Жүлий-Клавдий әулеті

Кіріспе

Рим императорлық әулеті

Юлий-Клавдий әулеті алғашқы бес рим императорынан тұрды: Август, Тиберий, Калигула, Клавдий және Нерон. Осы әулеттің императорлары Рим империясын құрылғаннан бастап (Август тұсында, б.з.д. 27 жылы) соңғы император Неронның өзіне-өзі қол жұмсағанға дейін (б.з. 68 жылы) биледі. Пайдалануда кейбір айырмашылықтар бар; қатаң хронологиялық контексте Августтың ұзақ билігі мен оның Юлий-Клавдий (немесе Клавдий) мұрагерлерін ажырату пайдалы болуы мүмкін, олардың төртеуі Августқа қарағанда шамамен бірдей ұзақ билік еткен. Юлий-Клавдий атауы – тарихи термин, ол императорлық әулетті құрайтын екі туысқандық желіден шыққан: Юлий Цезарьлер мен Клавдий Нерондықтар.

Номенклатура

Юлий мен Клавдий – римдік әулеттердің екі атауы. Римдік әулет аталары әкеден балаға мұрагерлікпен берілетін, бірақ римдік аристократ өмір бойында немесе өсиеті арқылы, егер табиғи ұлы болмаса, мұрагерді қабылдауға құқылы болған. Римдіктердің атау беру дәстүріне сәйкес, асырап алынған бала өзінің бастапқы әулеттік атын асырап алған отбасының атымен алмастыратын. Мұның танымал мысалы – Юлий Цезарьдің өзінің туған інісі Гай Октавиусты асырап алуы. Юлий-Клавдий әулеті тарихында тұңғыштық болған емес. Август, Калигула және Нерон заңды және биологиялық ұлдары болмады. Тиберийдің ұлы Друз одан бұрын қайтыс болды. Тек Клавдийдің ұлы Британик одан ұзақ өмір сүрді, бірақ ол өзінің асырап алған ұлы Неронды таққа мұрагер етіп тағайындады. Ақырында, асырап алу – Юлий-Клавдий императорларының көпшілігі өздерінің таңдаған мұрагерін мұрагерлік тізімінде алға жылжыту үшін пайдаланған құралға айналды. Август, өзінің үлкен ағасы, римдік диктатор Юлий Цезарьдің асырап алған ұлы болды. Ол өзінің асырап алған ұлы Тиберийді ұлы және мұрагері ретінде қабылдады. Тиберий өз кезегінде, Калигуланың әкесі және Клавдийдің інісі Германникті асырап алуға міндетті болды. Калигула император Тиберийдің немересі Тиберий Гемеллді өлім жазасын орындар алдында асырап алды. Клавдий өзінің үлкен немересі және күйеу баласы Неронды асырап алды, ол өзінің табиғи немесе асырап алынған ұлы болмағандықтан, Юлий-Клавдий әулетінің билігін құлатып, содан кейін өзіне-өзі қол жұмсады. Август (Imperator Caesar Divi Filius Augustus), Цезарьдің асырап алған ұлы және мұрагері ретінде, өзінің табиғи әкесінің тегін тастап, бастапқыда өзін асырап алған әкесінің атымен «Гай Юлий Цезарь» деп атады. Асырап алынған ұлға жаңа атының соңына қосымша есім қою да әдет болған. Осылайша, Августтың толық аты «Гай Юлий Цезарь Октавиан» болған. Алайда, ол Октавиан есімін ешқашан қолданбағанына дәлел жоқ. 27 жылы Рим империясының бірінші императоры ретінде Августтың билікке көтерілуімен оның отбасы де-факто патшалық үйге айналды, ол тарихнамада «Юлий-Клавдий әулеті» деп белгілі. Әртүрлі себептерге байланысты Юлий-Клавдийлер Юлий Цезарь мен Августтың үлгісін ұстанды және династиялық мұрагерлік үшін асырап алуды құрал ретінде пайдаланды. Келесі төрт император туыстық, неке және асырап алу арқылы тығыз байланысты болды. Тиберий (Tiberius Caesar Divi Augusti Filius Augustus), тумысынан Клавдий, Августтың Ливияға үйленгеннен кейін, оның әкесімен ажырасып, Августтың өгей ұлы болды. Тиберийдің императорлық отбасының Юлиандық тармағымен байланысы Августтың жалғыз қызы Юлияға үйленген кезде күшейді. Ол 14 жылы Августтың орнын басып, император болды. Калигула (Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus) императорлық отбасының Юлиан және Клавдий тармақтарында дүниеге келді, осылайша ол алғашқы «Юлий-Клавдий» императоры атанды. Оның әкесі Герман, Нерон Клавдий Друздың және Антония Кішінің ұлы болды, ал Антония Кіші Ливияның және Октавия Кішінің қызы болды. Герман сондай-ақ анасының жағынан Августтың немересі, ал әкесінің жағынан Тиберийдің немересі болды. Оның әйелі, Агриппина Ақсақал, Августтың немересі болды. Агриппина арқылы Германның балалары, соның ішінде Калигула да Августтың шөберелері болды. Август Тиберийді асырап алғанда, соңғысы ағасының үлкен ұлын да асырап алуға міндетті болды, осылайша Германның императорлық отбасының жағы Юлий номенін мұраға алуға мүмкіндік берді. Клавдий (Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus), Германның кіші інісі, әкесі Нерон Клавдий Друздың, Тиберийдің кіші інісі тарапынан Клавдий болды. Алайда, ол анасы Антония Кіші арқылы императорлық отбасының Юлиан тармағымен де туысқан болды. Антонияның ұлы болғандықтан, Клавдий Августтың немересі болды. Оның үстіне, ол Августтың өгей немересі болды, өйткені оның әкесі Августтың өгей ұлы болды. Тиберий мен Германнан айырмашылығы, екеуі де Клавдийлер болып туып, Юлиандар болып асырап алынды, Клавдий Юлиан отбасына асырап алынбады. Бірақ император болғаннан кейін, ол өзінің толық атына Юлиандық байланысты атау – Цезарьді қосты. Нерон (Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus) анасы Агриппина Кіші арқылы Август пен Ливияның шөбересі болды. Кіші Агриппина Герман мен Агриппина Ақсақалдың қызы, сондай-ақ Калигуланың әпкесі болды. Неронның анасы арқылы императорлық отбасының Юлиан және Клавдий тармақтарымен туысқан. Алайда, ол әкесінің тарапынан Домиций Ахенобарбіден шыққан. Агриппинаның Клавдийге үйленуі Неронды оның асырап алған ұлы ретінде тануына әкелді. Ол 54 жылы Клавдийдің орнын басып, Рим империясын билеген Августтың соңғы тікелей ұрпағы болды. 68 жылы Неронның өзіне-өзі қол жұмсауынан бір жыл өткен соң, Юлий-Клавдий әулеті Флавий императорларымен ауыстырылды, бұл бос императорлық тақ үшін болған қысқа мерзімді азаматтық соғыстан кейін болды.

