Кіріспе

Индонезиялық темекі компаниясы PT Hanjaya Mandala Sampoerna Tbk, көбінесе Sampoerna деп аталады, Philip Morris International компаниясына тиесілі индонезиялық темекі компаниясы. Sampoerna Индонезиядағы ең ірі темекі компаниясы болып табылады. Ол шиеленің қосылған темекісін, жергілікті жерде "кретек" деп белгілі, шығарады. Типиклі бренд – Sampoerna 'A' Mild, ақ қағаздағы сүзгішті темекі.

Тарих

1930 жылдары Лием Сын Ти (Лин Шенгди) «үздік» деген мағына беретін индонезиялық «Сампоэрна» (голланд тілінде, қараңыз: sempurna) есімін өз тегі ретінде қабылдады, осылайша компанияның атына ие болды. «Сампоэрна» 1913 жылы Шығыс Яваның Сурабая қаласында «Джи Сам Соэ» темекісін өндіруді бастады. 1956 жылы Сын Ти қайтыс болғаннан кейін, оның екі қызы компанияны басқарды, ал екі ұлы темекі бизнесімен жеке айналысты. Қыздары компанияның бағытын ақ темекіге бұрды, бұл «Сампоэрнаны» банкротқа шалдықтырды. Балиде кретек фабрикасын басқарған кіші ұлы Лием Сви Линг 1959 жылы компанияны құтқару үшін Сурабаяға оралды. Ол қолмен оралған «Dji Sam Soe» темекісін қайта өндіруге кірісті. 1968 жылы компания «Sampoerna A Hijau» тауарын нарыққа шығарды. 1970 жылдардың ортасына қарай компания күніне 1 миллионнан астам темекі шығарып, 1200 қызметкерге ие болды. 1970 жылдары Сви Линг компанияны басқаруды екінші ұлы Лием Тянь Паоға, «Путера Сампоэрна» деген атпен танымал болған, тапсыра бастады. Ол компанияны жаңғыртып, қызметін кеңейтті. 19 қазан 1990 жылы «Sampoerna A Mild» тауары таныстырылды. 2001 жылдың маусымында Путера Сампоэрнаның ұлы Майкл Джозеф Сампоэрна президент-директор болды. 2005 жылдың мамырында Philip Morris International компаниясы, сол кезде Altria компаниясының еншілес кәсіпорны, компанияның 97,95% акциясын сатып алды. HM Sampoerna компаниясының қазіргі президенті – Пол Норман Джанелл. 2014 жылдың мамыр айының соңында «Сампоэрна» төмендеген сатылымдарға байланысты «Лумажанг» және «Джембер» зауыттарын жабып, 4900 қызметкерін жұмыстан босатты. Тұтынушылар машинамен жасалған кретек темекісін таңдағандықтан, қолмен оралған кретек темекісіне сұраныс азайды. 2020 жылдың сәуір айының соңында «Сампоэрна» Шығыс Явадағы «Рунгкут» зауыттарын екі жұмысшысының COVID-19 пандемиясынан қайтыс болғаннан кейін уақытша жапты. Зауыттың жабылуы компанияның жалпы өндірісіне әсер етпеуі мүмкін, себебі «Сампоэрнаның» басқа да бірнеше аймақтарда темекі зауыттары бар. 2010 жылы Орталық Явадағы «Мерапи» тауының атқылауы басталғанда компания «корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік» жұмысына қатысты сынға ұшырады. «Индонезия үкіметінің эвакуацияланғандарды баспанамен, киіммен және тамақпен қамтамасыз ету жұмысын күшейтуге бағытталған» апаттан құтқару бригадалары «жарқыраған жол тасымалдау машиналарын» және «компания логотиптерімен безендірілген қызыл және қара түсті форма киген ынталы қызметкерлер тобын» пайдаланғаны үшін сынға алынды.