Кіріспе
Көптеген елдердің қарулы күштеріндегі офицерлер лейтенант (/uk/l/ɛ/f/'t/ɛ/n/ən/t/ lefTENənt, /us/l/u/loo; қысқартылған Lt., Lt, LT, Lieut және басқалар) – көптеген елдердің қарулы күштеріндегі, сондай-ақ өрт сөндіру қызметтерінде, жедел медициналық жәрдемде, қауіпсіздік және полиция күштеріндегі кіші офицерлік шен. Әскерлер мен әуе күштерінде бұл шен көбінесе бірнеше деңгейге бөлінеді. Ағылшын тіліндегі әскери-теңіз күштерінде лейтенанттар көбінесе армиядағы капитан шенімен тең, ал басқа әскери-теңіз күштерінде лейтенанттар әдетте армиядағы әріптестерімен бірдей деңгейде болады. Лейтенант шені кодификацияланған басқару құрылымы бар түрлі ұйымдарда да қолданылуы мүмкін. Ол көбінесе "басқарушының орынбасары" деген мағынаны білдіреді және осыған байланысты, тікелей жоғары тұрған шеннің атынан бұрын келуі мүмкін. Мысалы, "лейтенант-мастер" екі шенді ұйымда "мастердің" орынбасары болуы мүмкін. Саяси тұрғыдан алғанда, түрлі үкіметтерде лейтенант-губернатор, мысалы, Канада провинцияларындағы монархтың өкілі болып табылады. Ұлыбританияда лорд-лейтенант – графтықтағы немесе лейтенанттық аудандағы монархтың өкілі, ал лейтенанттың орынбасары – лорд-лейтенанттың орынбасарларының бірі.
A lieutenant (/uk//l//ɛ//f//'//t//ɛ//n//ən//t/ lefTENənt, /us//l//u:// / loo ; abbreviated Lt., Lt, LT, Lieut and similar) is a junior commissioned officer rank in the armed forces of many nations, as well as fire services, emergency medical services, security services and police forces. The rank in armies and air forces is often subdivided into multiple subcategories of seniority. In English speaking navies, lieutenants are often equivalent to the army rank of captain; in other navies, the lieutenants are usually equal to their army counterparts. Lieutenant may also appear as part of a title used in various other organisations with a codified command structure. It often designates someone who is "second in command", and as such, may precede the name of the rank directly above it. For example, a "lieutenant master" is likely to be second in command to the "master" in an organisation using both ranks. Political uses include lieutenant governor in various governments, such as the viceregal representatives of the Crown in Canadian provinces. In the United Kingdom, a lord lieutenant is the sovereign's representative in a county or lieutenancy area, while a deputy lieutenant is one of the lord lieutenant's deputies.
Этимология
Лейтенант сөзі француз тілінен келген; "lieu" сөзі "орналасу", яғни лауазымды білдіреді (мысалы, "орнына"); ал "tenant" сөзі "ұстау" мағынасында, "лауазымды ұстау" дегенді білдіреді. Осылайша, "лейтенант" – жоғары лауазымды тұлғаның болмаған кездегі орынбасары (латынша "locum tenens" сөзімен салыстырыңыз). 19-шы ғасырда бұл сөзді ағылшын тіліне енгізілгені дұрыс емес деп немесе қарапайым сарбаздар мен теңізшілерге қиындық тудырады деп санайтын британдық жазушылар оны "steadholder" сөзімен алмастыруды ұсынды. Бірақ олардың тыраныстары сәтсіз аяқталды, француз сөзі көптеген түрімен бірге (мысалы, подполковник, генерал-лейтенант, лейтенант-командир, ұшқыш лейтенант, екінші лейтенант және көптеген басқа тілдердегі мысалдар) Ескі және Жаңа дүниеде әлі де қолданылып келеді.
Айтуға
Лейтенанттың айтылуы /audio=En uk lieutenant.ogg//l//ɛ//f/'/t//ɛ//n//ə//n//t/ lefTENənt көбінесе британдық достастық елдерінің әскерлерімен байланысты, ал /audio=En us lieutenant.ogg//l//uː/'/t//ɛ//n//ə//n//t/ looTENənt әдетте АҚШ әскерімен байланысты. Айтылудың ерте тарихы белгісіз; Орта ағылшын тіліндегі жазулар осы кезде екі айтылудың да болғанын көрсетеді. XVI және XVII ғасырлардағы көптеген дереккөздерде немесе , бірақ Булокарда бар. Ескі француз тілінің соңғы әрпінің кейбір жағдайларда файл ретінде қабылдалғанын көрсететін сирек ескі француз тіліндегі жазу leuf қазіргі француз тіліндегі lieu сөзін қолдайды.
