Кіріспе

Удупи ауданы (түлү тілінде Удипи немесе Одипу) – Үндістанның Карнатака штатындағы әкімшілік бөлімше. Аудан орталығы Удупи қаласында орналасқан. Ол Канараның ескі солтүстік Малабар жағалау аймағында жатыр. Удупи ауданында жеті талуқ, 233 ауыл және 21 қала бар. 1997 жылдың 25 тамызында Дакшина Каннада ауданынан (Оңтүстік Канара) Удупи, Кундапур және Каркаланың үш солтүстік техілі бөлініп, Удупи ауданы құрылды. Мұдабидри 2018 жылдың 11 қаңтарынан бастап Каркаладан бөлініп, жаңа техіл (талуқ) деп ресми жарияланды. 2018 жылдың ақпан айында аудан тағы үш талуққа бөлінді, Биндұр Кундапур талуғынан бөлінді, ал Удупи талуғы үш бөлікке бөлінді. Бастапқы Удупи талуғымен бірге Капу, Брахмавар және Хебрей құрылды. 2016 жылдың 27 сәуірінде өткен сайлаудан кейін Динакар Бабу және Шила К. Шетти Үндістанның Халық партиясынан (BJP) Удупи Зилла Панчаятының қазіргі президенті (сарпанш) және вице-президенті болып табылады.

Орналасқан жері

Удупи ауданы солтүстікте Уттара Каннада ауданымен, оңтүстікте Дакшина Каннада ауданымен шектеседі. Солтүстік-шығысында Шимога ауданы, шығысында Чикмагалур ауданы орналасқан. Удупи ауданының батысында Араб теңізі жатыр.

Көлік

Удупи ауданы автомобиль және теміржол желілерімен байланысты. 66-шы ұлттық тас жол (бұрынғы NH 17) – Удупи ауданының басты тас жолы. 169А ұлттық тас жолы осы ауданды Шивамогга ауданындағы Тиртахаллимен байланыстырады, бірақ көптеген жерлерде өте тар болғандықтан, Агумбе жотасы арқылы тек шағын автобустар мен шағын жүк көліктері ғана өте алады. 169 (бұрынғы NH 13) ұлттық тас жолы Маңгалордан Шивамогға дейін Саноор, Каркала, Баяголи және Мудар аудандары арқылы өтеді. Карнатака мемлекеттік жұмыс департаменті (ПВД) салған және күтіп ұстаған бірнеше мемлекеттік тас жолдар бар. Ауданның ауылдары мен қалаларын негізгі аудандық жолдар (МДЖ) байланыстырады. Конкан темір жолы Удупиді Гоа, Махараштра және Керала штаттарымен байланыстырады. Удупи, Биндур, Кундапура, Баркур, Иннанже және Падубидре – Конкан темір жолындағы бірнеше теміржол станциялары. Удупиден штат астанасы Бангалор, Мангалор, Касарагод, Маргао, Тане және Мумбай қалаларына пойыздар қатынайды.

Демография

2011 жылғы санақ бойынша Удупи ауданының халқы 1 177 361 адамды құрайды. Бұл көрсеткіш бойынша Үндістанда 403-ші орында (барлығы 640 ауданның ішінде) тұр. |label1 = Kannada |value1 = 42.70 |color1 = darkslateblue |label2 = Tulu |value2 = 31.44 |color2 = deepskyblue |label3 = Konkani |value3 = 12.16 |color3 = salmon |label4 = Urdu |value4 = 4.61 |color4 = green |label5 = Marathi |value5 = 2.83 |color5 = red |label6 = Malayalam |value6 = 2.13 |color6 = cornflowerblue |label7 = Beary |value7 = 2.01 |color7 = limegreen |label8 = Others |value8 = 2.12 |color8 = grey

2011 жылғы халық санағы кезінде халықтың 42,70% Kannada, 31,44% Tulu, 12,16% Konkani, 4,61% Urdu, 2,83% Marathi, 2,13% Malayalam және 2,01% Beary тілдерін алғашқы тіл ретінде қолданады.

Климат

Удупидің тропикалық климаты бар. 2020 жылдың қыркүйек айында Удупиде рекордты жауын-шашын жауды, одан кейін көп ұзамай ірі су тасқыны болды. Ауданға 315,3 мм жауын-шашын түсті, бұл Удупи ауданында соңғы 40 жылдағы рекордты көрсеткіш.

Сауда және өнеркәсіп

Удупи ауданындағы Нандикоорда 1200 МВт қуатты жылу электр станциясы салынды, ал тағы 1600 МВт қуатты станция салу жоспарлануда. Suzlon компаниясының Падубидреде жел турбиналарының қанаттарын шығаратын зауыты бар. Жоба әртүрлі дау-дамайларға толып, компания 2017 жылдың қараша айында бір айдан астам уақытқа жұмысты тоқтатты. 2018 жылдың шілдесінде жұмыс қайтадан тоқтатылды. Удупи ауданының Падур ауылында жер астында стратегиялық мұнай резерві орналасқан. Манипалдағы Шивали индустриалды аймағында бірнеше шағын кәсіпорындар зауыттар ашты. Удупи ауданында саз төбешіктер (Мангалор плиткалары) өндірісі, жаңғақ өңдеу өнеркәсібі, кокос майы зауыттары және балық ұны өнеркәсібі дамыған. Бұл ауданда тұздықтар, паппад, дәмдеуіштер және басқа да азық-түлік өнімдерін дайындайтын көптеген шағын кәсіпкерлер бар. 1960 жылдардың басында коммерциялық банктер мен сақтандыру компаниялары мемлекеттік меншікке алынар алдында, ауданда көптеген жеке банктер мен сақтандыру компаниялары болған. Syndicate Bank, Corporation Bank және Canara Bank Үндістанның 1947 жылы британдық биліктен тәуелсіздік алғанға дейін (бұрынғы Оңтүстік Канара ауданы) осы ауданда құрылған.