Julius and Claudius were two Roman family names; in classical Latin, they came second. Roman family names were inherited from father to son, but a Roman aristocrat could—either during his life or in his will—adopt an heir if he lacked a natural son. In accordance with Roman naming conventions, the adopted son would replace his original family name with the name of his adopted family. A famous example of this custom is Julius Caesar's adoption of his great nephew, Gaius Octavius. Primogeniture is notably absent in the history of the Julio Claudian dynasty. Augustus, Caligula and Nero failed to father biological and legitimate sons. Tiberius' own son, Drusus predeceased him. Only Claudius was outlived by his son, Britannicus, although he opted to promote his adopted son Nero as his successor to the throne. Adoption ultimately became a tool that most Julio Claudian emperors utilized in order to promote their chosen heir to the front of the succession. Augustus—himself an adopted son of his great uncle, the Roman dictator Julius Caesar—adopted his stepson Tiberius as his son and heir. Tiberius was, in turn, required to adopt his nephew Germanicus, the father of Caligula and brother of Claudius. Caligula adopted his cousin Tiberius Gemellus (grandson of the emperor Tiberius) shortly before executing him. Claudius adopted his great nephew and stepson Nero, who, lacking a natural or adopted son of his own, ended the reign of the Julio Claudian dynasty with his fall from power and subsequent suicide. Augustus (Imperator Caesar Divi Filius Augustus), as Caesar's adopted son and heir, discarded the family name of his natural father and initially renamed himself "Gaius Julius Caesar" after his adoptive father. It was also customary for the adopted son to acknowledge his original family by adding an extra name at the end of his new name. As such, Augustus' adopted name would have been "Gaius Julius Caesar Octavianus". However, there is no evidence that he ever used the name Octavianus. Following Augustus' ascension as the first emperor of the Roman Empire in 27 BC, his family became a de facto royal house, known in historiography as the "Julio Claudian dynasty". For various reasons, the Julio Claudians followed in the example of Julius Caesar and Augustus by utilizing adoption as a tool for dynastic succession. The next four emperors were closely related through a combination of blood relation, marriage and adoption. Tiberius (Tiberius Caesar Divi Augusti Filius Augustus), a Claudian by birth, became Augustus' stepson after the latter's marriage to Livia, who divorced Tiberius' natural father in the process. Tiberius' connection to the Julian side of the Imperial family grew closer when he married Augustus' only daughter, Julia the Elder. He ultimately succeeded Augustus as emperor in AD 14 after becoming his stepfather's adopted son and heir. Caligula (Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus) was born into the Julian and Claudian branches of the Imperial family, thereby making him the first actual "Julio Claudian" emperor. His father, Germanicus, was the son of Nero Claudius Drusus and Antonia Minor, the son of Livia and the daughter of Octavia Minor respectively. Germanicus was also a great nephew of Augustus on his mother's side and nephew of Tiberius on his father's side. His wife, Agrippina the Elder, was a granddaughter of Augustus. Through Agrippina, Germanicus' children—including Caligula—were Augustus' great grandchildren. When Augustus adopted Tiberius, the latter was required to adopt his brother's eldest son as well, thus allowing Germanicus' side of the Imperial family to inherit the Julius nomen. Claudius (Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus), the younger brother of Germanicus, was a Claudian on the side of his father, Nero Claudius Drusus, younger brother of Tiberius. However, he was also related to the Julian branch of the Imperial family through his mother, Antonia Minor. As a son of Antonia, Claudius was a great nephew of Augustus. Moreover, he was also Augustus' step grandson due to the fact that his father was a stepson of Augustus. Unlike Tiberius and Germanicus, both of whom were born as Claudians and became adopted Julians, Claudius was not adopted into the Julian family. Upon becoming emperor, however, he added the Julian affiliated cognomen Caesar to his full name. Nero (Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus) was a great great grandson of Augustus and Livia through his mother, Agrippina the Younger. The younger Agrippina was a daughter of Germanicus and Agrippina the Elder, as well as Caligula's sister. Through his mother, Nero was related by blood to the Julian and Claudian branches of the Imperial family. However, he was born into the Domitii Ahenobarbi on his father's side. Nero became a Claudian in name as a result of Agrippina's marriage to her uncle, Claudius, who ultimately adopted her son as his own. He succeeded Claudius in AD 54, becoming the last direct descendant of Augustus to rule the Roman Empire. Within a year of Nero's suicide in AD 68, the Julio Claudian dynasty was succeeded by the Flavian emperors following a brief civil war over the vacant Imperial throne.

