Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
711–1249 жылдары мұсылман үкімдігі кезінде Португалияның оңтүстік аймағы.
711–1249 region of southern Portugal under Muslim rule
Gharb al Andalus (غرب الأندلس, транскрипциясы Gharb al ʼandalus; "Аль-Андалустың батысы"), немесе жай ғана аль-Гарб (الغرب, транскрипциясы al gharb; "батыс") – мұсылман Ибериясының 711 жылдан 1249 жылға дейінгі кезеңде осы аумаққа билік еткен кезде, қазіргі Португалияның оңтүстігі мен қазіргі Испанияның батыс-орталық бөлігіне берген атауы. Бұл кезең Тарик ибн Зиядтың Иберияға шапқынынан кейін Визигот мемлекетінің құлауымен және аймақта Омейядтардың билігін орнатумен басталды. Қазіргі Альгарве аймағы осы арабша атаудан шыққан. Аймақта шамамен 500 мың адам тұрған.
Gharb al Andalus (غرب الأندلس, trans. gharb al ʼandalus; "west of al Andalus"), or just al Gharb (الغرب, trans. al gharb; "the west"), was the name given by the Muslims of Iberia to the region of southern modern day Portugal and part of West central modern day Spain during their rule of the territory, from 711 to 1249. This period started with the fall of the Visigothic kingdom after Tariq ibn Ziyad's invasion of Iberia and the establishment of the Umayyad control in the territory. The present day Algarve derives its name from this Arabic name. The region had a population of about 500,000 people.
Омейялардың жаулауы
Испаниядағы бұрыннан христиандыққа айналған Визигот патшалығында болған шағын азамат соғысынан кейін король Родерик (португал және испан тілдерінде Родриго) жартыаралда берік билікке ие болды. Сеутадағы жер аударылған қарсыластары Омейяд мұсылмандық әкімі және генералы Муса ибн Нусаирден көмек сұрады. Бастапқыда күдікпен қараған генерал Тарик ибн Зияд басшылығымен, негізінен Солтүстік және Батыс Африкадан келген маврлардан құралған тәжірибелік экспедиция жіберіп, Иберияның мұсылмандықпен жаулануын бастады. Тарик Гуадалете шайқасында Родериктің вестгот әскерін түгелдей жеңіп, көп ұзамай Толедо мен Кордобаны басып алды. Тариктің сәттілігімен Муса экспедицияға қосылып, жаңа территориялардың әкімі болды. 714 жылы Эвора, Сантарем және Коимбра қалалары жаулап алынды, ал екі жылдан кейін Лиссабон мұсылмандардың бақылауына көшті. 718 жылға қарай қазіргі Португалия аумағының көп бөлігі Омейядтардың билігінде болды. Омейядтар ақырында Пуатье мен Турс арасында тоқтады, бірақ Ибериядағы мұсылмандық билік 1492 жылға дейін Гранада патшалығының құлауымен сақталды.
After a small civil war in the already Christianized Visigothic Kingdom in Hispania, King Roderic (Rodrigo in Portuguese and Spanish) had a strong position in the peninsula. His opponents, exiled in Ceuta, asked Musa ibn Nusair, Umayyad Muslim governor and general, for help. The initially skeptical general sent an experimental expedition mainly consisting of Moors from North and West Africa, led by Tariq ibn Ziyad, thus initiating the Muslim conquest of Iberia. Tariq utterly defeated Roderic's Visigothic army in the Battle of Guadalete, and soon after captured Toledo and Córdoba. With Tariq's success, Musa joined the expedition and established himself as governor of the new territories. By 714 Évora, Santarém and Coimbra had been conquered, and two years later Lisbon was in Muslim control. By 718 most of today's Portuguese territory was under Umayyad rule. The Umayyads eventually stopped between Poitiers and Tours but Muslim rule in Iberia would last until 1492 with the fall of the Kingdom of Granada.
Әмірлік пен халифат
Кордова әмірлігі 756 жылдан 929 жылға дейін сақталды. Кордова халифаты 929 жылдан 1031 жылға дейін өркендеді. Одан кейін тайфалар дәуірі басталды.
The Emirate of Córdoba lasted from 756 to 929. The Caliphate of Córdoba lasted from 929 to 1031. It was followed by the Taifas.
Алморавидтер әулеті
Алморавидтер әулеті 1040 жылдан 1147 жылға дейін сақталды. Осы кезеңнің бір бөлігінде олар қазіргі Оңтүстік Португалияны биледі. 1147 жылы сәтті қоршаудан кейін Португалия Лиссабон қаласын бақылауға алды.
The Almoravid dynasty lasted from 1040 to 1147. During some of that time it ruled over what is now Southern Portugal. After a successful siege, Portugal gained control of Lisbon in 1147.
Екінші тайфа кезең
Алморавидтер әулетінің құлдырауынан кейін қазіргі Португалия аумағында үш тайфа пайда болды: 1144 жылдан 1151 жылға дейін болған екінші Мертола тайфасы, 1144 жылдан 1151 жылға дейін болған екінші Сильвес тайфасы және 1146 жылдан 1150 жылға дейін болған Тавира тайфасы. Бұл үш тайфаның барлығы 1151 жылы Альмохад халифалығының құрамына енді.
There were three taifas in what is now Portugal after the fall of the Almoravid dynasty: the second Taifa of Mértola, which lasted from 1144 to 1151, the second Taifa of Silves, which lasted from 1144 to 1151 and the Taifa of Tavira which lasted from 1146 to 1150. All three taifas became part of the Almohad Caliphate in 1151.
Алмохад халифаты
Әлмохад халифаты 1121 жылдан 1269 жылға дейін сақталды. Осы кезеңнің көп бөлігінде, 1249 жылға дейін, қазіргі Оңтүстік Португалияның көп бөлігін биледі. Бірақ, 1230-шы жылдардың аяғында Неблада тайфа құрылып, 1249 жылға дейін аймаққа билік етті, сол жылы Португалия Корольдігі Фаро қаласын бағындырды.
The Almohad Caliphate lasted from 1121 to 1269. During much of this time, until 1249, it ruled much of what is now southern Portugal. Eventually, however, a taifa based at Niebla was founded in the last years of 1230s and controlled the region up to 1249, when the Kingdom of Portugal conquered Faro.