The rare Old French variant spelling leuf for Modern French lieu supports the suggestion that a final of the Old French word was in certain environments perceived as an File:08. AlgA 1LT. svg|Lieutenant(Algerian Land Forces)
File:Angola Army OF 1b. svg|Tenente(Angolan Army)
File:Argentina Army OF 1b. svg|Teniente(Argentine Army)
File:Post Soviet Army OF 1b. svg|լեյտենանտLeytenant(Armenian Ground Forces)
File:Australian Army OF 1b. svg|Lieutenant(Australian Army)
File:Bundesheer Rank insignia Leutnant. png|Leutnant(Austrian Army)
File:10. AzAF LT. png|Leytenant(Azerbaijani Land Forces)
File:Bangladesh army OF 1b. svg|Lieutenant(Bangladesh Army)
File:Post Soviet Army OF 1b. svg|ЛейтэнантLiejtenant(Belarusian Ground Forces)
File:Army BEL OF 01a. svg|Lieutenant(Belgian Land Component)
File:Belize Army OF 1b. svg|Lieutenant(Belize Ground Forces)
File:Benin Army OF 1b. svg|Lieutenant(Benin Army)
File:TteEB. svg|Teniente(Bolivian Army)
File:08. Bhutan Army 1LT. svg|Lieutenant(Royal Bhutan Army)
File:11. RBrLF 1LT. svg|Leftenan(Royal Brunei Land Force)
File:Rank insignia of Лейтенант of the Bulgarian Army. png|ЛейтенантLeytenant(Bulgarian Land Forces)
File:09. Burkina Faso Army 1LT. svg|Lieutenant(Burkina Faso Ground Forces)
File:Burundi Army OF 1a. svg|Lieutenant(Burundi Ground Forces)
File:Cameroon Army OF 1b. svg|Lieutenant(Cameroon Ground Forces)
File:Canadian Army OF 1b. svg|Lieutenant(Canadian Army)
File:Cape Verde army OF 1b. svg|Tenente(Cape Verdean National Guard)
File:11. CAGF 1LT. svg|Lieutenant(Central African Ground Forces)
File:Chad Army OF 1b. svg|Lieutenant(Chadian Ground Forces)
File:SS. OO.3. EJER. TENIENTE. svg|Teniente(Chilean Army)
File:Colombia Army OF 1b. svg|Teniente(Colombian Army)
File:Comoros Army OF 1b. svg|Lieutenant(Comorian Army)
File:DR Congo Army OF 1b. svg|Lieutenant(Land Forces of the DR Congo)
File:09 ROCongo Army 1LT. svg|Lieutenant(Congolese Ground Forces)
File:Cuba Army OF 1b. svg|Teniente(Cuban Revolutionary Army)
File:Denmark Army OF 1a M11. svg|Løjtnant(Royal Danish Army)
File:Djibouti Army OF 1b. svg|Lieutenant(Djiboutian Army)
File:10. ECA 1LT. svg|Teniente(Ecuadorian Army)
File:El Salvador Army OF 1b. svg|Teniente(Salvadoran Army)
File:08. EGLF 1LT. svg|Teniente(Army of Equatorial Guinea)
File:ES Army OF13. svg|Leitnant(Estonian Land Forces)
File:Fijian OF 01b. svg|Lieutenant(Fiji Infantry Regiment)
File:Luutnantti M05. svg|LuutnanttiLöjtnant(Finnish Army)
File:Army FRA OF 01a. svg|Lieutenant(French Army)
File:10. GLF LT. svg|Lieutenant(Gabonese Army)
File:Georgia Army OF 1b. png|ლეიტენანტიLeit’enant’i(Georgian Land Forces)
File:HD H 41 Leutnant FschJg. svg|Leutnant(German Army)
File:08 Ghana Army 1LT. svg|Lieutenant(Ghana Army)
File:Guatemala army OF 1b. svg|Teniente(Guatemalan Army)
File:Mali Army OF 1b. svg|Lieutenant(Guinea Ground Forces)
File:Guyana Defence Force (GDF) Lieutenant rank insignia. svg|Lieutenant(Guyana Army)
File:Haiti Army OF 1b. svg|Lieutenant(Haitian Army)
File:HON army OF 1b. svg|Teniente(Honduran Army)
File:Lieutenant of the Indian Army. svg|Lieutenant(Indian Army)
File:Ireland Army OF 1b. svg|Lieutenant(Irish Army)
File:Rank insignia of tenete of the Army of Italy (1973). svg|Tenente(Italian Army)
File:Ivory Coast Army OF 1b. svg|Lieutenant(Ivory Coast Ground Forces)
File:Jamaica Army OF 1b. svg|Lieutenant(Jamaican Army)
File:11 RKGF LT. svg|ЛейтенантLeytenant(Kazakh Ground Forces)
File:08. Kenyan Army LT. svg|Lieutenant(Kenya Army)
File:Kosovo Army OF 1b. svg|Toger(Kosovo Security Force)
File:08. Kyrgyzstan Army LT. svg|ЛейтенантLeytenant(Kyrgyz Army)
File:LV Army OF1b. png|Leitnants(Latvian Land Forces)
File:Blank. svg|Lieutenant(Lesotho Army)
File:13 Lithuania Army 2LT. svg|Leitenantas(Lithuanian Land Forces)
File:Army LUX OF 01b. svg|Lieutenant(Luxembourg Army)
File:Madagascar Army OF 1b. svg|Lieutenant(Madagascar Ground Forces)