Август

Ұл бала мен мұрагері болмаған Август өзінің жалғыз қызы – Джулияны племянникі Марк Клавдий Марцеллға үйлендірді. Бірақ Марцелл б.з.б. 23 жылы тамақтан уланып қайтыс болды. Август жесір қалған қызын Марцеллдің әпкесіне үйленген, Августтың племяннесіне бұрын үйленген Марк Випсаний Агриппаға берді. Осы некеден бес бала дүниеге келді: үш ұл және екі қыз – Гай Цезарь, Луций Цезарь, Юлия Кіші, Агриппина Үлкен және Агриппа Постум. Юлия мен Агриппаның алғашқы екі баласы – Гай мен Луцийді Август асырап алып, тақ мұрагерлері етіп белгіледі. Дегенмен, Август әйелі Ливияның алғашқы некесінен туған екі баласына – Тиберий мен Друзға да үлкен құрмет көрсетті. Олар варвар герман тайпаларымен соғысқан сәтті әскери қолбасшылар еді. Агриппа б.з.б. 12 жылы қайтыс болды, ал Август Тиберийге өзінің әйелі Випсания Агриппинадан, Агриппаның бірінші некесінен туған қызынан ажырасып, екі рет жесір қалған Джулияға үйленуді бұйырды. Тиберийдің інісі Друз б.з.б. 9 жылы аттан құлап қайтыс болды. Тиберий Августтың трибун өкілеттігін бөлісті, бірақ көп ұзамай, б.з.б. 6 жылы Родосқа өз еркімен жер аударылды. Луцийдің (б.з. 2 жылы) және Гайдың (б.з. 4 жылы) ерте қайтысынан, сондай-ақ Юлияның үлкені мен кішісінің ізгіліксіздігі үшін жер аударылуынан кейін, оқиғалардың өрбуі үлкен Джулияның жартылай ағасы Публий Корнелий Сципионды сатқындық үшін жер аударуға, Марк Антонийдің ұлы Юлл Антонийдің өзін-өзі өлтіруіне және Юлия Кішінің күйеуі Луций Эмилий Паулустың қастандық үшін жазалануына әкелді. Осыдан кейін Август Тиберийді келесі Рим императоры деп мойндауға мәжбүр болды. Август ағаларының қайтысынан кейін асырап алған немересі Постум Агриппаны б.з.б. 6 немесе 7 жылдары Планазия аралына жер аударып, кейіннен өлім жазасына кесті. Тиберий Римге қайта шақырылып, Август ресми түрде оны асырап алды. Августтың тілегі бойынша Тиберий өзінің племянникі Германикты, қайтыс болған інісі Друздың ұлын және анасы арқылы Августтың шөптесін асырап алды. Германик кейіннен Августтың немересі Агриппинаға үйленді.

Lacking any male child and heir, Augustus married his only child—a daughter—Julia to his nephew Marcus Claudius Marcellus. Marcellus, however, died of food poisoning in 23 BC. Augustus then married his widowed daughter to his loyal friend, Marcus Vipsanius Agrippa, previously married to Augustus' niece, the sister of Marcellus. This marriage produced five children, three sons and two daughters: Gaius Caesar, Lucius Caesar, Julia the Younger, Agrippina the Elder, and Agrippa Postumus. Gaius and Lucius, the first two children of Julia and Agrippa, were adopted by Augustus and became heirs to the throne; however, Augustus also showed great favour toward his wife Livia's two children from her first marriage: Tiberius and Drusus. They were successful military leaders who had fought against the barbarian Germanic tribes. Agrippa died in 12 BC, and Tiberius was ordered by Augustus to divorce his wife Vipsania Agrippina, daughter of Agrippa by his first marriage, and marry his stepsister, the twice widowed Julia. Drusus, the brother of Tiberius, died in 9 BC after falling from a horse. Tiberius shared in Augustus' tribune powers, but shortly thereafter, in 6 BC, he went into voluntary exile in Rhodes. After the early deaths of both Lucius (AD 2) and Gaius (AD 4) and the exile of both Julia the Elder and Younger for adultery, a turn of events which saw the elder Julia's half brother Publius Cornelius Scipio exiled for treason, Mark Antony's son Iullus Antonius committing suicide and Julia the Younger's husband Lucius Aemilius Paullus being executed for conspiracy, Augustus was forced to recognize Tiberius as the next Roman emperor. Augustus banished his grandson Postumus Agrippa, who was adopted after the death of his brothers, to the small island of Planasia (around AD 6 or 7) where he was later executed, and Tiberius was recalled to Rome and officially adopted by Augustus. By Augustus' request, Tiberius adopted his nephew Germanicus, son of his late brother Drusus and biological great nephew of Augustus through his mother. Germanicus subsequently married Augustus' granddaughter Agrippina.

