Кіріспе

1979 жылғы "Тур де Франс" – велосипед спортының "Үлкен турларының" бірі – "Тур де Франс" жарысының 66-шы мәресі болды. Жарыс 27 маусым мен 22 шілде аралығында өтті, жалпы ұзындығы [қашықтық] болатын 24 кезеңнен тұрды. Бұл "Тур де Франс" тарихында Альп д’Юз тауында екі рет аяқталған жалғыз жарыс. Осы жарысты Бернар Ино жеңіп алды, ол ұпайлар бойынша да жеңіске жетті, ал оның командасы екі командалық есепте де бірінші орынды иеленді. Кереметі, Ино мен екінші орын алған Йооп Зоетемелк басқа GC талапкерлерінен жарты сағатқа жуық көш соқты, және қазіргі заман тарихында Парижге жол тартқан кезде Сары жейдеге күш сынаған жалғыз жағдай осы болды. Тау сатылысы бойынша Джованни Баттаглин, ал жас шабандоздар сыныбында Жан Рене Бернодо жеңіске жетті.

Жарыс туралы жалпы түсінік

Прологты Кнетеман жеңіп алды, Зоетемелк пен Хино екеуі де төрт секундтан кейін келді. Бірінші кезең шабарманды бірден тауларға алып барды. Бірінші кезеңде Жан Рене Бернодо мен Рене Биттингер пелотонның алдына шықты, Биттингер сегіз секундқа кезеңді жеңіп алды, ал Бернодо екінші орынға ие болды, бірақ жалпы жарыста көшбасшы болды. Екінші кезең – бұл соңғы кезең, онда Бернард Хино немесе Жооп Зоетемелк емес, сары жейде киетін адам анықталады, бұл тауға жеке уақыт сынағы, онда алдыңғы бес финишкер жалпы есепте алдыңғы бес орынға көтерілді. Хино кезеңді жеңіп, жарыс көшбасшысы болды, ал Зоетемелк жалпы есепте екінші орынға шықты, ал Хоаким Агостиньо, Хенни Куйпер және Свен Åке Нильсон үздік бестікке кірді. Үшінші кезеңнің соңында ең мықты шабарманды анықтау үшін спринттік финиш болды, олар тауларды жеңіп шықты. Хино Руди Певенаджды жеңіп алды, бірақ ең мықты шабарман бірге келгендіктен, жалпы есепте өзгеріс болған жоқ. Төртінші кезең – командалық уақыт сынағы, оны үнемі жеңіске жетіп отыратын команда жеңіп алды, ал өте күшті команда екінші орынды иеленді. Бұл командалардың ешқайсысының да Хиноға нақты қауіп төндіретін GC жүргізушісі болған жоқ, алайда үшінші және төртінші орындағы командалар Куйпер мен Зоетемелкпен бірге болды. Хиноның командасы жалпы есепте бесінші орында аяқтады, яғни ол осы командалардың барлығынан уақыт жоғалтты және оның көшбасшылығы қазір Зоетемелкке 0:12, ал Куйперге 0:31 болды, ол команда дұрыс емес дөңгелектерді таңдағандықтан, бұл кезеңнен кейін мүмкіндікті жіберіп алды және көптеген рет тесіліп, Хино мен Зоетемелкке озу мүмкіндігінен айырылды. Агостиньо және оның командасы алтыншы орынға көтеріліп, екінші орынды бөліскен Зоетемелкпен 4-орынға көтерілді. Бесінші кезеңде Ян Раас Жаку Эскласанды, Ирландияның жас шабарман Шон Келлиді, Марк Демейерді және Хиноны жеңіп алды, ал GC жүргізушілері арасында өзгеріс болған жоқ. Алтыншы кезеңде өткен күнгі үздік бестіктің барлығы жеңіске жету үшін күресті, бірақ бұл жолы Жозеф Джейкобс Хиноны, Раасты, Келлиді, Демейерді және Эскласанды озып, бір секундқа жеңіп алды. Хиноның екінші орын алғаны оның жалпы есептегі ең жақын жүргізушілерінен 0:12 есебімен