Кіріспе

Американдық фирма (1890–1994)

American Tobacco Company – 1890 жылы Дж. Б. Дьюк АҚШ-тың Allen and Ginter және Goodwin & Company сияқты бірқатар темекі өндірушілерінің бірігуі арқылы құрылған компания. 1896 жылы компания Доу-Джонс индустриялық индексінің алғашқы 12 мүшесінің бірі болды. American Tobacco Company Lucky Strike компаниясын және 200-ден астам қарсылас фирманы сатып алып, салада басымдыққа ие болды. 1907 жылы басталған федералдық антимонополиялық шара 1911 жылы компанияны бірнеше ірі компанияға бөліп жіберді. 1969 жылы American Tobacco Company American Brands, Inc. деп аталатын холдингтік компанияны құрып, American Tobacco компаниясын еншілес кәсіпорын ретінде басқарды. 1970-ші және 1980-ші жылдары American Brands темекі емес бизнеске де ие болды және 1994 жылы темекі бизнесін Brown & Williamson компаниясына сатты. Кейіннен American Brands өзін "Fortune Brands" деп қайта атады.

Шығу тегі

Джеймс Бьюкенен Дьюк темекі өнеркәсібіне 1879 жылы қадам басты, ол Солтүстік Каролина штатының Дарем қаласынан шыққан Bull Durham таңбалы ұсақталған, қапталған темекіге қарсы бәсекелесудің орнына жаңа бизнеске кіруді жөн көрді. 1882 жылы, W. Duke, Sons & Company компаниясы темекі бизнесіне енгеннен кейін екі жыл өткен соң, Джеймс Бонсак темекі орау машинасы ойлап тапты. Ол минутына 133 темекі шығарып, сағат ішінде шебер қолмен ораған адамның өнімділігімен тең болатын. Машина әрбір темекіні дәл кесіп, оларды біркелкі етіп орады. Бұл машинамен оралған темекілерге қоғамдық наразылық туды, және Allen & Ginter компаниясы оны дер кезінде қабылдамады. Алғашқы Bonsack машинасы 1884 жылдың 30 сәуірінде Durham Duke темекі зауытына орнатылды. Дьюк машинасы орнатылған кезде Bonsack Machine Company компаниясымен келісім жасады. Дьюк өзінің жалға алған екі Bonsack машинасымен барлық темекіні өндіруге келісті, ал оның орнына Бонсак Дьюктің мың темекіге шаққандағы роялтисін 0,30 доллардан 0,20 долларға дейін төмендетті. Дьюк сондай-ақ Бонсактың механиктерінің бірін жұмысқа алды, нәтижесінде оның машиналары бәсекелестеріне қарағанда аз бұзылды. Бұл құпия келісім Дьюкке бәсекелестерінен артықшылық берді; ол өзгелерге қарағанда бағаны одан да төмендетуге мүмкіндік алды. 1880-ші жылдары Дьюк барлық темекілерін машинамен орауды бастағанда, темекі өнеркәсібіндегі өсу қарқыны төмендеп жатқанын байқады. Оның шешімі компанияларды біріктіру және американ тарихындағы алғашқы ірі холдингтік компаниялардың бірін құру болды. Дьюк 1889 жылы жарнамаға 800 000 доллар жұмсады және бағасын төмендетіп, 400 000 доллардан кем таза пайдаға келісім жасады, бұл оның негізгі бәсекелестерін бағаларын төмендетуге және 1890 жылы American Tobacco Company деген атпен консорциумға қосылуға мәжбүр етті. American Tobacco компаниясы құрамына кіретін бес компания: W. Duke & Sons, Allen & Ginter, W. S. Kimball & Company, Kinney Tobacco және Goodwin & Company – 1890 жылы жасалған темекінің 90% -ын өндірді, бұл American Tobacco Company компаниясының NYSE-де алғаш рет тіркелген жылы болды. Құрылғаннан кейін екі онжылдық ішінде American Tobacco компаниясы шамамен 250 компанияны өзіне қосып алды және АҚШ-та өндірілетін темекінің, тығындардағы темекінің, тұтынуға арналған темекінің және тамақтың 80% -ын өндірді. Дьюктің нарықты бақылауының арқасында American Tobacco компаниясының капиталы 25 000 000 доллардан 316 000 000 долларға дейін өсті.