Тиберий

14 жылдың 19 тамызында Август қайтыс болды. Тиберий бұрыннан-ақ князь дәрежесінде бекітілген еді, және оның мұрагерлік мәртебесі Августтың өсиетімен расталды. Сенатпен қарым-қатынасы қиын болғанына қарамастан, Тиберийдің алғашқы жылдары көбінесе жақсы өтті. Ол Августтың мұрагерлік жоспарларын сақтап, өзінің асырап алған ұлы мен туған інісі Германникті, өз ұлы Друздан жоғары қойды, сондай-ақ римдік халық та солай жасады. Тиберийдің өтінішімен Германникке проконсулдық билік берілді және ол Германияның маңызды әскери аймағында қолбасшылыққа ие болды, онда ол көтерілісті басып, 14-16 жылдары герман тайпаларына қарсы бұрынғы алаңдаған легиондарды жорықтарға шығарды. Германник 19 жылы Сирияда қайтыс болды және өлім төсегінде Сирияның губернаторы Гней Калпурний Писонды Тиберийдің бұйрығымен өлтіргені үшін айыптады. Германник қайтыс болғаннан кейін Тиберий өзінің ұлы Друзды императорлық мұрагер ретінде тағайындауды бастады. Осы кезде Тиберий империяның күнделікті басқаруын Луций Элий Сеянға жүктеді. Сеян Римде үрей атмосферасын құрды, ол өзгелерді сатқындықпен айыптауға ынталандыратын хабаршылар мен тыңшылар желісін басқарды. Сатқындық істері жиі бола бастады, римдік аристократияның азаматтарының көбі қауіпсіздікте болмады. Сот процестері Тиберийдің күшейіп бара жатқан параноясын қоздырды, бұл оны Сеянға көбірек сене бастады, сонымен қатар Сеянға әлеуетті қарсыластарды жоюға мүмкіндік берді. Императорлық отбасымен байланысты осы үрейдің құрбандарының ішінде Гай Асиний Галл Салонин, Тиберийдің бірінші әйелі Випсанияның екінші күйеуі (ол бұрын қайтыс болған), және Агриппаның немересі, Августтың шөбересі Децимус Хатерий Агриппа болды. Тиберий, мүмкін, осы амбицияны сезіп, 25 жылы Германниктың қарындасы Ливиллаға, Тиберийдің кіші ұлы Друздың жесіріне үйлену туралы Сеянның алғашқы ұсынысын қабылдамады, бірақ кейіннен қарсылығын қайтарып алды, соның салдарынан 30 жылы Сеян Ливилла мен Друздың қызы Юлия Ливияға құда болды. Сеянның императорлық үймен туыстық байланысы енді анық болды, және 31 жылы Сеян императормен бірге консулдыққа ие болды, бұл Тиберийдің тек таққа мұрагерлеріне ғана берілген құрметі еді. Ол осы жылы 18 қазанда Сенат отырысына шақырылғанда, трибун билігінің бір бөлігін алатынын күткені мүмкін. Алайда, Тиберийдің Сенатқа жазған хатында күтпеген жерден Сеян мен оның жақтастарын жою туралы талап қойылды. Одан кейін тазарту науқаны жүргізілді, оның барысында Сеян мен оның ең көрнекті қолдаушылары өлтірілді. Друз қайтыс болғаннан кейін, Германниктың үлкен ұлдары Нерон мен Друз сатқындық үшін сотталып, анасы Агриппинамен бірге өлтірілді, Тиберий Германниктың кіші ұлы Калигуланы және Друздың ұлы, Тиберийдің немересі Тиберий Гемеллді бірлескен мұрагерлер етіп тағайындады. Друз III-нің әйелі Эмилия Лепида, ізгіліксіздікке қатысқандығы үшін өзін-өзі өлтіруге мәжбүр болды. Римнің екінші императоры 37 жылы 16 наурызда Мисенум портында 78 жасында, 23 жыл патшалық құрғаннан кейін қайтыс болды. Суетонийдің мәлімдемесіне сәйкес, преториандық гвардия префекті Невиус Суторий Макро Калигуланың билікке келуін жеделдету үшін Тиберийді жастықпен тұншықтырып өлтірді. Суетонийдің айтуынша, ол Капри аралындағы оның бұзық мінез-құлқы арқылы қатыгездігімен және әдепсіздігімен танымал болды, онда ол жас ұлдар мен қыздарды ойын-сауыққа мәжбүрледі. Бірде ұлдардың бірі шағымданғанда, Тиберий оның аяқтарын сындырды.

