Кіріспе

Америкалық темекі корпорациясы

Компания

Altria Group, Inc. (бұрын Philip Morris Companies, Inc.) – американдық корпорация және әлемдегі темекі, темекі шегу өнімдері мен оған байланысты тауарларды өндіруші және сатушы ірі компаниялардың бірі. Ол бүкіл әлемде жұмыс істейді және штаб-пәтері Вирджиния штатының Хенрико округінде, Ричмонд қаласынан тыс орналасқан. Altria – Philip Morris USA, John Middleton, Inc., U.S. Smokeless Tobacco Company, Inc. және Philip Morris Capital Corporation компанияларының бас компаниясы. Altria сонымен қатар Бельгиядағы AB InBev сыра қайнатушы компаниясында және канадалық Cronos Group каннабис компаниясындағы үлкен үлеске ие. Ол S&P 500 индексінің құрамдас бөлігі болып табылады және 1985 жылдан 2008 жылға дейін Dow Jones Industrial Average құрамына кірген, бірақ 2007 жылы Kraft Foods Inc. және 2008 жылы Philip Morris International компанияларын бөліп шығару салдарынан төмендеді.

Тарих

Алтрия Филип Моррис компаниясынан пайда болды. Philip Morris Companies компаниясының Altria компаниясына «қайта брендтеуі» 2003 жылы басталды (Philip Morris кейін бөлініп, PM USA Altria компаниясының негізгі және тұрақты активі болып қалды). Altria құрылуының себебі – Philip Morris өзінің бизнес-портфелі Philip Morris USA және Philip Morris International-дан гөрі көбірек нәрседен тұратынын көрсетуі еді; сол кезде ол Kraft компаниясының 84% үлесіне ие болды, бірақ бұл бизнес кейін бөлінді. «Altria» атауы латын тілінен «биік» деген сөзден алынған және бұрыннан болмаған атауларға компанияларды қайта брендтеу үрдісінің бір бөлігі болды, мысалы, Accenture (бұрынғы Andersen Consulting) және Verizon. Лингвист Стивен Пинкер бұл атаудың шын мәнінде «фонестезияның» айқын мысалы екенін айтады, компания «өзінің имиджін зиянды канцерогендерді сататын жаман адамдардан альтруизм және басқа да жоғары құндылықтармен сипатталатын орынға немесе жағдайға өзгертуге» тырысады. Компанияның брендтік кеңесшілері, Wirthlin Group: «Атауды өзгерту мүмкіндігі темекі бизнесімен байланысты жағымсыз факторларды жасыруға мүмкіндік береді», – деді, осылайша компанияның имиджін жақсартуға және темекі табысынан айырылмастан беделін көтеруге болады. Philip Morris басшылары атауды өзгертудің үлкен корпорацияны және оның басқа операциялық компанияларын темекіге қатысты саяси қысымнан қорғайтынын ойлады. 2003 жылы Altria Fortune тізімінде 11-орында болды және содан бері тұрақты түрде төмендеп келеді. 2010 жылы Altria Group (MO) Fortune тізімінде 137-орында болды, ал оның бұрынғы активі Philip Morris International 94-орында болды. 2006 жылы АҚШ соты Philip Morris компаниясы «тамекі шегу мен аурудың арасындағы байланыстың дұрыс еместігін білгенімен, ғылыми зерттеулерге қарсылық көрсеткенін» анықтады. 2006 жылғы федералды сот шешімі бойынша Altria, R. J. Reynolds Tobacco, Lorillard және Philip Morris компаниялары темекі шегудің қауіптілігі туралы жұртшылықты адасқандығы үшін кінәлі деп танылды. Бұл шешімде «айыпкерлер никотиннің химиялық түрін өзгертіп, темекі түтінінде оны тиімдірек жеткізу және темекі шегушілердің оны тезірек сіңіруі үшін пайдаланған» делінген. Бұл үшін аммиакпен түтіннің pH деңгейін өзгертуге көшкен. Аммиак қосылғанда түтіннің pH деңгейі көтеріледі, бұл «бос негіз» деп аталады, нәтижесінде темекі шегушілер «ішкі никотиннің жоғары дозасына ұшырап, өнімге тәуелділігі артады». 2007 жылдың 30 наурызында Altria компаниясының Kraft Foods-тағы 88,1% үлесі Altria акционерлеріне таратылды (88,1% үлесі). Сол жылы Altria Philip Morris International компаниясының барлық акцияларын Altria акционерлеріне сата бастады, бұл бөлініс 2008 жылдың 28 наурызында аяқталды. 2007 жылы компания Bradford Holdings компаниясынан John Middleton Co. сигара өндірушісін сатып алуды бастады, ол 2008 жылы аяқталды. Philip Morris International бөлініп шыққаннан кейін бұрынғы халықаралық еншілес компаниялар Америкадан темекі сатып алуды тоқтатты, бұл Солтүстік Каролинадағы жаңадан жөнделген зауыттың жабылуына, өндірістің шамамен 50%-ға қысқаруына, ірі жұмыстан босатуларға және ерте зейнеткерлікке шығуға себеп болды. 2008 жылы Altria компаниясы штаб-пәтерін Нью-Йорк қаласынан Вирджиния штатының Ричмонд қаласына көшірді, Philip Morris Нью-Йорктегі орталық кеңсесін он жыл бұрын сатқаннан кейін. Көптеген жағдайларды қоспағанда, өндіріс, коммерция және басқару қызметкерлерінің барлығы Ричмонд және оның айналасында орналасқан. Қазіргі уақытта компанияның штаб-пәтері Хенрико округінің құрамына кірмейтін аймақта, Ричмонд қаласының шекарасынан батысқа қарай бес шақырымнан аз және Ричмондтың орталық кампусынан он шақырымнан аз қашықтықта орналасқан. Philip Morris/Altria штаб-пәтерін қоспағанда, олардың басқа ғимараттарына Ричмонд қаласының орталығында орналасқан Altria зерттеу және технология орталығы, Оңтүстік Ричмондтағы өндіріс орталығы және 2007–2008 жылдары PMI мүше компанияларының сұранысының төмендеуі салдарынан жабыла бастаған іргелес операциялық орталық кірді. 2007 жылдан бастап жұмыстан босатулар мыңдаған Altria, Altria Клиенттік қызметтер, Philip Morris USA және Ричмонд пен Солтүстік Каролинадағы келісімшарт бойынша жұмыс істейтін қызметкерлерге әсер етті. 2009 жылы Altria UST Inc. компаниясын сатып алуды аяқтады, оның өнімдеріне темекісіз темекі (U. S. Smokeless Tobacco Company) және шарап (Chateau Ste. Michelle) кірді. Бұл жаңа Marlboro темекісіз темекі өнімдері мен UST Inc. өндірген өнімдер арасындағы бәсекелестік кезеңін аяқтады.

