Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1809 жылғы Пиреней соғысы шайқасы
1809 battle of the Peninsular War
Тамам шайқасында Пиреней соғысында генерал Жан Маршан басқаратын маршал Мишель Нейдің француз армиясының бір бөлігі жеңіліске ұшырады. Француздар Саламанкадан жорықтап шығып, 18 қазан күні испан әскерімен шайқаста кездесіп, жеңілді.
The Battle of Tamames was lost by part of Marshal Michel Ney's French army under General of Division Jean Marchand in the Peninsular War. The French, advancing out of Salamanca, were met and defeated in battle by a Spanish army on 18 October 1809.
Өмірбаян
1809 жылдың соңындағы испандық әскери науқаны Талавера шайқасымен басталды.
The Spanish campaign in late 1809 started with the Battle of Talavera.
Шайқас
Испандықтар өз әскерлерін Тамамес ауылының үстіндегі төменгі қыратқа қорғаныс шебімен жиыстырды. Қорғаныс позициясында болғанына қарамастан, шайқас генерал дель Парке басқаратын испандықтар үшін жаман басталды, ол тәртіпті қалпына келтіру үшін қатаң шаралар қолданды. Испан атты әскері ерте шарқ ұрды, бірақ дель Парке әскерлерінің атысы олардың шегінісін қиын жағдайға түсірді және оларды қайтадан шайқасқа салғанынша тоқтамады. Испан артиллериялық позициялары да француздардың бақылауына көшті, бірақ дель Парке жаяу әскері штыкпен қайтарып алды. Француздар көптеген колонналармен шабуыл жасады, бірақ испандықтарды ығыстыруға жеткілікті күш жинамады. Ауқымды қиын жер француз атты әскерін тиімді пайдалануға мүмкіндік бермеді. Француздардың бірденгі шығыны шайқас алаңында 1200 қаза тапқан немесе жараланған әскерге жетті. Испан атты әскерінің күйіс қуып жетегі осы шығынды екі есеге арттырды; испандықтар француз туларын және 12 фунттық зеңбіректерді қолға түсірді.
The Spanish drew their forces in a defensive line on a low ridge above the village of Tamames. Despite being on defensive ground, the battle opened badly for the Spaniards under General del Parque, who resorted to severe measures to restore discipline. The Spanish cavalry was routed early on, but fire from del Parque's own infantry quickly brought their retreat to grief and directed them back into the fight. Spanish artillery positions similarly fell to the French but were retaken at bayonet point by del Parque's infantry. The French attacked in massed columns but never in enough strength to dislodge the Spanish. The difficult ground meant that the French cavalry could not be deployed effectively. Immediate French losses amounted to about 1,200 killed or wounded on the battlefield. A pursuit by the Spanish cavalry increased these losses twofold; the Spaniards captured the French colours and a 12 pounder.
Қуаттар
Маршандтың VI корпусы өзінің 1-ші дивизиясынан (6-шы жеңіл, 39-шы, 69-шы және 76-шы сызықтық полктердің әрқайсысынан үш батальон), дивизия генералы Маури Матьедің 2-ші дивизиясынан (25-ші жеңіл, 27-ші және 59-шы сызықтық полктердің әрқайсысынан үш батальон және 50-ші сызықтық полктан бір батальон), бригадир генерал Жан Лорсе корпусының кавалерия бригадасынан (3-ші гусарлар, 15-ші шассерлер, 15-ші және 25-ші драгун полктері) құралды. Олардың қатарында шамамен 9 мың жаяу әскер, 2 мың атты әскер және 30 зеңбірек болды. Дель Парк армиясына генерал-майор Мартин де ла Каррераның алғы шебі, генерал-майор Франсиско Ксавье Лосаданың 1-ші дивизиясы, генерал-майор Конде де Бельведердің 2-ші дивизиясы, генерал-майор Франсиско Баластеростың 3-ші дивизиясы, генерал-майор Маркиз де Кастрофуэртедің 5-ші дивизиясы және Англона ханзадасының кавалерия дивизиясы кірді. Барлығы шамамен 20 мың жаяу әскер, 1400 атты әскер және 30 артиллериялық құрал болды. Француздар 1300 адамды өлтіріліп, жараланып, тұтқынға алынды. 23 офицер қаза тауып, 55 адам, оның ішінде Лорсе жараланды. Дель Парк армиясы 713 адамды өлтіріліп, жараланып, бір зеңбірек басып алынды.
The VI Corps under Marchand consisted of his own 1st Division (three battalions each of 6th Light, 39th, 69th and 76th Line), General of Division Maurice Mathieu's 2nd Division (three battalions each of 25th Light, 27th and 59th Line, and one battalion 50th Line), Brigadier general Jean Lorcet's Corps cavalry brigade (3rd Hussars, 15th Chasseurs, 15th and 25th Dragoons). There were about 9,000 infantry, 2,000 cavalry and 30 cannon. Del Parque's army included Major general Martin de la Carrera's Vanguard, Maj Gen Francisco Xavier Losada's 1st Division, Major general Conde de Belvedere's 2nd Division, Major general Francisco Ballasteros's 3rd Division, Major general Marquis de Castrofuerte's 5th Division and the Prince of Anglona's Cavalry Division. Altogether there were about 20,000 infantry, 1,400 cavalry and 30 artillery pieces. The French lost 1,300 killed, wounded and captured. There were 23 officers killed and 55 wounded, including Lorcet. Del Parque's army suffered 713 killed and wounded and one gun captured.
Стратегиялық көрініс
Дель Парк Веллингтон герцогынан Леон мен Ескі Кастилияны басып алуға ортақтасуын өтінді. Бірақ британдық генерал бас тартты. Веллингтон Талавера шайқасымен және одан кейінгі Португалияға шегінісімен аяқталған науқан барысында испандықтардың мүлдем ынтымақтаспайтынын көрді. Маршан қараша айында Альба-де-Тормес шайқасындағы жеңілісі үшін кек алатын болды.
Del Parque begged the Duke of Wellington to join him in an attempt to overrun Leon and Old Castile. However, the British general refused. Wellington had found the Spanish completely uncooperative during the campaign which culminated in the Battle of Talavera and his subsequent retreat to Portugal. Marchand would avenge his defeat at the Battle of Alba de Tormes in November.
Салдары
1809 жылдың соңында испандық әскери науқаны Оканья шайқасындағы екінші Мадрид шабуылымен әрі қарай дамыды.
The Spanish campaign in late 1809 proceeded with the second Madrid offensive in the Battle of Ocaña.