Кіріспе

Элайе Спрингс, сондай-ақ Ильэ Спрингс деп те аталады, Кениядағы Туркана көлінің батыс жағалауында, Түрквел өзенінің сағасына жақын орналасқан шалғай ауыл. Ол Лодвардан шығысқа қарай 50 шақырым, ал Калоколдан оңтүстікке қарай 40 шақырым қашықтықта жатыр. Ауыл өз атын алған жергілікті бұлақтар көлдің басқа жерлеріндегі шөлейтті жағалауда жасыл өсімдіктер өсуіне мүмкіндік береді және шамамен 5000 адамды тұщы сумен қамтамасыз етеді. Дегенмен, салдарынан бұлақтың суында E. coli және басқа да зиянды микроорганизмдер табылған. 1981 жыл шамасында көл жағасында шөптен тоқылаған үйлер мен өте қарапайым жабдықтардан тұратын аңшылар үйі болған. 1982 жылға қарай ол тозығы жетіп, иесі кетіп қалды, бірақ кейбір қызметкерлер төленбеген жалақыларын алу үмітімен қалды. Бұл үйлер көлдің таза, жылы суын және керемет күн батуын тамашалаған батыл саяхатшыларға пана болды. Тамақ Лодвардан сатып алуға тура келді, ал 1982 жылы Элайе Спрингске сапар шамамен 2 сағатқа созылды. Содан бері үй жаңа басқаруға берілді және әдемі, ылғалсыз ақ құмды жағажайға қызығушылық танытқан туристердің саны артып келеді. Жақын жердегі құмды ұшу-қону жолағы шағын жеке ұшақтарды қабылдайды.

Адамзат тарихының басында

Адамның ерте тегі "Homo heidelbergensis" деп аталатын бас сүйегі, 200 000 – 300 000 жыл бұрын жасалған және "Eliye Springs ES11693" экспонат нөмірімен Смитсонов институтында сақтаулы. Алдын ала есептемеде (Bräuer & Leakey, 1986) Түркана көлінің батыс жағалауындағы Элие Спрингс өңірінен табылған жаңа қазба бас сүйегі KNM ES 11693 архаикалық Homo sapiens-тің тағы бір өкілі ретінде таныстырылды: "Бұл үлгі қайта өңделген шөгінділерден алынған, сондықтан оның қабаттасқан орналасуын анықтау мүмкін емес. Дегенмен, мерзімді анықтаудағы қиындықтарға қарамастан, жақсы сақталған және минералданған қазбада архаикалық Homo sapiens-ке жатқызуға болатын көптеген морфологиялық ерекшеліктер бар". ES 11693 Африканың ерте және кеш архаикалық Homo sapiens-пен салыстырылады. Жаңа гоминид архаикалық және қазіргі заманғы белгілердің ерекше мозаикасын көрсетсе де, ол архаикалық H. sapiens түрімен тығыз байланысты сияқты, оған Омо 2 және Лаэтоли H. 18 сияқты гоминидтерді де жатқызуға болады.