2018 жылдың 8 желтоқсанында Altria Cronos Group компаниясының 45% үлесін 1,8 миллиард долларға сатып алу ниеті туралы хабарлады. 2018 жылдың 20 желтоқсанында Altria Сан-Франциско, Калифорния штатында орналасқан JUUL Labs электронды темекі компаниясының 35% үлесін 12,8 миллиард долларға сатып алуды аяқтады. 2019 жылдың 3 қарашасында Altria Juul компаниясының үлесіне қатысты 4,5 миллиард долларлық залал шеккені хабарланды, бұл бастапқы құнының 35%-ын құрайды. 2022 жылдың 28 шілдесінде Altria-ның Juul компаниясына салған инвестициясының құны бастапқы 12,8 миллиард доллардың тек 5%-ын құрайтыны хабарланды. Зардаптарға қарамастан, Altria Juul компаниясын қолдауды жалғастыратынын және бәсекелес өнімдерге инвестицияламауды жариялады. 2019 жылдың маусымында Altria швейцариялық темекі компаниясы Burger Söhne (On! брендімен Helix Innovations) компаниясының жаһандық бизнесіне 372 миллион доллар инвестициялады. 2022 жылдың 27 қазанында Altria және Japan Tobacco Horizon Innovations LLC деп аталатын бірлескен кәсіпорын құрғанын жариялады. Altria-ға 75%, Japan Tobacco-ға 25% тиесілі Horizon компаниясы АҚШ-та Ploom қыздырылатын темекі таяқшаларын сатуды жоспарлап отыр. FDA-ның келісімі 2025 жылға дейін күтілуде, ал Ploom өнімдерін 2027 жылға қарай сатып алуға болады. Altria 2023 жылдың 1 маусымында NJOY Holdings, Inc. компаниясын сатып алуды аяқтады.