File:08. Malawi Army LT. svg|Lieutenant(Malawian Army)
File:09. Malta Army 1LT. svg|Logutenent(Army of Malta)
File:Malaysia army OF 1b. svg|Leftenan(Malaysian Army)
File:06. Mali Army 1LT. svg|Lieutenant(Malian Army)
File:Mexico army OF1b. svg|Teniente(Mexican Army)
File:09 Moldovan Army 2LT. svg|Locotenent(Moldovan Ground Forces)
File:Monaco army OF 1b. svg|Lieutenant(Army of Monaco)
File:11 Moroccan Army 1LT. svg|Lieutenant(Royal Moroccan Army)
File:Mozambique Army OF 1b. svg|Tenente(Mozambican Army)
File:08 Namibia Army 1LT. svg|Lieutenant(Namibian Army)
File:12. Nepalese Army 1LT. svg|Lieutenant(Nepali Army)
File:New Zealand Army OF 1b. svg|Lieutenant(New Zealand Army)
File:08 Nicaragua Army 2LT. svg|Teniente(Nicaraguan Army)
File:Blank. svg|Lieutenant(Niger Ground Forces)
File:Nigeria Army OF 1b. svg|Lieutenant(Nigerian Army)
File:OF 1(B) Pakistan Army. svg|Lieutenantلیفٹنینٹ(Pakistani Army)
File:Paraguay Army OF 1b. svg|Teniente(Paraguayan Army)
File:Peru Army OF 1b. svg|Teniente(Peruvian Army)
File:Army POR OF 01a. svg|Tenente(Portuguese Army)
File:Romania Army OF 1b. svg|Locotenent(Romanian Land Forces)
File:Russia Army OF 1b 2010. svg|ЛейтенантLeytenant(Russian Ground Forces)
File:08 Rwanda Army 1LT. svg|Lieutenant(Rwandan Land Forces)
File:Belize Army OF 1b. svg|Lieutenant(SKN Regiment)
File:Guardia di Rocca OF1b. png|Tenente(Sammarinese Guard of the Rock)
File:STeP OF 1b. svg|Tenente(Army of São Tomé and Príncipe)
File:Senegal Army OF 1b. svg|Lieutenant(Senegalese Army)
File:Seychelles Army OF 01b (2018). svg|Lieutenant(Seychelles Infantry Unit)
File:02 RSA OF01b. svg|Lieutenant(Singapore Army)
File:SAA OF 1b. svg|Lieutenant(South African Army)
File:Spain Army OF 1b. svg|Teniente(Spanish Army)
File:Sri Lanka army OF 1b. svg|Lieutenant(Sri Lanka Army)
File:Sweden Field OF 1b (2019). svg|Löjtnant(Swedish Army)
File:CHE OF1b Lt. svg|Leutnant(Swiss Army)
File:Post Soviet Army OF 1b. svg|ЛейтенантLejtenant(Tajik Ground Forces)
File:09 Tanzania Army 1LT. svg|LieutenantLuteni(Tanzanian Army)
File:Timor Leste Army OF 1b. svg|Tenente(Timor Leste Army)
File:Togo Army OF 1b. svg|Lieutenant(Togolese Army)
File:Tonga Army OF 1b. svg|Lieutenant(Tongan Land Component)
File:TaT Army OF 1b. svg|Lieutenant(Trinidad and Tobago Regiment)
File:Post Soviet Army OF 1b. svg|Leýtenant(Turkmen Ground Forces)
File:Uganda Army OF 1b. svg|Lieutenant(Ugandan Land Forces)
File:UA shoulder mark 12. svg|ЛейтенантLeitenant(Ukrainian Ground Forces)
File:British Army OF 1b. svg|Lieutenant(British Army)
File:Rank insignia of Leutnant (OF 1b) Pontifical Swiss Guard. svg|Leutnant(Swiss Guard)
File:TTEEJB GNB. png|Teniente(Venezuelan Army)
File:Uzbekistan army OF 1b. svg|Leytenant(Uzbek Ground Forces)
File:Blank. svg|Lieutenant(Zambian Army)
File:Zimbabwe Army OF 1b. svg|Lieutenant(Zimbabwe National Army)
</gallery>
Файл:08. AlgA 1LT.svg Лейтенант (Алжир құрлық әскерлері)
Файл:Angola Army OF 1b.svg Тененте (Ангола әскері)
Файл:Argentina Army OF 1b.svg Тененте (Аргентина әскері)
Файл:Post Soviet Army OF 1b.svg Лейтенант (Армения құрлық әскерлері)
Файл:Australian Army OF 1b.svg Лейтенант (Австралия әскері)
Файл:Bundesheer Rank insignia Leutnant.png Лейтенант (Австрия әскері)
Файл:10. AzAF LT.png Лейтенант (Әзербайжан құрлық әскерлері)
Файл:Bangladesh army OF 1b.svg Лейтенант (Бангладеш әскері)
Файл:Post Soviet Army OF 1b.svg Лейтенант (Беларусь құрлық әскерлері)
Файл:Army BEL OF 01a.svg Лейтенант (Бельгия құрлық әскерлері)
Файл:Belize Army OF 1b.svg Лейтенант (Белиз құрлық әскерлері)
Файл:Benin Army OF 1b.svg Лейтенант (Бенин әскері)
Файл:TteEB.svg Тененте (Боливия әскері)
Файл:08. Bhutan Army 1LT.svg Лейтенант (Бутан корольдік әскері)
Файл:11. RBrLF 1LT.svg Лефтенант (Бруней корольдік құрлық әскерлері)
Файл:Rank insignia of Лейтенант of the Bulgarian Army.png Лейтенант (Болгария құрлық әскерлері)