артық болды. Жетінші кезеңде Кристиан Левавассер, Кристиан Пуарье және Лео ван Влиет қатысқан үш шабарман қашып кетті, онда ван Влиет кезеңді жеңіп алды, ал жалпы жағдай өзгеріссіз қалды. Сегізінші кезең – тағы бір командалық уақыт сынағы, ол есептегі өзгерістерге әкелді. TI–Raleigh және Ijsboerke тағы да ең мықты командалардың қатарында болды және олар тек 0:08 айырмашылықпен болды, ал Raleigh тағы бір жеңіске жетті. Нәтижесінде, олардың ең жоғары орын алған шабарман Уэли Саттер жалпы есепте төртінші орынға көтерілді. Ijsboerke Хиноның Renault командасынан кейін үшінші орынды иеленді, олар өте күшті секіруді жасап, екінші орынға жайғасты, Raleighден 0:06 қашықтықта. Мико–Mercier командасы Зоетемелк пен Нильсон төртінші орынды иеленді, бірақ Renault-қа екі минутқа жуық уақыт жоғалтты, демек, Хино тыныс алуға мүмкіндік алды, ол Зоетемелкке 1:18, ал үшінші орынды иеленген Нильсонға 2:40 есебімен алды. Куйпердің Peugeot командасы мен Агостиньоның Flandria командасы нашар нәтиже көрсетті, Куйпер 4:30-да үшінші орыннан жетінші орынға түсті, ал Агостиньо бесінші орында қалды, бірақ 4:05-ке артта қалды. Тоғызыншы кезең – Рубеистің қорқынышты тас жолдарымен бетпе-бет келген үздік шабарман үшін маңызды кезең болды. Турдың кез келген тас жолдары әрқашан қауіпті, ондаған, тіпті ондаған кішігірім және кейде үлкен апаттар орын алады, көптеген шабарман бірнеше рет дөңгелегін тесіп алады және ауа райына байланысты ыстық пен шаң-тозаңға толы немесе балдырлы болады, сондықтан шабарманның соңында таза беті болмайды. Бұл кезең де ерекше емес еді, ақырында бес шабарманнан тұратын топ жеңіп, финиш сызығына жетті, онда Андре Дирикс, Диди Турау, Мишель Полентье және Зоетемелк сызықты Лудо Делькроистан 0:19 артта қалды. Хино өзі арақашықтыққа ие болды және басқа көптеген GC шабарманға уақыт жинады және ол уақыт жинамағандарға тіпті бірге қалды. Нильсон, Саттер және Куйпердің барлығы Хиномен бірдей уақытпен өтті, ал басқа 10 үздік шабарман, соның ішінде Гери Верлинден мен Бернодо оған уақыт жоғалтты. Хоаким Агостиньоның күні жаман болды, ол бесінші орынды жоғалтып, топ-10-нан түсіп, Хинодан 10:00-дан артық қалыс қалды. Оның стандарттары бойынша Хиноның да күні жаман болды, өйткені ол сары жейдеден айырылды, ол қуанышты емес, өйткені ол кезеңнен кейін "бүгінде болғаннан кейін көп азап шегетін кейбір шабарман бар" деп қорқытты. Бес тірі қалған шабарманның ішінде Дирикс Хинодан шамамен 3:00 уақытқа жақындады, бірақ ол нақты қауіп деп есептелмеді. Делькрокс та жеңімпаз болғандықтан қауіпті емес еді, ал Турау немесе Полентье Хинодан он минуттан астам айырмашылық болғанда қауіпті болуы мүмкін еді, бірақ олардың екеуі де Badger-ден он минуттан артық қалып қойды, сондықтан оның екінші Тур жеңісіне қол жеткізуі үшін олар маңызды емес еді. Осылайша, оның ашуы көбінесе Зоетемелкке бағытталған сияқты, ол 2:08 есебімен көшбасшылықты иеленді және Хиноға нақты қауіп төндірді. Анығында, оны жеңе алатын жалғыз шабарман, оны