Кіріспе
Рим легионы Legio VI Ferrata ("Алтыншы темірлеген легион") - Императорлық Рим армиясының легионы. Б.з.б. 30 жылы император Августың тұрақты армиясының құрамына кірді. Ол 4-ші ғасырға дейін болды. VI легион б.з.б. 40-шы және 30-шы жылдардағы Рим Республикасының азаматтық соғыстарында күресті. Иудея провинциясын гарнизонмен қамтамасыз ету үшін жіберілді және екі ғасыр бойы сонда қалды. Легион сондай-ақ Fidelis Constans деп танылды, яғни "адал және тұрақты" деген мағынаны білдіреді. Бұл атақ қашан берілгені белгісіз, бірақ бірнеше дереккөздер бұл б.з. 1-ші ғасырында болған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Legio VI Ferrata легионының символы бұқа болды. Сонымен қатар, Ромул мен Ремуспен бірге бейнелі қасқыр да болды.
Legio VI Ferrata ("Sixth Ironclad Legion") was a legion of the Imperial Roman army. In 30 BC it became part of the emperor Augustus's standing army. It continued in existence into the 4th century. A Legio VI fought in the Roman Republican civil wars of the 40s and 30s BC. Sent to garrison the province of Judaea, it remained there for the next two centuries. The Legion was also known as Fidelis Constans, meaning "loyal and steadfast". It is unclear when this title was given, but several sources indicate that it may have been in the 1st century AD. The symbol for Legio VI Ferrata was the bull. It also carried the symbolic she wolf with Romulus and Remus.
Цезарь тұсында
52 жылы Цизальпин Галлиясында Гай Юлий Цезарь құрған Алтыншы легион, ол губернатор қызметін атқаратын кезінде онымен бірге қызмет етті және Алезия қоршауында шайқасты, содан кейін 51 жылы Кабильонумда (Шалон-сюр-Саон) орналасты. 50 жылы Карнуттардың көтерілісін Ценбаумда (Орлеан) бастырып тастады. 49 жылы азамат соғыстарында күресу үшін Испанияға ауыстырылды, онда Илерда шайқасынан кейін "Hispaniensis" атағын алды. Цезарь өзінің "Ескірген Алтыншы легионын" Сирия мен Понтқа алып барды. "Цезарь Понтқа жеткенде, барлық күштерін бір жерге жинады. Олар саны және соғыс тәжірибесі жағынан шағын болды, бірақ Александриядан өзімен бірге әкелген ардагер Алтыншы легионды қоспағанда; бірақ бұл легион ауыр еңбек пен қауіптерден өтіп, көлемі жүрістер мен сапарлардың қиындықтарынан және науқандардың жиілігінен мың адамнан да аз болды."
Легион 48 және 47 жылдары Цезарьмен бірге Понтта қызмет етті. Бұл Зела шайқасында аяқталды, онда Legio VI жеңіске жетті. "Біздің жеңісіміздің себебі – оң жақ қанаттағы қатал және қанағатсыз қолдан-қол шайқас болды, онда ардагер Алтыншы легион орналасқан." 46 жылы Сципионға қарсы Цезарьдің Африка соғысы кезінде Алтыншы легион Сципионнан жаппай Цезарьге көшті және оның басшылығымен шайқасты.
Марк Антонийдің тұсында
Легион 45 ж.б.д. Мунда шайқасынан кейін таратылып, Арелатта (Арль) колония құрылды, бірақ келесі жылы Лепид оны қайта құрды (44 ж.б.д.) және одан кейін Марк Антонийге берілді. 42 ж.б.д. Филиппи шайқасында республикалық генералдар Кассиус пен Бруттың жеңілісінен және одан кейін Марк Антоний мен Цезардың немере інісі және мұрагері Октавиан арасында билік бөлісуінен кейін, 41 ж.б.д. Беневентте зейнеткер ветерандардан жаңа колония құрылды, ал Легио VI Ферратаның қалған бөлігі Марк Антониймен Шығысқа алынып, Иудеяда гарнизон болып орналасты.
Куәландырылған мүшелері
Атауы Рангы Уақыт кестесі Өлке Шығанағы Люциус Арториус Кастус центурио 2-ғасыр Сирия Палестина Квинт Глиций Атилиус Агрикола легатус легионис шамамен 80 жыл, Люциус Домиций Аполлинарис легатус легионис 87–91 жылдары Сирия IGR III.558 = TAM II.569 Гай Юлий Прокулис легатус легионис 104/106 жылдары Сирия Гай Бруттиус Прасенс легатус легионис 114/115 жылдары Маркус Флавий Постумус легатус легионис 145 және 161 жылдары аралығында Сирия Палестина Квинт Антистиус Адвентус легатус легионис шамамен 206 жылы Сирия Палестина = ILS 9488 Люциус Юниус Л. ф. Модерат трибун англавиус 70 жылдан бұрын = ILS 2923 Люциус Контетаний Л. ф. Прокулис Карсулас трибун англавиус 117 жылдан бұрын SEG 28, 1269 = AE 1950, 190 Маркус Порций М. ф. Апру трибун англавиус Луций Вецилий К. ф. Модест трибун англавиус біздің заманымыздан 1-100 жылдары аралығында = ILS 2733 Пакувий трибун латиклавиус (?) шамамен 19 жылы Сирия Тацит Анналы, ii.79 Сергий Рустик Апрониан трибун латиклавиус 152 жылға дейін = ILS 8976; = ILS 8976a Люциус Сергий Л. ф. Паулус трибун латиклавиус
Мұра
Легионерлік лагердің орналасқан жерімен байланысты "Ладжжун" атауы "Легион" сөзінен туындаған. Османдық кезеңде сол жерде салынған хан "Хан әл-Лажун" деп аталды, және 1947-49 жылдардағы араб-израиль соғысына дейін сол атпен белгілі палестиналық ауыл болды, ол тұрғындарынан босатылды. Легионға арналған танымал орыс әні – "Орёл Шестого легиона" (әні).
Археология
20 ғасырға дейін Алтыншы легионның кастрасы (тұрақты әскери база ретінде) нақты орны анықталмаған, бірақ мәтіндік деректер оны Кесария Маритимадан Бет-Шанға дейінгі жол бойындағы Езрел аңғарында, Мегидо жанында орналастырған. Израиль археологы Йотам Теппер жүргізген зерттеулер аймақта Римнің қалдықтарын, соның ішінде Алтыншы легионның аты жазылған монеталар мен шатыр плиткаларын анықтады. 2010 және 2011 жылдары Теппер Изреел аңғарының аймақтық жобасымен және Оңтүстік Леванттың зерттеу және археология орталығымен бірікті. Джесси А. Пинкус және Тимоти ДеСмет осы аумақта жер тесіп өтетін радар және электромагниттік сараптама жүргізіп, нәтижелерін археогеофизикалық тұрғыдан түсіндіріп жариялады. Осы екі сараптаманың нәтижелеріне сүйене отырып, команда 2013 жылғы қазба жұмыстарын жүргізу үшін ең тиімді жерлерді анықтады. 2013 жылы команда Легион VI Феррата лагерін қазып шығарды, нәтижесінде қорғаныс мүресі, қоршау қабырғасы, казарма аумақтары және Алтыншы легионның атымен белгіленген шатыр плиткалары, монеталар мен қабықтан жасалған қару-жарақ фрагменттері сияқты артефакттар табылды.