Файл:09. Burkina Faso Army 1LT.svg Лейтенант (Буркина-Фасо құрлық әскерлері)
Файл:Burundi Army OF 1a.svg Лейтенант (Бурунди құрлық әскерлері)
Файл:Cameroon Army OF 1b.svg Лейтенант (Камерун құрлық әскерлері)
Файл:Canadian Army OF 1b.svg Лейтенант (Канада әскері)
Файл:Cape Verde army OF 1b.svg Тененте (Кабо-Верде Ұлттық гвардиясы)
Файл:11. CAGF 1LT.svg Лейтенант (Орталық Африка құрлық әскерлері)
Файл:Chad Army OF 1b.svg Лейтенант (Чад құрлық әскерлері)
Файл:SS. OO.3. EJER. TENIENTE.svg Тененте (Чили әскері)
Файл:Colombia Army OF 1b.svg Тененте (Колумбия әскері)
Файл:Comoros Army OF 1b.svg Лейтенант (Комор әскері)
Файл:DR Congo Army OF 1b.svg Лейтенант (Конго Демократиялық Республикасының құрлық әскерлері)
Файл:09 ROCongo Army 1LT.svg Лейтенант (Конго құрлық әскерлері)
Файл:Cuba Army OF 1b.svg Тененте (Куба революциялық әскері)
Файл:Denmark Army OF 1a M11.svg Лёйтнант (Дания корольдік әскері)
Файл:Djibouti Army OF 1b.svg Лейтенант (Джибути әскері)
Файл:10. ECA 1LT.svg Тененте (Эквадор әскері)
Файл:El Salvador Army OF 1b.svg Тененте (Сальвадор әскері)
Файл:08. EGLF 1LT.svg Тененте (Экваториальдық Гвинея әскері)
Файл:ES Army OF13.svg Лейтнант (Эстония құрлық әскерлері)
Файл:Fijian OF 01b.svg Лейтенант (Фиджи жаяу әскер полкі)
Файл:Luutnantti M05.svg Луутнантти (фин армиясы)
Файл:Army FRA OF 01a.svg Лейтенант (Франция әскері)
Файл:10. GLF LT.svg Лейтенант (Габон әскері)
Файл:Georgia Army OF 1b.png Лейтенанти (Грузия құрлық әскерлері)
Файл:HD H 41 Leutnant FschJg.svg Лейтенант (Германия әскері)
Файл:08 Ghana Army 1LT.svg Лейтенант (Гана әскері)
Файл:Guatemala army OF 1b.svg Тененте (Гватемала әскері)
Файл:Mali Army OF 1b.svg Лейтенант (Гвинея құрлық әскерлері)
Файл:Guyana Defence Force (GDF) Lieutenant rank insignia.svg Лейтенант (Гайана әскері)
Файл:Haiti Army OF 1b.svg Лейтенант (Гаити әскері)
Файл:HON army OF 1b.svg Тененте (Гондурас әскері)
Файл:Lieutenant of the Indian Army.svg Лейтенант (Индия әскері)
Файл:Ireland Army OF 1b.svg Лейтенант (Ирландия әскері)
Файл:Rank insignia of tenete of the Army of Italy (1973).svg Тененте (Италия әскері)
Файл:Ivory Coast Army OF 1b.svg Лейтенант (Кот-д'Ивуар құрлық әскерлері)
Файл:Jamaica Army OF 1b.svg Лейтенант (Ямайка әскері)
Файл:11 RKGF LT.svg Лейтенант (Қазақстан құрлық әскерлері)
Файл:08. Kenyan Army LT.svg Лейтенант (Кения әскері)
Файл:Kosovo Army OF 1b.svg Тогер (Косово қауіпсіздік күштері)
Файл:08. Kyrgyzstan Army LT.svg Лейтенант (Қырғызстан әскері)
Файл:LV Army OF1b.png Лейтнантс (Латвия құрлық әскерлері)
Файл:Blank.svg Лейтенант (Лесото әскері)
Файл:13 Lithuania Army 2LT.svg Лейтенант (Литва құрлық әскерлері)
Файл:Army LUX OF 01b.svg Лейтенант (Люксембург әскері)
Файл:Madagascar Army OF 1b.svg Лейтенант (Мадагаскар құрлық әскерлері)
Файл:08. Malawi Army LT.svg Лейтенант (Малави әскері)
Файл:09. Malta Army 1LT.svg Логутенент (Мальта әскері)
Файл:Malaysia army OF 1b.svg Лефтенант (Малайзия әскері)
Файл:06. Mali Army 1LT.svg Лейтенант (Мали әскері)
Файл:Mexico army OF1b.svg Тененте (Мексика әскері)
Файл:09 Moldovan Army 2LT.svg Локотенент (Молдова құрлық әскерлері)
Файл:Monaco army OF 1b.svg Лейтенант (Монако әскері)
Файл:11 Moroccan Army 1LT.svg Лейтенант (Марокко корольдік әскері)
Файл:Mozambique Army OF 1b.svg Тененте (Мозамбик әскері)
Файл:08 Namibia Army 1LT.svg Лейтенант (Намибия әскері)
Файл:12. Nepalese Army 1LT.svg Лейтенант (Непал әскері)
Файл:New Zealand Army OF 1b.svg Лейтенант (Жаңа Зеландия әскері)
Файл:08 Nicaragua Army 2LT.svg Тененте (Никарагуа әскері)
Файл:Blank.svg Лейтенант (Нигер құрлық әскерлері)
Файл:Nigeria Army OF 1b.svg Лейтенант (Нигерия әскері)
Файл:OF 1(B) Pakistan Army.svg Лейтенант (Пәкістан әскері)
Файл:Paraguay Army OF 1b.svg Тененте (Парагвай әскері)
Файл:Peru Army OF 1b.svg Тененте (Перу әскері)
Файл:Army POR OF 01a.svg Тененте (Португалия әскері)