On 19 August AD 14, Augustus died. Tiberius had already been established as Princeps in all but name, and his position as heir was confirmed in Augustus' will. Despite his difficult relationship with the Senate, Tiberius' first years were generally good. He stayed true to Augustus's plans for the succession and favoured his adopted son and nephew Germanicus over his natural son, Drusus, as did the Roman populace. On Tiberius' request, Germanicus was granted proconsular power and assumed command in the prime military zone of Germania, where he suppressed the mutiny there and led the formerly restless legions on campaigns against Germanic tribes from AD 14 to 16. Germanicus died in Syria in AD 19 and, on his deathbed, accused the governor of Syria, Gnaeus Calpurnius Piso, of murdering him at Tiberius's orders. With Germanicus dead, Tiberius began elevating his own son Drusus to replace him as the Imperial successor. By this time Tiberius had left more of the day to day running of the Empire to Lucius Aelius Sejanus. Sejanus created an atmosphere of fear in Rome, controlling a network of informers and spies whose incentive to accuse others of treason was a share in the accused's property after their conviction and death. Treason trials became commonplace; few members of the Roman aristocracy were safe. The trials played up to Tiberius' growing paranoia, which made him more reliant on Sejanus, as well as allowing Sejanus to eliminate potential rivals. Victims of this reign of terror related to the imperial family included Gaius Asinius Gallus Saloninus, second husband of Tiberius' first wife Vipsania, who had since died, and Decimus Haterius Agrippa, grandson of Agrippa and husband of Augustus' great niece. Tiberius, perhaps sensitive to this ambition, rejected Sejanus's initial proposal to marry Livilla, Germanicus' sister and the widow of Tiberius' son Drusus the Younger, who had since died, in AD 25, but later had withdrawn his objections so that, in AD 30, Sejanus was betrothed to Julia Livia, daughter of Livilla and Drusus the Younger. Sejanus' family connection to the Imperial house was now imminent, and in AD 31 Sejanus held the Consulship with the emperor as his colleague, an honour Tiberius reserved only for heirs to the throne. When he was summoned to a meeting of the Senate later that year on 18 October AD 31, he probably expected to receive a share of the tribunician power. Instead, however, Tiberius' letter to the Senate, completely unexpectedly, requested the destruction of Sejanus and his faction. A purge followed, in which Sejanus and his most prominent supporters were killed. With Drusus dead and having had Germanicus' elder two sons Nero and Drusus convicted of treason and killed, along with their mother Agrippina, Tiberius appointed Caligula, Germanicus' youngest son, and Tiberius Gemellus, the son of Drusus the Younger and grandson of Tiberius, co heirs. Drusus III's wife Aemilia Lepida was later forced to commit suicide after being accused of adultery. Rome's second Emperor died at the port town of Misenum on 16 March AD 37, at the age of 78 years, having reigned for 23 years. Suetonius writes that the Prefect of the Praetorian Guard Naevius Sutorius Macro smothered Tiberius with a pillow to hasten Caligula's accession. According to Suetonius, he was known for his cruelty and debauchery through his perversion on the island of Capri where he forced young boys and girls into orgies. On one account when one of the boys complained, Tiberius had his legs broken.

Калигула

Августтың мұрагерлік жоспарлары бірнеше отбасы мүшелерінің, оның ішінде көптеген тікелей ұрпақтарының қазасына байланысты күйрегенімен, Тиберий соңында алдыңғы императордың келесі билеушінің императорлық әулеттің Юлий тармағынан болуын қалағандығына адал болды. Осылайша, Тиберийден кейін оның жүрегі жақын, асырап алған ұлы Германиктың жалғыз баласы Гай Юлий Цезарь Август Германдық таққа отырды. Жаңа император анасы Агриппина Ескі арқылы Августтың шөбересі болды, осылайша оны Юлий әулетіне жатқызды, бірақ әкесі Германик арқылы Клавдий әулетінен де шықты, ол Ливияның кіші ұлы Друз Ескінің ұлы еді. Тарихта көбінесе балалық шағындағы лақап атымен – Калигула ретінде танымал, ол біздің заманымыздың 37-41 жылдары билік құрған үшінші рим императоры болды. 37 жылдың 16 наурызында Тиберий қайтыс болғанда, Калигула Тиберийдің өсиетіне қарамастан, билікті иеленуге мүмкіндік алды, өсиетте оны және туысы Тиберий Гемеллді бірлескен мұрагерлер деп атады. Калигула билікке келгеннің бірінші жылында Гемеллді өлтіруге бұйрық берді. Невий Суторий Макроның қолдауымен Калигула өзін жалғыз принцепс деп жариялады, бірақ кейін Макроны да жоюға мәжбүр болды. Гемеллдің өлімінен кейін Калигула қарындасы Юлия Друзилланың күйеуі Марк Эмилий Лепидті мұрагері етіп тағайындады. Алайда, Друзилланың қазасынан кейін Лепид Калигуланың басқа қарындастары – Агриппина Кіші және Юлия Ливилламен қарым-қатынаста болды деген айып тағылып, өлім жазасына кесілді. Бұрын ол Друзилланың бірінші күйеуі Луций Кассий Лонгинды өлтірген, ал Агриппинаның күйеуі Гней Домиций Агенобарб қайтыс болғаннан кейін оның мүлкін тартып алған. Калигуланың өміріне қарсы бірнеше сәтсіз қастандықтар жасалды. Калигуланың өліміне әкелген табысты қастандықты Сенаттың қолдауымен наразы Преториандық гвардия жасады. Тарихшы Иосиф Флавий қастандық жасаушылардың Республиканы қалпына келтіруді көздегенін ал, тарихшы Светоний олардың мақсаты жеке мүдделер болғанын айтады. 41 жылдың 24 қаңтарында Преториандық трибун Кассий Херея және оның әскерлері Калигуланы театрға апаратын жер асты жолында тоқтатып, оны өлтірді. Олармен бірге тағы бір трибун Корнелий Сабин Калигуланың әйелі Цезонияны және олардың кішкентай қызы Юлия Друзилланы сол күні өлтірді.