жеңіп, үлкен айырмашылықпен жеңді, апаттардан, дөңгелек тесілуден, наразылық білдірушілерден сақталып, Турдың осы кезеңінен жеңіспен шықты. Хино екінші орынға түскенімен, бес рет Тур жеңімпазы Жак Анкетил Хиноның осы кезеңнен кейін жауабына риза болды және Хино Турды жеңіп алады деп болжады, өйткені ол жоғалтуларын шектеді. Он екінші кезеңде Кристиан Сезнек Жозеф Боргуетті бір секундқа жеңіп, кезеңді жеңіп алды, ал Хенни Куйпер, күнінің басында көшбасшыдан 8:00 артта болған бесінші орында Зоетемелк пен Хиноны басып озуға тырысты. Ол жақсы уақытты жеңіп алды және нәтижесінде үшінші орынға көтерілді, +6:09 есебімен. Алайда, он үшінші кезеңде ол алған уақыттың көп бөлігін жоғалтты. Пьер Раймонд Виллемиан Руди Певенаджды үш секундқа жеңіп, кезеңді жеңіп алды, ол оныншы орыннан алтыншы орынға көтерілді. Виллемиан көшбасшыларға қауіпті емес еді, сондықтан олардың ешқайсысы да оны қуған жоқ, бірақ Хино Зоетемелк көшбасшылығынан үш секундты қысқартты, оны +1:29 есебімен қысқартты. Он төртінші кезеңде Зоетемелк үшінші орынды иеленген Куйперге, төртінші орынды иеленген Саттерге және бесінші орынды иеленген Нильсонға 0:20 қосты, бірақ Хино Зоетемелкке озуға және голландтықтан 0:40 уақытты қайтарып алды, оның көшбасшылығы бір минуттан асты. Демейер, Эскласан және Келли фиништік тақтада болды. Жанкүйерлер үшін Турдың соңғы километрге дейін күрескенін көру әрине таңғажайып болды. Хино Зоетемелкке шамамен велосипедтің ұзындығымен алға өтті, ал екі жарым минуттан кейін үшінші орын үшін спринттік жарыс басталды, онда Дитрих Турау Жак Боссисті және Пол Шервенді жеңіп алды. Күн Хино көшбасшылықпен басталды, +3:07 есебімен, ол Хиноның Тур де Франс чемпионы болғанымен аяқталды, +3:07 есебімен, Зоетемелк рекордтық бес рет Тур де Франста екінші орынды иеленді, бұл өзі де таңғажайып, өйткені "Мәңгілік екінші" Раймонд Пулидор үш рет ғана екінші орынды иеленді. Өзгерген нәрсе – үшінші орынды иеленген Агостиньо енді жарты сағаттан астам артта қалды. Үздік шабарман атанған Хино, тау шабарман атанған Джованни Баттаглин, жас шабарман атанған Жан Рене Бернодо және жарыс белсенділігі үшін жүлде алған...

Допинг қолдану

"Тур де Франс" жарысында алғаш рет допинг тестілеу кезінде анаболикалық препараттар табылды. Допингтік сынақтарды Манфред Донике Кельн қаласындағы зертханасында жүргізді. 17-ші кезеңнен кейін тау сарайының көшбасшысы Джованни Баттаглиннің 13-ші кезеңде допингке оң нәтиже бергені хабарланды. Ол жалпы есепте 10 минуттық айыппұл алды, сондай-ақ 13-ші кезеңде жинаған барлық тау ұпайларын және қосымша 10 ұпайлық айыппұлдан айырылды. Франс Ван Лоой мен Гилберт Шомаз да допингке оң нәтиже берді. Жарыс аяқталғаннан кейін Жооп Зоетемелк допинг қолданғаны анықталды, ол бұрын мойындаған болатын. Зоетемелк жалпы есепте 10 минуттық айыппұл төледі және жауынгерлік сыйлығынан айырылды, бірақ он минуттан астам айырмамен ресми түрде 2-орында қалды. Оның "мәңгілік екінші" имиджі келесі жылы толығымен жойылды.