінде Халықаралық Мотоноэтика Одағының (Union Internationale Motonautique) басқаруымен әлем чемпионаты өткізілуде, оның өтетін орны Жаңа Зеландия, Австралия және АҚШ арасында кезекпен алмасады.
Jetsprinting as an organised sport originated in New Zealand in 1981, and events were originally held in the same natural braided rivers that had inspired Sir William Hamilton to develop the jetboat, but when the sport was introduced to Australia in the mid 1980s, permanent artificial courses were used—and this is now the norm even in New Zealand. There is now a world championship under the auspices of the Union Internationale Motonautique, with hosting rotating between New Zealand, Australia and the U. S. A.
Формат
Жарыс өзі 25-30 рет бағытты өзгертетін арналармен белгіленген трассадан тұрады. Мұндай жарыстар көбінесе 45–60 секундқа созылады. Іріктеу аяқталғаннан кейін, бәсекелестердің әрқайсысы трассаны өтеді, ал ең жылдам іріктеуден өткендер соңынан қатысады. Ең жылдам 16 қатысушы (әдетте, жарыстардың санына байланысты) келесі кезеңге өтеді. Содан кейін қатысушылар саны 12-ге, одан кейін 8-ге, сосын 5-ке дейін, ал соңғыда ең жылдам үштікке дейін таңдалады.
The race itself consists of a predefined course through the channels with 25 to 30 changes of direction. These races generally take just 45–60 seconds. Once qualifying is completed, the competitors each run the course with the fastest qualifiers running last. The fastest 16 (typically depending on the number of competitions) proceed to the next round. This is then reduced to the top 12, Top 8 then the top 5 and finally the fastest three.
Қайық
Жетспринт корпусының ұзындығы әдетте 3,8-ден 4,0 метрге дейін (12½-ден 13 футқа дейін) болады. Корпустың түбінің бұрышы көбінесе 23-тен 25 градусқа дейін жетеді, әр жағында бірнеше тік бұрыштар болады. Қысқа корпус артық көрінеді, себебі ұзын корпус бұрылу үшін көбірек қашықтық қажет етеді және әдетте төмен жылдамдықпен бұрылуға мәжбүр болады. Тік бұрыштар қайықты жоғары жылдамдықпен бұрылғанда су бетімен сырғанап кетпей, тұрақтап тұруға көмектеседі. Қайыққа қауіпсіздік арқалығы (rollcage) орнатылуы міндетті.
A jetsprint hull is typically short just 3.8 to 4.0 metres (12½ to 13 feet) long. The hull's vee is usually 23 to 25 degrees with several strakes on each side. A short hull is preferred, as a longer hull takes more distance to turn and usually must be turned at a slower speed. The strakes provide "traction' by stopping the boat from sliding sideways across the water when turning at high speed. A rollcage must be fitted to the boat.
Экипаж
Экипаж жүргізуші мен навигатордан құралады, навигатордың міндеті жүргізушіні бағыттап, келесі қиылыста қай бағытта жүру керектігін әдетте қарапайым қол сигналдарымен көрсету болып табылады.
A crew consists of the driver and a navigator, whose responsibility is to guide the driver through the course typically via simple hand signals, pointing the hand in the direction that the boat must go at the next intersection.