Файл:Romania Army OF 1b.svg Локотенент (Румыния құрлық әскерлері)
Файл:Russia Army OF 1b 2010.svg Лейтенант (Ресей құрлық әскерлері)
Файл:08 Rwanda Army 1LT.svg Лейтенант (Руанда құрлық әскерлері)
Файл:Belize Army OF 1b.svg Лейтенант (SKN полкі)
Файл:Guardia di Rocca OF1b.png Тененте (Сан-Марино тас қорғаушылары)
Файл:STeP OF 1b.svg Тененте (Сан-Томе және Принсипи әскері)
Файл:Senegal Army OF 1b.svg Лейтенант (Сенегал әскері)
Файл:Seychelles Army OF 01b (2018).svg Лейтенант (Сейшель аралдары жаяу әскер бөлімі)
Файл:02 RSA OF01b.svg Лейтенант (Сингапур әскері)
Файл:SAA OF 1b.svg Лейтенант (Оңтүстік Африка әскері)
Файл:Spain Army OF 1b.svg Тененте (Испания әскері)
Файл:Sri Lanka army OF 1b.svg Лейтенант (Шри-Ланка әскері)
Файл:Sweden Field OF 1b (2019).svg Лёйтнант (Швеция әскері)
Файл:CHE OF1b Lt.svg Лейтенант (Швейцария әскері)
Файл:Post Soviet Army OF 1b.svg Лейтенант (Тажикстан құрлық әскерлері)
Файл:09 Tanzania Army 1LT.svg Лейтенант (Танзания әскері)
Файл:Timor Leste Army OF 1b.svg Тененте (Шығыс Тимор әскері)
Файл:Togo Army OF 1b.svg Лейтенант (Того әскері)
Файл:Tonga Army OF 1b.svg Лейтенант (Тонга құрлық әскерлері)
Файл:TaT Army OF 1b.svg Лейтенант (Тринидад және Тобаго полкі)
Файл:Post Soviet Army OF 1b.svg Лейтенант (Түрікменстан құрлық әскерлері)
Файл:Uganda Army OF 1b.svg Лейтенант (Уганда құрлық әскерлері)
Файл:UA shoulder mark 12.svg Лейтенант (Украина құрлық әскерлері)
Файл:British Army OF 1b.svg Лейтенант (Ұлыбритания әскері)
Файл:Rank insignia of Leutnant (OF 1b) Pontifical Swiss Guard.svg Лейтенант (Швейцария гвардиясы)
Файл:TTEEJB GNB.png Тененте (Венесуэла әскері)
Файл:Uzbekistan army OF 1b.svg Лейтенант (Өзбекстан құрлық әскерлері)
Файл:Blank.svg Лейтенант (Замбия әскері)
Файл:Zimbabwe Army OF 1b.svg Лейтенант (Зимбабве ұлттық әскері)
The rare Old French variant spelling leuf for Modern French lieu supports the suggestion that a final of the Old French word was in certain environments perceived as an File:08. AlgA 1LT. svg|Lieutenant(Algerian Land Forces)
File:Angola Army OF 1b. svg|Tenente(Angolan Army)
File:Argentina Army OF 1b. svg|Teniente(Argentine Army)
File:Post Soviet Army OF 1b. svg|լեյտենանտLeytenant(Armenian Ground Forces)
File:Australian Army OF 1b. svg|Lieutenant(Australian Army)
File:Bundesheer Rank insignia Leutnant. png|Leutnant(Austrian Army)
File:10. AzAF LT. png|Leytenant(Azerbaijani Land Forces)
File:Bangladesh army OF 1b. svg|Lieutenant(Bangladesh Army)
File:Post Soviet Army OF 1b. svg|ЛейтэнантLiejtenant(Belarusian Ground Forces)
File:Army BEL OF 01a. svg|Lieutenant(Belgian Land Component)
File:Belize Army OF 1b. svg|Lieutenant(Belize Ground Forces)
File:Benin Army OF 1b. svg|Lieutenant(Benin Army)
File:TteEB. svg|Teniente(Bolivian Army)
File:08. Bhutan Army 1LT. svg|Lieutenant(Royal Bhutan Army)
File:11. RBrLF 1LT. svg|Leftenan(Royal Brunei Land Force)
File:Rank insignia of Лейтенант of the Bulgarian Army. png|ЛейтенантLeytenant(Bulgarian Land Forces)
File:09. Burkina Faso Army 1LT. svg|Lieutenant(Burkina Faso Ground Forces)
File:Burundi Army OF 1a. svg|Lieutenant(Burundi Ground Forces)
File:Cameroon Army OF 1b. svg|Lieutenant(Cameroon Ground Forces)
File:Canadian Army OF 1b. svg|Lieutenant(Canadian Army)
File:Cape Verde army OF 1b. svg|Tenente(Cape Verdean National Guard)
File:11. CAGF 1LT. svg|Lieutenant(Central African Ground Forces)
File:Chad Army OF 1b. svg|Lieutenant(Chadian Ground Forces)
File:SS. OO.3. EJER. TENIENTE. svg|Teniente(Chilean Army)
File:Colombia Army OF 1b. svg|Teniente(Colombian Army)
File:Comoros Army OF 1b. svg|Lieutenant(Comorian Army)
File:DR Congo Army OF 1b. svg|Lieutenant(Land Forces of the DR Congo)
File:09 ROCongo Army 1LT. svg|Lieutenant(Congolese Ground Forces)
File:Cuba Army OF 1b. svg|Teniente(Cuban Revolutionary Army)
File:Denmark Army OF 1a M11. svg|Løjtnant(Royal Danish Army)
