Кіріспе

Капитан мен майор/коммодор арасындағы шен. Аға капитан – кейбір елдердің қарулы күштерінде, әскери-теңіз күштерінде, сауда флотында, азаматтық авиацияда және әуе тасымалы саласында қолданылатын шен.

Әскер

Әлемнің кейбір әскерлерінде "аға капитан" – қалыпты капитан мен майор арасындағы шен. Бұл шен көбінесе әскер мен әуе күштерінде ғана кездеседі. Әскери-теңіз күштеріндегі аға капитан шеніне ұқсас шен – аға полковник.

Азия әскерлері

Да вей (大尉) атағы 1955-1965 жылдар аралығында Халықтық азаттық армиясында қолданылған және көбінесе аға капитан деп аударылған. Дегенмен, шендер мен нышандар кеңестік армия тәжірибесінен туындайды, ол, Қызыл Армиядан бұрынғы және қазіргі Ресей армиясы сияқты, төрт рота офицерлік шеніне ие болды: бір капитандық және үш лейтенанттық шен. Бұл төрт шеннің тікелей аудармасы қытай тілінде кіші офицер, орта офицер, жоғарғы офицер және аға офицер болып табылады. Бүгінде ҚХА рота офицерлерінің үш шені ғана қолданылатындықтан, бастапқыда кеңестік аға лейтенант шеніне сәйкес келген шаң вей (上尉) шені капитан деп, ал капитан шеніне сәйкес келген да вей шені аға капитан деп аудару қалыпты жағдайға айналды. Вьетнам армиясының сәйкес төртінші кіші офицерлік шені – đại úy, көбінесе капитан деп аударылады. Ауған Ұлттық Армиясы мен Ауған Ұлттық Полициясында туран (капитан) мен Джагран (майор) шендерінің арасында jag turan шені бар. Ауған Ұлттық Полициясының жағдайында jag turan шені көбінесе "штаб капитаны" деп аударылады.

Еуропалық әскерлер

Батыс әскерлерінде аға капитан шені сирек кездеседі, бірақ оны Германия әскерінде табуға болады, онда 1993 жылы Stabshauptmann (теңіз күштерінде Stabskapitänleutnant) шені жасалды. Бұл шен, әскери мамандығы бойынша қызмет ететін (бұрынғы мамандық бойынша сержанттар) офицерлерге, жоғары шенге көтеріле алмаған жағдайда берілді. Бельгия қарулы күштері капитан-комендант шенін стандартты шен ретінде пайдаланады. Италия армияда, әуе күштерінде және карабинерлерде капитан шенін ұзақ жылдар бойы, қазіргі уақытта тоғыз жыл немесе одан да көп уақыт бойы иеленгендер үшін primo capitano аталымын қолданады. Чехословакия армиясында (және Чехословакия халық армиясында) 1954 жылға дейін štábní kapitán (штаб капитаны) шені эквивалентті шен болып саналды. Тарихи тұрғыдан алғанда, Ұлыбритания армиясы әр полктегі басқа компания командирлерінен жоғары тұрған компания командирін анықтау үшін "Бірінші капитан" атағын қолданды. Сербия қарулы күштері 1860 жылдан бері аға капитан (капетан I класе) шенін пайдаланып келеді. Бұл шен 1945 жылға дейін Сербия Корольдік армиясы және Югославия Корольдік армиясы тарапынан қолданылды. Жаңа коммунистік үкімет 1952 жылы Югославия халық армиясына аға капитан шенін қайта енгізді. Ол 2006 жылға дейін Сербия мен Черногория қарулы күштерінде қолданылды. 2019 жылдың желтоқсан айында Қорғаныс министрлігі Сербия қарулы күштеріне аға капитан шенін қайта енгізу туралы шешім қабылдады.

Әскери-теңіз флоты

Әлемнің кейбір елдерінде аға капитан шені бар. Ол комодор немесе флотилия капитаны, сондай-ақ капитан-командир деп те аталады. Әскери-теңіз күштерінің аға капитаны әдетте армиядағы аға полковник немесе бригада генералы шенімен тең келеді.

Сауда теңізінің немесе сауда флотының

Әлемнің кейбір сауда флотында немесе теңіз сауда флотында, шын мәнінде теңізде жүзетін кемелерді тиімді басқарғандығын растайтын сертификаты мен танылған өлімі бар кейбір кеме капитандары, «аға капитан» деген жоғары құрметті атақпен ерекшеленеді, бұл атақ ресми түрде «Аға капитан» деп жазылады және хабарланады, қысқартылған түрі Sr. CAPT немесе Snr Capt.; сонымен қатар, ежелгі теңіз дәстүрлеріне сәйкес, олар «коммодор» деп те аталады, оның қысқартылған түрі Cdre, CDRE немесе CMDE.

Азаматтық авиация және әуе компаниясы саласында

Азаматтық авиацияда "аға капитан" лауазымы – бұл шартты жұмыс орны, ол қанатты және айналмалы қанатты азаматтық авиация ұшақтарының "капитандары" үшін қол жеткізілетін ең жоғары деңгейге сәйкес келеді және белгілі бір өндіріс тізіміндегі талаптарға байланысты. Одан кейін, тізім бойынша төмен "бірінші капитан" лауазымы келеді. Әуе тасымалдау саласында "аға капитан" ауысымдарды ұйымдастыру және әуе навигациялық қызметкерлеріне қызмет көрсету бойынша үйлестіруші рөл атқара алады.

АҚШ-тың салық қызметі

Аға капитан шенін Кіріс кесу қызметі АҚШ Әскери-теңіз флотының командиріне тең дәреже белгілеу үшін қолданған, және ол 1908 жылы Конгресс қызмет шендерінің құрылымын жаңарту кезінде орнатылды. Капитан-комендант шені мен атағы Кіріс кесу қызметінің басшысын көрсетті және аға капитан шенінен жоғары болды. Капитан-комендант Әскери-теңіз флотының капитанымен тең дәрежеде болды. Сол кезде Кіріс кесу қызметінің капитаны Әскери-теңіз флотының лейтенант-командирімен теңестірілді.