"Тымызғы қоры"

Америка темекі компаниясы құрылғаннан кейін тез арада "Темекі тресті" ретінде танылды. Дьюк темекі нарығын бақылап, оның сенімін монополияларға тарихи қарсылық танытқан АҚШ-тағы заң шығарушылардың назарына аударды. American Tobacco Company тек темекі өндіруге және сатуға ғана көңіл бөлді, темекі өсіруді және бөлшек сауданы Солтүстік Каролинаның тәуелсіз фермерлеріне қалдырды. Дегенмен, Дьюк вертикальді шоғырландыру арқылы тиімсіздіктер мен делдалдарды жоюды мақсат етті. Вертикальдық шоғырландыру – бұл өндіріс тізбегінің әртүрлі бөлімдерінде қызметтер көрсететін немесе тауарлар өндіретін компанияларды сатып алу. Америка темекі компаниясы Ұлыбритания, Қытай және Жапонияға да кеңейе бастады. Компания темекі нарығындағы трендтер өзгеретін жағдайда, басқа да темекі өнімдерін өндіруге қызығушылық танытты. Дьюк темекінің алуан түрлерімен дайын болуды қалады. Дьюк темекі өнеркәсібінде белгілі бір монополияға ие болғанымен, Темекі трестінің халықаралық кеңеюі және барлық темекі түрлерін шоғырландыруы оны реттеуге және сот арқылы таратуға әлдеқайда осал етті. 1890 жылы Шерман монополияға қарсы заңы қабылданды, ал 1907 жылы Америка темекі компаниясы оны бұзғаны үшін айыпталды. 1908 жылы Әділет министрлігі компанияға қарсы сотқа жүгінген кезде, сотқа 65 компания мен 29 жеке тұлғаның есімдері тіркелді. Жоғарғы Сот 1911 жылы Standard Oil Trust компаниясын таратуға бұйрық берген күні осы компанияны да таратуға бұйрық берді.

Тарату

Құрастыру процесі күрделі болып шықты. «Америка темекі компаниясы» көптеген бұрынғы компаниялар мен өндіріс процестерін біріктірді. Ұйымның барлық бөлімдері үшін белгілі бір процесті басқаратын бөлімдер болды, олар бұрын басқа компанияларға тиесілі болған брендтерді өндірді. «Зауыттарға бұрынғы меншік иесіне қарамастан, нақты өнімдер бекітілді». Сегіз ай бойы жаңа компаниялар арасындағы бәсекелестікті қамтамасыз ету мақсатында тарату жоспары келісілді. «Америка темекі компаниясының» активтері келесі компанияларға бөлінді: «Америка темекі компаниясы», қазіргі «R. J. Рейнольдс», «Лиггет & Майерс» және «Лориллард». Монополия олигополияға айналды. «Америка темекі трастының» таратылуы және осы компаниялардың құрылуының негізгі нәтижесі – өнеркәсіпте бәсекелестік нысаны ретінде жарнама мен таңдау жасаудың артуы болды.

Лиггет & Майерс

Лиггет және Майерс осы зауыттарды бақылауда ұстады: Лиггет және Майерс, Сент-Луис; Сполдинг және Меррик, Чикаго; Аллен және Гинтер, Ричмонд; Чикагодағы темекі өндірісінің фабрикасы; Налл және Уильямс, Луисвилл; Джон Болман компаниясы, Сан-Франциско; Пинкертон компаниясы, Толедо; В. Р. Ирби, Нью-Орлеанс; Балтимор мен Филадельфиядағы екі сигара фабрикасы және Американдық темекі компаниясының Дьюк Дурхам бөлімшесі.

П. Лориллард

P. Лорилард S. Anargyos-қа қоса Лорилардтың меншігін, «Лухрман және Уилбурн» темекі компаниясын, Филадельфия, Уилмингтон, Бруклин, Балтимор және Дэнвиллдегі өндіріс орындарын, сондай-ақ «Федералды сигаро» компаниясын сақтап қалды. 1995 жылы «Браун & Уильямсон» Солтүстік Каролина штатындағы Ридсвилл операциясын өз бақылауына алып, жапты, нәтижесінде 1000 адам жұмысынан айырылды. Бірақ «Комонвелт Брэндс» 1996 жылдың қазан айында аяқталған келісім арқылы оны сатып алды. Ол кезде зауытта 311 қызметкер жұмыс істеді, олардың 100-і жұмысын сақтап қалды. «ITG Brands» компаниясы 2018 жылдың 1 қарашасында зауыт 2020 жылы жабылатынын хабарлады.