File:Djibouti Army OF 1b. svg|Lieutenant(Djiboutian Army)
File:10. ECA 1LT. svg|Teniente(Ecuadorian Army)
File:El Salvador Army OF 1b. svg|Teniente(Salvadoran Army)
File:08. EGLF 1LT. svg|Teniente(Army of Equatorial Guinea)
File:ES Army OF13. svg|Leitnant(Estonian Land Forces)
File:Fijian OF 01b. svg|Lieutenant(Fiji Infantry Regiment)
File:Luutnantti M05. svg|LuutnanttiLöjtnant(Finnish Army)
File:Army FRA OF 01a. svg|Lieutenant(French Army)
File:10. GLF LT. svg|Lieutenant(Gabonese Army)
File:Georgia Army OF 1b. png|ლეიტენანტიLeit’enant’i(Georgian Land Forces)
File:HD H 41 Leutnant FschJg. svg|Leutnant(German Army)
File:08 Ghana Army 1LT. svg|Lieutenant(Ghana Army)
File:Guatemala army OF 1b. svg|Teniente(Guatemalan Army)
File:Mali Army OF 1b. svg|Lieutenant(Guinea Ground Forces)
File:Guyana Defence Force (GDF) Lieutenant rank insignia. svg|Lieutenant(Guyana Army)
File:Haiti Army OF 1b. svg|Lieutenant(Haitian Army)
File:HON army OF 1b. svg|Teniente(Honduran Army)
File:Lieutenant of the Indian Army. svg|Lieutenant(Indian Army)
File:Ireland Army OF 1b. svg|Lieutenant(Irish Army)
File:Rank insignia of tenete of the Army of Italy (1973). svg|Tenente(Italian Army)
File:Ivory Coast Army OF 1b. svg|Lieutenant(Ivory Coast Ground Forces)
File:Jamaica Army OF 1b. svg|Lieutenant(Jamaican Army)
File:11 RKGF LT. svg|ЛейтенантLeytenant(Kazakh Ground Forces)
File:08. Kenyan Army LT. svg|Lieutenant(Kenya Army)
File:Kosovo Army OF 1b. svg|Toger(Kosovo Security Force)
File:08. Kyrgyzstan Army LT. svg|ЛейтенантLeytenant(Kyrgyz Army)
File:LV Army OF1b. png|Leitnants(Latvian Land Forces)
File:Blank. svg|Lieutenant(Lesotho Army)
File:13 Lithuania Army 2LT. svg|Leitenantas(Lithuanian Land Forces)
File:Army LUX OF 01b. svg|Lieutenant(Luxembourg Army)
File:Madagascar Army OF 1b. svg|Lieutenant(Madagascar Ground Forces)
File:08. Malawi Army LT. svg|Lieutenant(Malawian Army)
File:09. Malta Army 1LT. svg|Logutenent(Army of Malta)
File:Malaysia army OF 1b. svg|Leftenan(Malaysian Army)
File:06. Mali Army 1LT. svg|Lieutenant(Malian Army)
File:Mexico army OF1b. svg|Teniente(Mexican Army)
File:09 Moldovan Army 2LT. svg|Locotenent(Moldovan Ground Forces)
File:Monaco army OF 1b. svg|Lieutenant(Army of Monaco)
File:11 Moroccan Army 1LT. svg|Lieutenant(Royal Moroccan Army)
File:Mozambique Army OF 1b. svg|Tenente(Mozambican Army)
File:08 Namibia Army 1LT. svg|Lieutenant(Namibian Army)
File:12. Nepalese Army 1LT. svg|Lieutenant(Nepali Army)
File:New Zealand Army OF 1b. svg|Lieutenant(New Zealand Army)
File:08 Nicaragua Army 2LT. svg|Teniente(Nicaraguan Army)
File:Blank. svg|Lieutenant(Niger Ground Forces)
File:Nigeria Army OF 1b. svg|Lieutenant(Nigerian Army)
File:OF 1(B) Pakistan Army. svg|Lieutenantلیفٹنینٹ(Pakistani Army)
File:Paraguay Army OF 1b. svg|Teniente(Paraguayan Army)
File:Peru Army OF 1b. svg|Teniente(Peruvian Army)
File:Army POR OF 01a. svg|Tenente(Portuguese Army)
File:Romania Army OF 1b. svg|Locotenent(Romanian Land Forces)
File:Russia Army OF 1b 2010. svg|ЛейтенантLeytenant(Russian Ground Forces)
File:08 Rwanda Army 1LT. svg|Lieutenant(Rwandan Land Forces)
File:Belize Army OF 1b. svg|Lieutenant(SKN Regiment)
File:Guardia di Rocca OF1b. png|Tenente(Sammarinese Guard of the Rock)
File:STeP OF 1b. svg|Tenente(Army of São Tomé and Príncipe)
File:Senegal Army OF 1b. svg|Lieutenant(Senegalese Army)
File:Seychelles Army OF 01b (2018). svg|Lieutenant(Seychelles Infantry Unit)
File:02 RSA OF01b. svg|Lieutenant(Singapore Army)
File:SAA OF 1b. svg|Lieutenant(South African Army)
File:Spain Army OF 1b. svg|Teniente(Spanish Army)
File:Sri Lanka army OF 1b. svg|Lieutenant(Sri Lanka Army)
File:Sweden Field OF 1b (2019). svg|Löjtnant(Swedish Army)
File:CHE OF1b Lt. svg|Leutnant(Swiss Army)
File:Post Soviet Army OF 1b. svg|ЛейтенантLejtenant(Tajik Ground Forces)
File:09 Tanzania Army 1LT. svg|LieutenantLuteni(Tanzanian Army)
