Кіріспе

9 ғасырдағы Кентербери архиепископы, англосаксон

Этельред (немесе Этельред; 30 маусым 888 жылы қайтыс болды) – орта ғасырлық Англиядағы Кентербери архиепископы, англосаксон. Бір деректе ол Кентербериге тағайындалғанға дейін Уилтшир епископы болған делінгенімен, бұл жалған екені анықталды. Этельредтің қызмет еткен кезеңінің көп бөлігі викингтердің Англияға шапқындарынан туған дүрбелеңмен күресуге кетті. Сонымен қатар, шіркеу мәселелері бойынша Ұлы Альфред патшамен де қақтығыстар болды, ал Рим папасы ағылшын дін қызметкерлерін реформалауды қалады.

Өмірбаян

Кейбір дереккөздер, соның ішінде Англо-саксондық жылнамасы, осы еңбектің F нұсқасында Этельредтің 870 жылы Уилтшир епископтығынан Кентербери архиепископтығына ауыстырылғаны айтылады. Алайда, бұл мәліметтер қазір 995 жылдан 1005 жылға дейін архиепископ болған Эльфрик Абингдонның өмірбаянынан алынғаны дәлелденді. Оның ауысу туралы айтылған оқиға жалған болғанымен, Этельред 870 жылы архиепископқа бекітілді. Оның Кентербериге неліктен таңдалғаны белгісіз, себебі оның сайлануы туралы замандас деректері жоқ. Этельред архиепископтық қызметінің көп бөлігін викингтердің шабуылдарының салдарымен күресуге жұмсады, бірақ ол король Альфред Ұлымен шіркеу мәселелеріндегі корольдік бақылау туралы дауға түсті. Этельред архиепископтығы кезінде Алтын Ілтер, қазірге дейін сақталған 8-ғасырлық Ілтер кітабы, шабуыл жасаған әскерден құны төленіп, Кентербериге сыйға тартылды. Жазушы Джастин Поллард бұл хатты папаның Альфредтің 878 жылы Рождествода тақтан түсіруіне қолдау көрсеткенін, ал Этельредтің оған қолдау көрсеткенін дәлелдейтін куәлік ретінде қарастырады. Дегенмен, басқа тарихшылар архиепископтың қолдауымен корольдің осы кезде тақтан түсірілгеніне келіспейді. Этельред сондай-ақ Эльфред есімді елбасымен келісімге келді, онда Эльфредке Кентербери жерін өмір бойы пайдалануға рұқсат берілді, ал ол өзінен кейін Кентербериге өзінің біріншілік мүлігін сыйлауға міндеттенді. Бұл келісімді тіркеген құжаттың күні көрсетілмеген, сондықтан ол Этельредтің епископтық кезінде нақты қашан жасалғаны белгісіз. Этельред 888 жылдың 30 маусымында қайтыс болды.

Танымал мәдениетте

Гари Уиттаның "Абоминация" романында Этельред маңызды қарсы кейіпкер болып табылады. Архиепископ адамдар мен жануарларды қатыгез құбыжықтарға айналдыратын ежелгі сиқырды жасайды және Данелауға шабуыл жасау үшін олардан әскер құруға тырысады, король Элфредтің қалауын мойынбұрмайды.