Although Augustus' succession plans were all but ruined due to the deaths of more than several family members, including many of his own descendants, in the end, Tiberius remained faithful to his predecessor's wishes that the next emperor would hail from the Julian side of the Imperial family. Thus, Tiberius was succeeded by Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus, the sole remaining son of his nephew and adopted son Germanicus. The new emperor was a great grandson of Augustus through his mother Agrippina the Elder thus making him a Julian but he was also a Claudian through his father Germanicus being the son of Livia's younger son Drusus the Elder. More commonly remembered in history by his childhood nickname Caligula, he was the third Roman Emperor ruling from AD 37 to 41. When Tiberius died on 16 March AD 37, Caligula was well positioned to assume power, despite the obstacle of Tiberius's will, which named him and his cousin Tiberius Gemellus as joint heirs. Caligula ordered Gemellus killed within his first year in power. Backed by Naevius Sutorius Macro, Caligula asserted himself as sole princeps, though he later had Macro disposed of as well Following Gemellus' death, Caligula marked his brother in law, Marcus Aemilius Lepidus, husband of his sister Julia Drusilla, as his heir. However, after Drusilla's death, Lepidus was accused of having affairs with Caligula's other sisters Agrippina the Younger and Julia Livilla and he was executed. He had previously had Drusilla's first husband Lucius Cassius Longinus killed and upon the death of Agrippina's husband Gnaeus Domitius Ahenobarbus, he seized his inheritance. Several unsuccessful assassination attempts were made on Caligula's life. The successful conspiracy that ended Caligula's life was hatched by the disgruntled Praetorian Guard with backing by the Senate. The historian Josephus claims that the conspirators wished to restore the Republic while the historian Suetonius claims their motivations were mostly personal. On 24 January AD 41, the Praetorian tribune Cassius Chaerea and his men stopped Caligula alone in an underground passage leading to a theater. They stabbed him to death. Together with another tribune, Cornelius Sabinus, he killed Caligula's wife Caesonia and their infant daughter Julia Drusilla on the same day.

Клаудиус

Калигула қайтыс болғаннан кейін Сенат республиканы қалпына келтіруге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Клаудиус, Калигуланың әкесінің інісі, Преториандық гвардияның ықпалымен император болды. Саяси тәжірибесінің жетіспеуіне және Рим халқының наразылығына қарамастан, Клаудиус қабілетті басшы және көптеген қоғамдық құрылыстарды салған ұлы құрылысшы екенін көрсетті. Оның билігінде империя кеңейді, соның ішінде 43 жылы Британияға жорық жасалды. Ол заңға жеке қызығушылық танытып, сот отырыстарын жүргізіп, күніне жиырмаға дейін жарлық шығарды. Дегенмен, ол билігінің барлық кезеңінде, әсіресе аристократия тарапынан әлсіз саналды. Клаудиус үнемі өзінің беделін нығайтуға мәжбүр болды, нәтижесінде көптеген сенаторлар қаза тапты. Клаудиус жеке өмірінде де ауыр қайғыларға ұшырады. Ол төрт рет үйленді (Плаутия Уругаллилла, Элия Пейтина, Валерия Мессалина және соңында Агриппина Кіші) және Суетоний оны оңай манипуляцияланатын адам ретінде сипаттайды. Бұл әсіресе оның немере қызы Агриппинаға үйленген кезде айқын көрінеді. Мессалина династияның бірнеше мүшелерін жойды, атап айтқанда, Клаудиусқа туған немере қыздары – Германик пен Агриппина Ескінің қызы Юлия Ливилла, Ливилла мен Друз Жасының қызы Юлия Ливия, сондай-ақ Юлия Ливилланың күйеуі Марк Виниций, оның анасының күйеуі Апий Юний Силан, Тиберийдің бірінші әйелі Випсанияның екінші күйеуі Гай Асиний Поллио, оның інісі Сервий Асиний Целер де осы кезеңде қаза тапты, Клаудиусқа күйеу баласы Гней Помпей Магнус және оның ата-анасы Марк Лициний Фругий мен Скрибония. Мессалинаның өзі де адалдықтан айыпталғаннан кейін өлім жазасына кесілді. Нерон империяны әскери күшпен қайта бағындырды, бірақ Римдегі жаулары осы мүмкіндікті пайдаланды. Император болғысы келген Нимфидий Сабин Преториандық гвардияны паралап, Неронды ұстап берді. Кейін Сабин Галбаның пайдасына өлтірілді. Неронның өзінің хатшысы Эпафродиттың көмегімен өзін-өзі өлтіргені хабарланды. Сенат Неронның өмірін сақтап, династиялық әулеттің қандық байланысын сақтауға тырысты, сонымен қатар әулеттен емес адамның император болуына қарсы болды. Алайда, ол өзін-өзі өлтіргеннен кейін және Галба қалаға жол тартқанда, оны өлгеннен кейін халық жауы деп жариялаудан басқа амалы қалмады. Оның өлімімен Юлий-Клавдий әулетінің билігі аяқталды. Содан кейін Төрт император жылында хаос орнады.