File:Timor Leste Army OF 1b. svg|Tenente(Timor Leste Army)
File:Togo Army OF 1b. svg|Lieutenant(Togolese Army)
File:Tonga Army OF 1b. svg|Lieutenant(Tongan Land Component)
File:TaT Army OF 1b. svg|Lieutenant(Trinidad and Tobago Regiment)
File:Post Soviet Army OF 1b. svg|Leýtenant(Turkmen Ground Forces)
File:Uganda Army OF 1b. svg|Lieutenant(Ugandan Land Forces)
File:UA shoulder mark 12. svg|ЛейтенантLeitenant(Ukrainian Ground Forces)
File:British Army OF 1b. svg|Lieutenant(British Army)
File:Rank insignia of Leutnant (OF 1b) Pontifical Swiss Guard. svg|Leutnant(Swiss Guard)
File:TTEEJB GNB. png|Teniente(Venezuelan Army)
File:Uzbekistan army OF 1b. svg|Leytenant(Uzbek Ground Forces)
File:Blank. svg|Lieutenant(Zambian Army)
File:Zimbabwe Army OF 1b. svg|Lieutenant(Zimbabwe National Army)
</gallery>
Теңізші дәрежесі
АҚШ Теңіз әскері мен Ұлыбритания Корольдік теңіз жаяу әскерлері екі де әскери шендерді пайдаланады, ал көптеген бұрынғы Шығыс блогының теңіз күштері теңіз шендерінің құрылымын сақтап қалған. 1999 жылға дейін Корольдік теңіз жаяу әскерлері армиямен бірдей шендік құрылымға ие болды, бірақ бір саты жоғарырақ; демек, Корольдік теңіз жаяу әскерінің капитаны Ұлыбритания армиясының майорымен бірдей шенде болды және оған сондай ақы төленді. Бұл тарихи қалдық көпұлттық операцияларда шатасуға себеп болды және одан бас тартылды.
Әуе күштері дәрежесі
Кейбір әуе күштері армиялық шендер жүйесін пайдаланса, Ұлыбритания Корольдік әуе күштері және көптеген басқа достас елдердің әуе күштері басқа шендер жүйесін қолданады. Ондағы ұшу лейтенанты армия капитанымен және теңіз лейтенантымен, ұшу офицері армия лейтенантымен, ал ұшқыш офицер армияның екінші лейтенантымен шамалас келеді. АҚШ Әуе күштерінде "Үшінші лейтенант бағдарламасы" – Әуе күштері академиясының және Әуе күштері ROTC курсанттары үшін, бітіруге және офицерлік құрамға қабылдануға бір жыл қалғандағы жазғы оқу бағдарламасын білдіреді. Осы шенді көрсету үшін бір күміс немесе қарапайым пип пайдаланылады. Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінде британдық қарулы күштердегі ең кіші офицерлік шен – уақытша ұшқыш офицер шені де бар. Ол функционалды түрде үшінші лейтенантқа балама болып табылады.
Әскери-теңіз дәрежесі
Әскери-теңіз күштеріндегі шендердің алғашқы кезеңдерінде лейтенант өте жас болуы мүмкін, немесе капитандыққа таяу болуы мүмкін; қазіргі стандарттар бойынша, ол екінші лейтенанттан подполковникке дейінгі кез келген әскери шенмен теңесе алады. Әскери-теңіз күштерінің шендік құрылымы тұрақталғаннан және командир, лейтенант-командир және кіші лейтенант шендері енгізілгеннен кейін, әскери-теңіз лейтенанты армия капитанымен (НАТО OF 2 немесе АҚШ O 3) бірдей дәрежеде болды. Көптеген әскери-теңіз күштерінде, соның ішінде Корольдік теңіз күштерінде лейтенанттың белгісі – көк немесе қара фонда екі орташа алтын өрмек жолағынан (жоғарғы жолақта иіріммен) тұрады. Бұл үлгі АҚШ Теңіз күштері және түрлі Әуе күштері өздерінің балама шендері үшін қабылдады, бірақ иірім алынып тасталды (ұшқыш лейтенантына қараңыз).
Бас қолбасшы
Лейтенанттар көбінесе командир немесе капитанға дейін жетпеген кіші кемелерге қолбасшылық етіп тағайындалатын. АҚШ Әскери-теңіз күштерінде мұндай лейтенанттарды "командирлік лейтенант" немесе "лейтенант-командир" деп, ал Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінде "командирлік лейтенант" немесе "лейтенант және командир" деп атаған. 1862 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері "лейтенант-командир" атағын бекітіп, оны жеке дәрежеге көтерді, ал 1914 жылдың наурыз айында Ұлыбритания Корольдік теңіз күштері де осыны қабылдады. 1877 жылы 8 жыл тәжірибесі бар Корольдік теңіз күштерінің лейтенанты үшін лейтенанттың екі толық жолағының арасына қосымша жартылай қалыңдық жолақ енгізілді және бұл жолақ лейтенант-командирлердің дәрежесі енгізілген кезде қолданылды.
