Кіріспе

Rugops (Rugops) – Нигерде кездесетін базальды абелизаурид динозаврының бір туысы, бұл динозаврлар соңғы креда кезеңінде (Cenomanian шөбі, ~95 млн жыл бұрын) қазіргі Эчкар формациясында өмір сүрген. Туыстың және жалғыз түрі – Rugops primus, тек жартылай бас сүйегі бойынша ғана белгілі. Оны 2004 жылы Пол Серено, Джеффри Уилсон және Джек Конрад ашқан және сипаттаған. Rugops-тың ұзындығы шамамен 4,4–5,3 метр (14,4–17,4 фут) және салмағы 410 килограмм (900 фунт) болған. Бас сүйегінің үстіңгі бөлігінде бірнеше ойықтар бар, олар қабаттасқан қабықтармен байланысты, ал мұрынның алдыңғы бөлігінде қару-жарақ тәрізді тері болған.

Ашылуы және атауы

2000 жылы Пол Серено басқарған экспедиция барысында Нигер Республикасындағы Абангарит маңынан абелизауридке тиесілі бас сүйек табылды. Бұл үлгі 96 миллион жыл бұрынғы соңғы бор кезеңінің Сеноман шөбіне жататын Тегама тобының Эчкар формациясынан алынған. Бұл формациядан кархародонтозавр Carcharodontosaurus iguidensis, спинозавр Spinosaurus, Laganosuchus және Kaprosuchus түрлеріне жататын үлгілер де табылды. Үлгіні 2004 жылы Пол Серено, Джеффри Уилсон және Джек Конрад сипаттады. Голотипік үлгі, MNN IGU1, ішінара бас сүйектен тұрады, оның ауыз қуысы мен бас сүйегінің бір бөлігі жоқ. Дегенмен, жоғарғы жақ сүйегі Rugops туысына жатқызылмайды, себебі осы туыстың диагностикалық белгілері бас сүйектің басқа бөліктерінде орналасқан.

Сипаттама

2010 жылы Грегори С. Пол Ругопстың ұзындығы 6 метр (19,7 фут) және салмағы 750 килограмм (1,650 фунт) шамасында екенін бағалаған. Бірақ, Grillo & Delcourt (2016) оның ұзындығын 4,4 метр (14,4 фут) деп төмендете бағаласа, ал Molina Pérez & Larramendi (2016) 5,3 метр (17,4 фут) ұзындығы және 410 килограмм (900 фунт) салмағы деп бағалаған.

Бас сүйегі

Ругопстың бас сүйегінің ұзындығы шамамен 31,5 сантиметр (12,4 дюйм) құрады. Серено және авторлар тобы (2004) әрбір мұрынның жоғары жағындағы ойыстар сезімталдық құрылымдарды немесе көрсету үшін жұмсақ тіндерді бекітуге арналған болуы мүмкін деп ұсынды. Патагониядан табылған жоғарғы жақ сүйегі (NPSJB PV247) Rugops-қа ұқсас, себебі сыртқы әшекейлеу үлгісі дерлік бірдей, ал ішкі егжей-тегжейлер де жақындық көрсетеді. Ругопстың мұрын мүсіні Скорпиовентордағы безендіруге ұқсас, өйткені мұрын беті кішкене дөңгелектер сияқты көтеріңкілерді көрсетіп, әрбір тесікке келіп тірелетін ойыстарға ие. Дегенмен, Скорпиовентордан айырмашылығы, Rugops-тың бас сүйегінің үстінде гомологтарды көрсететін қосымша тесіктер жоқ. Мұрынның сыртқы пішіні Скорпиовентордікіне ұқсас, себебі олар бірдей тесік үлгісімен бөліседі. Мұрынның астыңғы бетінде бірқатар тесіктер бар, олардың ішкі жүйеге байланысты болуы мүмкін екені айтылды. Сипаттаған авторлар екі ерекше белгіні көрсетті. Бұл екеуі де аутапоморфиялар, яғни бірегей туынды белгілер. Бас сүйегінің үстінде префронтальды, фронтальды, пост-орбитальды және жас сүйектері арасында кішкентай терезелер орналасқан. Әрбір мұрынның жоғары жағында жеті кішкентай ойыстың қатары бар. Delcourt (2018) және Rolando және авторлар тобы (2020). Алайда, Pol & Rauhut (2012), Rauhut & Carrano (2016) және Iori және авторлар тобы (2021) Rugops-ты Rahiolisaurus және/немесе Eoabelisaurus-тан көбірек туынды, бірақ басқа абелизауридтерге қарағанда базальды деп тапты. Басқа баламалы ұстанымдарға Rugops-тың Kryptops, Chenanisaurus және/немесе Spectrovenator-дан көбірек туынды болуы жатады, бұл Sereno & Brusatte (2008), Zaher және авторлар тобы (2020), Gianechini және авторлар тобы (2021) және Agnolín және авторлар тобы (2022) тарапынан анықталды, сондай-ақ Xenotarsosaurus, Tarascosaurus, Ilokelesia және Genusaurus сияқты басқа абелизауридтермен политомияда болуы, бұл Tortosa және авторлар тобы (2014), Baiano және авторлар тобы (2020) және Salem және авторлар тобы (2022) тарапынан қалпына келтірілді. Zaher және авторлар тобы (2020) жүргізген филогенетикалық талдау төменде келтірілген. Pol & Rauhut (2012) жүргізген бұрынғы талдаудың нәтижелері төменде келтірілген.