After Caligula's death, the Senate attempted and failed to restore the Republic. Claudius, Caligula's paternal uncle, became emperor by the instigation of the Praetorian Guards. Despite his lack of political experience, and the disapproval of the people of Rome, Claudius proved to be an able administrator and a great builder of public works. His reign saw an expansion of the empire, including the invasion of Britain in AD 43. He took a personal interest in the law, presided at public trials, and issued up to twenty edicts a day; however, he was seen as vulnerable throughout his rule, particularly by the nobility. Claudius was constantly forced to shore up his position—resulting in the deaths of many senators. Claudius also suffered tragic setbacks in his personal life. He married four times (to, in order, Plautia Urgulanilla, Aelia Paetina, Valeria Messalina and, finally, Agrippina the Younger) and is referenced by Suetonius as being easily manipulated. This is particularly evident during his marriage to Agrippina the Younger, his niece. Messalina saw several members of the dynasty eliminated, notably arranging for the executions of Claudius' nieces Julia Livilla, daughter of Germanicus and Agrippina the Elder, and Julia Livia, daughter of Livilla and Drusus the Younger, as well as Julia Livilla's husband Marcus Vinicius, her mother's husband Appius Junius Silanus, Gaius Asinius Pollio, son of Tiberius' first wife Vipsania by her second husband and whose brother Servius Asinius Celer was also killed around this time, Claudius' son in law Gnaeus Pompeius Magnus, and his parents Marcus Licinius Crassus Frugi and Scribonia. Messalina herself was finally executed after being charged with adultery. Nero had regained the control of the empire militarily, but this opportunity was used by his enemies in Rome. Nymphidius Sabinus, who desired to become emperor himself, bribed the Praetorian Guard to betray Nero. Sabinus was later murdered in favour of Galba. Nero reportedly committed suicide with the help of his scribe Epaphroditus. The Senate had been trying to preserve the dynastic bloodline by saving Nero's life, and were additionally reluctant to let someone who was not of the family become emperor; however, once he had committed suicide, and with Galba marching on the city, it had no choice but to declare him a public enemy posthumously. With his death, the reign of the Julio Claudian dynasty came to an end. Chaos then ensued in the Year of the Four Emperors.

Неронның құлдырауынан кейінгі өмір сүру

Август әулеті флавийлердің орнын басып алған Нерва-Антониндер әулетінің дәуірінде де жалғасты. Августтың руы оның әулетінен кейін, оның тұңғыш немересі Юлия Кенже арқылы сақталды, ол Луций Эмилий Паулусқа үйленіп, Эмилия Лепиданы дүниеге әкелді. Эмилия Маркус Юний Силан Торкватусқа үйленгеннен кейін Юния Кальвина мен Юния Лепиданы қоса, бірнеше бала туды. Кальвина баласыз қайтыс болса да, ол Люций Вителлиусқа үйленді, оның ағасы – қысқа ғұмырлы император Вителлиус. Оның кіші әпкесі Юния Лепида Гай Кассий Лонгинға үйленді және Кассия Лонгинаны өмірге әкелді. Римдік генерал Гней Домиций Корбуло Кассияға үйленді, ол оған екі қыз сыйлады, соның ішінде кейіннен император Домицианның әйелі болған Домиция Лонгина. Домиция Лонгинаның бірінші күйеуі Луций Элий Ламия Плаутий Элиан болды, ол оның анасы немесе анасының әжесі болуы мүмкін. Фанданий Рупилия Фаустинаның қарындасы Рупилияға үйленді және 145 жылы консул болған Луций Плаутий Ламия Сильванды, сондай-ақ 128 жылы консул болған Маркус Анний Либоға үйленген Фанданияны дүниеге әкелді. Фанданияның ұрпақтарының арасында 161 жылы консулдық лауазымды атқарған Маркус Анний Либо және Титус Помпоний Прокул Витрасий Полионың әйелі болған Анния Фундания Фаустина (192 ж. қайтыс болды) бар. Фаустина мен оның екі баласы – Титус Фанданий Витрасий Поллио (182 ж. қайтыс болды) және Витрасия Фаустина, Коммодтың қастандық жасады деген айыбымен жазаланды. Кассия Лонгинадан басқа Юния Лепида Кассий Лепид есімді ұлды дүниеге әкелді. Шамамен 80 жылы Лепид Кассия Лепида есімді қызды өмірге әкелді, ол Ұлы Иродтың, Птолемей VI Филометордың және Антиох VIII Гриптің ұрпағы Гай Юлий Александр Береницианға үйленді. Лепиданың Береникианнан туған қызы Юлия Кассия Александрия Гай Авидий Гелиодорға үйленді және Гай Авидий Кассийді дүниеге әкелді. Авидий Кассий әйелімен (аты Волюсия Веттия немесе Волюсия Маециана) үш бала өмірге әкелді: Авидий Гелиодор, Авидий Маециан және Авидия Александра. 175 жылы Кассий Маркус Аврелийдің қайтыс болғаны туралы қате хабар алғаннан кейін император деп жарияланды, бірақ Маркус Аврелийдің тірі қалғаны Кассиустың империяны басып алуына себеп болды. Кассиус таққа таласқан үш айдан кейін, оның жүзбасыларының бірі Маркус Аврелийдің пайдасына оны өлтірді. Кассиустың қызы Авидия күйеуі Тиций Клавдий Дрянтиан Антониймен төрт бала өмірге әкелді: сенатор Клавдий Кассий Агрипин, Клаудия Маециана Александра, Клаудия Веттия Агриппина және 204 жылы ludi saeculares-ке қатысқан әйелдердің бірі Клаудия Дрянтилла Платонис. Тиберийдің руы 2 ғасырға дейін оның немересі Юлия Ливияның ұрпақтары арқылы сақталған болуы мүмкін. Юлияның 62 жылы Нерон өлтірген Рубелий Плауттан басқа, Рубелия Басса деген қызы немесе қарындасы болды. Ланас пен Бассаның бірге кем дегенде бір баласы болды, ол 131 жылы консул болған Сергий Октавий Ланас Понтианның әкесі болды.