Қайта дамыту

2004 жылы Даремдегі бұрынғы тастап кетілген Америка темекі кампусы (АТК) кеңселер, дүкендер және мейрамханалар кешені ретінде қайта ашылды. Бұл Америка темекі компаниясының штаб-пәтері болған. Капитолийлік телерадиокомпаниясымен әзірленген және Америка темекі тарихи ауданы ретінде қайта ашылған 1-кезең Фаулер, Кроу, Стрикленд, Рид және Вашингтон ғимараттарынан тұрады, сондай-ақ кампустың ортасынан өтетін екі жаңа тұрақ және су көшкінінің құрылысын қамтиды, бұл су көшкінін жасаушылар – Атланта, Джорджия қаласынан шыққан Smallwood, Reynolds, Stewart, Stewart компаниясы, ал құрылысын Lexington, Оңтүстік Каролина штатындағы W. P. Law, Inc. жүзеге асырды. 2-кезең, қалған ғимараттарды және 2006 жылдың соңына қарай салынып жатқан учаскенің солтүстік жағындағы су ерекшелігінің кеңейтілуін қамтиды. АТК-дегі көптеген кеңселер қазір Дьюк университетінің иелігінде. Бұл нысан 2000 жылы Америка темекі компаниясының өндіріс орнатылысы ретінде Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Жақын орналасқан Уоттс және Юилл қоймалары 1984 жылы, ал Смит қоймасы 1985 жылы тізімге алынды. 1927 жылы Хилл өзінің маркетингтік күшін әйелдерге бұрды, бұл сол кезде темекіге бағытталған әйелдерге арналған алғашқы жарнама болды. Брендті насихаттау үшін киноактерлер мен әншілерді пайдаланған жарнамалық кампанияның табысы Lord & Thomas агенттігінің Альберт Ласкері мен Эдвард Бернейске байланысты, олар екеуі де Хилл тарапынан жұмысқа алынған. Көп ұзамай Lucky Strike АҚШ-тағы темекі сатудың 38 пайызын құрады. Ұлы депрессия кезінде компания табысты болды және Хиллдің жалақысы 2 000 000 доллардан асты. Ол жарнамаға көп инвестиция жасады және Your Hit Parade және Jack Benny Show бағдарламаларын демеушілік етті. Ол сондай-ақ Франк Синатра, Этель Смит және Лоуренс Тиббетті де демеушілік етті. Риггспен бірге танымал темекі аукциониері Ф. Е. Бун да жиі естілді. Бұл темекі жарнамалары, 1920 жылдары АҚШ-тағы әйелдер үшін болған мәдени өзгерістермен байланысты, темекі тұтынуды одан әрі кеңінен таратты. Шындығында, жұртшылық әйелдердің темекі шегуіне ашық болды, сонымен қатар өндірушілер темекі карточкалары арқылы әйелдердің темекі шегуін батыл жарнамалады және ынталандырды. Америка темекі компаниясы сияқты маңызды темекі өндірушілердің жарнамалық бюджеттері 1930 жылға дейін жылдам өсті, содан кейін үкімет тарапынан белгілі бір деңгейде реттелді.

Темекі карталары

1870-1940 жылдары темекі компаниялары жиі темекінің қаптамаларына коллекциялық сауда карталарын салып жіберетін. Сигарет карталары жиынтығы ғасыр басындағы танымал мәдениетті көрсетеді, көбінесе сол дәуірдегі актрисаларды, костюмдерді және спорт түрлерін бейнелейді, сондай-ақ сол кездегі халықтың юморын және мәдени нормаларын түсіндіреді. American Tobacco компаниясы өз карталарын Recruit, Mecca, Fatima, Ramly, Turkey Red, Old Judge, Old Mill және тағы да басқа брендтер арқылы коммерцияландырды.