Қаржы

2020 қаржы жылында Altria компаниясы 4,45 млрд АҚШ доллары көлемінде табыс тапты, ал жылдық кірісі 26,15 млрд АҚШ долларын құрады. Altria акциялары акция başına 66 доллардан астам бағамен сатылды, ал 2018 жылғы қазан айында оның нарықтық капитализациясы 118,5 млрд АҚШ долларынан асты. 2018 жылы компания Fortune 500 тізімінде АҚШ-тың ең ірі корпорацияларының кірісі бойынша 154-ші орында тұрды.

Жыл Кірісі (млн АҚШ доллары) Таза табыс (млн АҚШ доллары) Жалпы активтер (млн АҚШ доллары) Акция бағасы (АҚШ доллары) Қызметкерлер саны
2006 18,790 12,022 104,270 9.59
2007 18,664 9,786 57,746 11.98
2008 19,356 4,930 27,215 12.11
2009 23,556 3,206 36,677 11.06
2010 24,363 3,890 37,402 15.08
2011 23,800 3,377 36,751 19.25
2012 24,618 4,167 35,329 24.79
2013 24,466 4,535 34,859 28.70
2014 24,522 5,058 34,475 35.86
2015 25,434 5,231 31,459 47.86
2016 25,744 14,215 45,932 59.00
2017 25,576 10,208 43,202 77.41
2018 25,364 6,955 55,495 48.89
2019 25,110 -1,300 49,271 49.91
2020 26,153 4,454 47,414 41.00

Бас кеңсесі

Вирджинияда орналасқанға дейін Филип Моррис компаниясының штаб-пәтері Нью-Йорк қаласының Манхэттен орталық аймағында болды. 2003 жылы Филип Моррис штаб-пәтерін Вирджиния штатына көшіретінін хабарлады. Компания бұрынғы штаб-пәтерінде шамамен 750 қызметкерін сақтап қалуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Филип Моррис компаниясының өкілі Брендан Маккормик бұл көшу компанияға жыл сайын 60 миллион доллардан астам үнемдеуге мүмкіндік береді деп есептейді. Компанияның бас кеңсесі қазір Вирджиния штатының Хенрико округінде, Ричмонд қаласының жанында орналасқан. Бұдан өзге, компания Ричмонд қаласының орталығындағы Вирджиния биотехнологиялық зерттеу паркінде 450 000 шаршы фут (41 806 шаршы метр) аумақты алып жатқан және 350 миллион долларға құрылған Ғылыми-зерттеу және технология орталығына ие, онда шамамен 600 ғалым, инженер және техникалық персонал жұмыс істейді.

Саяси ықпал

Center for Public Integrity мәліметтері бойынша, 1998 және 2004 жылдар аралығында Altria АҚШ үкіметін лоббилеуге шамамен 101 миллион доллар жұмсаған, бұл елдегі кез келген ұйым үшін екінші ең жоғары көрсеткіш. Altria антропогендік климаттың өзгеруі туралы ғылыми консенсусқа қарсы лоббилік іс-қимыл жүргізген "Дұрыс ғылымды дамыту коалициясын" да қаржыландырды. Altria өкілі Дэниел Смит Америка заңнамалық алмасу кеңесінің жеке кәсіпкерлік кеңесінде отыр.

Даулар

2006 жылдың тамызында Altria тобы азаматтық алаяқтық және рэкетшілік қылмысына кінәлі деп танылды. Сот процесінде Altria компаниясының "жеңіл" және "төмен шайырлы" темекілерді таңдау маркетингі Мэн штатының Әділетсіз сауда амалдары заңына (MUTPA) сәйкес, темекі шегушілерді бұл өнімдердің қарапайым темекілерден қауіпсіз деген жалған ойға түсіргендіктен, алаяқтық әрекет болып есептелді.