The lineage of Augustus endured into the era of the Nerva Antonine dynasty, the house that succeeded the Flavians. Augustus' bloodline outlived his dynasty through the descendants of his first granddaughter, Julia the Younger, who married Lucius Aemilius Paullus and gave birth to Aemilia Lepida. After marrying Marcus Junius Silanus Torquatus, Aemilia gave birth to several children, including Junia Calvina and Junia Lepida. Although Calvina died childless, she was married to Lucius Vitellius, whose elder brother was the short lived emperor Vitellius. Her younger sister, Junia Lepida, married Gaius Cassius Longinus and produced a daughter called Cassia Longina. The Roman general Gnaeus Domitius Corbulo married Cassia, who provided him with two daughters, including Domitia Longina, later wife of the emperor Domitian. By her first husband, Lucius Aelius Lamia Plautius Aelianus, Domitia Longina may have been the mother or maternal grandmother of Lucius Fundanius Lamia Aelianus. Fundanius married Rupilia, sister of Rupilia Faustina, and had a son, Lucius Plautius Lamia Silvanus, consul in AD 145, as well as a daughter, Fundania, married to Marcus Annius Libo, consul in AD 128. Fundania's offspring included Marcus Annius Libo, suffect consul in AD 161, and Annia Fundania Faustina (d. AD 192), wife of Titus Pomponius Proculus Vitrasius Pollio. Faustina and both of her children, Titus Fundanius Vitrasius Pollio (d. AD 182) and Vitrasia Faustina, were executed by Commodus on the charge of conspiracy. In addition to Cassia Longina, Junia Lepida gave birth to a son called Cassius Lepidus. Around AD 80 Lepidus had a daughter named Cassia Lepida, who married Gaius Julius Alexander Berenicianus, a descendant of Herod the Great, Ptolemy VI Philometor and Antiochus VIII Gryphus. Julia Cassia Alexandria, Lepida's daughter by Berenicianus, married Gaius Avidius Heliodorus and ultimately gave birth to Gaius Avidius Cassius. Avidius Cassius had three children with his wife (named either Volusia Vettia or Volusia Maeciana); they were Avidius Heliodorus, Avidius Maecianus and Avidia Alexandra. In AD 175 Cassius was proclaimed emperor after he received erroneous news of the death of Marcus Aurelius, whose survival made Cassius a usurper of the empire. Cassius' rebellion ended three months into his bid for the throne when one of his centurions assassinated him in favour of Marcus Aurelius. Cassius' daughter, Avidia, is known to have had four children with her husband, Titius Claudius Dryantianus Antonius: the senator Claudius Cassius Aggripinus, Claudia Maeciana Alexandra, Claudia Vettia Agrippina, and Claudia Dryantilla Platonis, one of the women who took part in the ludi saeculares of the year AD 204. Tiberius' lineage may have survived into the 2nd century through the offspring of his granddaughter Julia Livia, wife of Gaius Rubellius Blandus. Apart from a son, Rubellius Plautus, executed by Nero in AD 62, Julia had a daughter or step daughter, Rubellia Bassa, who married a maternal uncle of the future Roman Emperor Nerva by the name of Gaius Octavius Laenas. Together Laenas and Bassa had at least one child, a surmised son, who was the grandfather of Sergius Octavius Laenas Pontianus, consul in AD 131.