Кіріспе

Салобреня (saloˈβɾeɲa, < финикиялық Salambina Salawbiniya) – Испанияның Гранада провинциясындағы Тропикалық жағалаудағы қала. Оның тарихы 6000 жылға жетеді. Салобреняның екі негізгі бөлігі бар: біріншісі – биік тасты төбеде орналасқан Ескі қала. Онда ақтан сырған үйлер мен тік, тар көшелер бар, олар Х ғасырға салынған "Castillo de Salobreña" (Салобреня қамалы) деп аталатын маврлық сарайға дейін жетеді. Бұл қаланың ең басты туристік орталықтарының бірі. Салобреняның екінші бөлігі – жаңа құрылыстар, олар Ескі қаланың төменгі жағынан жағажайға дейін созылып жатыр. Бүкіл қаланың екі жағы да, жағалау бойында да, ішкі аймақта да қант қамысы егілген егістіктермен қоршалған. Салобренядағы тағы бір танымал туристік орын – "Эль Пеньон" (Солтану), ол Салобреняның бес жағажайының екеуін бөліп тұрады және Playa La Guardia мен Playa de la Charca/Solamar арасынан теңізге қарай ұзарады.

Геологиялық негіз

Соңғы мұздық максимум аяқталғанда, қазір Салобрена орналасқан Мотриль-Салобрена жазығы әлі құрлыққа айналмаған еді: ол көптеген доломит жартастарымен тізілген үлкен шығанақ болды, олардың ең ірілері – қазір Монте Хачо (73м) деп аталатын құрылым және қазір Салобрена тұрған жер (110м). Гуадалфео өзені шығанаққа құйып, Тахо-де-лос-Вадос шатқалы арқылы ағып, Салобренаның солтүстік-шығысындағы Сиерра-де-Эскалате тауларын батыстағы Сиерра-де-Чапаррал тауларынан бөліп тұрды. Өзен шығанақты пост-оргендік, миоцендік және квартерлік материалдан тұратын аллювийлік шөгінділермен біртіндеп толтырып, қола дәуірінде егін шаруашылығын бастауға болатын құнарлы жазық жасады. Осы кезде Салобренаның ескі қаласы орналасқан жер түбекке айналды. Ал қазір Ла Гуардия жағалауынан теңізге қарай сүйіріліп тұрған Пеньон тасты тілімшесі XVII ғасырға дейін арал болып қала берді. 1722 жылғы карта жағалаудың оған жеткенін және оны түбекке айналдырғанын көрсететін алғашқы куәлік болып табылады.

Ежелгі

Археологиялық қазбалар Салобренья төңірегіндегі адамдардың қоныстанғанын көрсетеді, бұл Пенон деп аталатын таулы шығыршықта неолит дәуірінде басталып, Пенон әлі арал болған кезде палеолит дәуіріне дейін қабаттар қалыптасқан. Жақын маңдағы Лобрес ауылындағы Капитан үңгірінде (Cueva del Capitán) қола дәуірі де жалғасқан. Б.з.д. 1500 жыл шамасындағы қола дәуіріне жататын қоныстардың іздері Салобренья мүйісінде және одан сәл ішкі жағындағы Монте-Хачо тауында да табылды. Мұндай қоныстар сол кездегі аймақтағы оңай қорғалатын жартасты мүйістерді мекендеудің қалыпты жағдайы болған. Салобреньяның б.з.д. сегізінші ғасырда финикиялықтармен, ал алтыншы ғасырда гректер мен пуниктермен байланысқа түскені айтылады. Осы кезеңде оның аты Селамбина деп белгіленген. Алайда, рим мәдениетінің күшті ықпалы б.з.д. екінші ғасырда байқалады, бұл туралы көптеген археологиялық қазбалар куәлік етеді.

Орта ғасырлар

713 жылы Эльвира аймағы (шамамен бүгінгі Гранада провинциясына сәйкес) Муса бин Нусейрдің араб үкімшілігіне қарады. Х ғасырда Салобреньядағы қамал (ḥiṣn) Ахмад ибн Мұхаммед ибн Мұса әл-Разидің "Crónica del moro Rasis" еңбегінде тіркелген. Әл-Рази сондай-ақ Салобреньяда қант қамысын өсірудің енгізілгенін атап өтті. Орта ғасырлық Салобреньяның басты өнімі қант қамысы болды, алайда кумин мен банандар да егілгені мәлім. XI ғасырда Ибн Хайян Салобреньяны "медина" ("қала") деп атады, бұл атау XIV ғасырда Салобренья Велес-де-Бенаудалла, Молвизар және Лобрес сияқты айналасындағы кішкентай елді мекендердің орталығы болған кезде қалыпты жағдайға айналды. 1489 жылы Гранада Кастилия билігіне бағынды, ал Франсиско Рамирес де Мадрид Салобреньяның қамалы мен қаласының губернаторы болды. Келесі жылы қала тұрғындары Гранаданың Мұхаммед XII-сінің Кастилия билігіне қарсылығын қолдады, бұл Кастилиядан көшіп келгендердің санының артуына ықпал етті. 1568-69 жылдары Салобренья мористері көтерілістерге қатысты.

Қазіргі заманғы

Шәкәр қамысы он алтыншы ғасырға дейін қала экономикасының негізгі факторы болып келді, ал он тоғызыншы ғасырда қайтадан маңызға ие болды. Оның арасында мақта ең басты өнімге айналды. Салобреньяның жаңа заман тарихы толыққанды зерттелмеген. Дегенмен, он тоғызыншы ғасырда Салобренья Испания Тәуелсіздік соғысында стратегиялық тұрғыдан маңызды болды және Кубадағы алғашқы технологиялар негізінде қант өндірісі үшін жаңа бу машиналарын қолданды. Он тоғызыншы ғасырдың екінші жартысында қант қамысы өндірісінің өркендеуі қаланың кеңеюіне алып келді, нәтижесінде ортағасырлық қабырғалардың соңғы қалдықтары бұзылды. 1970 жылдары елді мекен ескі қала тұрған төбеден төмендегі аллювиалды жазыққа қарай кеңейе бастады. Бүгінде Салобренья маңындағы жағажай жазығының экономикасы туризм мен қант қамысы егісіне негізделген, ал таулар бадам және, көбінесе, субтропикалық жеміс ағаштарымен (алғашқыда кремді алма және авокадо) сатылы егістікпен ерекшеленеді. Еуропадағы соңғы қант қамысы зауыты Ла Калета де Салобренья ауылының батысында орналасқан. Ол 2006 жылы жабылды.

Климат

Салобреняның климаты Жерорта теңізіне тән, жартылай құрғақ климат. Жылдық жауын-шашын мөлшері 500 мм-ге жетеді, ал микроклиматы субтропиктік. Ең ыстық айларда орташа температура шамамен 26°C, ал тамыз айында күндіз 35°C-қа дейін, түнде 20°C-қа дейін көтеріледі. Суық айларда орташа температура шамамен 13°C. Жылдық орташа температура 19°C құрайды.