"Беренші лейтенант" теңізде қолданылған
Корольдік теңіз флотында және басқа да Достастық елдерінің теңіз флотында бірінші лейтенант – бұл шен емес, лауазым немесе тағайындама. Тарихи тұрғыдан алғанда, кемедегі лейтенанттар қызмет мерзіміне қарай реттелген, ең тәжірибелісі "бірінші лейтенант" деп аталып, командирдің орынбасары болып әрекет еткен. Лейтенанттар енді қызмет мерзімі бойынша нөмірленбесе де, "бірінші лейтенант" лауазымы сақталып келеді. Кіші соғыс кемелерінде, эсминецтерде және фрегаттарда бірінші лейтенант (лейтенант немесе лейтенант-командир) командирдің орынбасары, атқарушы офицер (XO) және атқарушы бөлімнің басшысы болып табылады; үлкен кемелерде, егер соғыс маманы атқарушы офицер болып тағайындалса, бірінші лейтенант (әдетте лейтенант-командир) оның орынбасары болып тағайындалады. Жағалаудағы бірінші лейтенант лауазымы капиталдық кеменің бірінші лейтенантымен салыстырылатын жауапкершілікке ие. АҚШ Әскери-теңіз флотында немесе АҚШ Жағалау күзетінде бірінші лейтенанттың лауазымы кеме мөлшеріне байланысты палуба бөлімінің немесе бөлімшесінің басшысын көрсетеді. Тек бір палубалық бөлімшесі бар кіші кемелерде бұл лауазымды әдетте мичман толтырады, ал бірнеше бағынысты бөлімшелері бар үлкен кемелерде бұл лауазымды лейтенант-командир толтыруы мүмкін. Су асты кемелерінде және Жағалау күзетінің кіші кемелерінде бірінші лейтенант лауазымын кіші офицер де атқаруы мүмкін.
Екінші лейтенант
Екінші лейтенант – әдетте офицерлік шендердің ең төменгі дәрежесі болып табылады. Көбінесе, жаңадан офицерлік шен алғандар бұл шенде ұзақ қызмет етпейді және университет бітірушілер де, қатардан офицерлік шен алғандар да бұл шенді тікелей өткіріп кетеді.
АҚШ-тың атағы
1813 жылғы наурыз айында АҚШ армиясы үшінші лейтенант шені құрды. Бұл шен 1821 жылғы наурызға дейін Ордагерлік бөлімі мен Артиллерия корпусының бастапқы офицерлік шені ретінде қолданылды. 19-шы ғасыр бойы және тіпті Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін АҚШ армиясы кейде екінші лейтенанттарды «үшінші лейтенанттар» деп атады. Бұл әдетте, екінші лейтенант лауазымы болмаған жаңадан тағайындалған офицерлер болатын. Сонымен қатар, Конфедерация армиясы да «үшінші лейтенант» шенін қолданды, әдетте ол жаяу әскер ротасындағы ең төменгі офицерлік шен еді. Атап айтарлықтай, АҚШ Салық қызметі капитан, бірінші, екінші және үшінші лейтенанттардан тұратын қарапайым офицерлік шендік құрылымды қолданды, олардың әрқайсысының ерекше белгілері болды. Үшінші лейтенант шені, мәні жағынан прапорщик шенімен тең, 1915 жылға дейін сақталды, ол кезде қызмет жаңа АҚШ Жағалау күзетінің ядросына айналды. Бұл ұйымды толыққанды құруға кеткен уақыттың нәтижесінде, шен біраз уақыт бойы қолданылып келді; алғашқы Жағалау күзетінің авиаторы Элмер Ф. Стоун 1918 жылға дейін үшінші лейтенант болды.
Қосалқы лейтенант
Корольдік теңіз флотында 1840 жылы матрос шені құрылып, 1860 жылы кіші лейтенант деп өзгертілді. АҚШ теңіз флотында бұл шен 1883 жылға дейін «мастер» деп аталды, содан кейін кіші лейтенант дәрежесіне ауыстырылды. Көптеген теңіз флотында кіші лейтенант – лейтенанттан төмен тұратын, офицерлік шен, бірақ Бразилияда ол ең жоғары офицерлік емес шен, ал Испанияда – екінші ең жоғары офицерлік емес шен. Португалияда кіші лейтенант – азаматтық университетті бітірген немесе сержант шенінен жоғарылаған жас офицердің шені, ал теңіз академиясын бітірген офицердің шені мичман деп аталады.
Франция және Француз одағы
Бірінші француз полиция лейтенанты Габриэль Николя де ла Рейнье 1667 жылғы 15 наурызда Людовик XIV-нің бұйрығымен Парижде реформаланған полиция күштеріне басшылық етуге тағайындалды. Кейіннен ол полиция генерал-лейтенанты дәрежесіне көтерілді. XVII ғасырда "лейтенант" термині "орынбасар" (яғни, міндетті орындау үшін тағайындалған адам) деген мағынаны білдірген. Ла Рейнь Париж провизорының полициялық міндеттері жөніндегі орынбасары болды, ал Париж провизоры Париждегі корольдің ресми өкілі еді. 1995 жылы Ұлттық полицияда лейтенант шені полиция қызметкерлерінің лауазымдық тізіміндегі ең төменгі шен ретінде енгізілді.
Ұлыбритания және Комонвелл полиция күштері
Лейтенант шені бұрын Метрополитен полициясынан тыс аймақтарда қолданылған. Біріккен Ұлыбритания бойынша біркелкі шендерді енгізу оның қолданысын тоқтатты. 1812 жылдан 1948 жылға дейін Шотландиядағы бірқатар қалалық және бург полиция күштері инспектор мен суперинтендант арасында лейтенант (және детектив лейтенант) шенін пайдаланды. Оның орнына бас инспектор шені қойылды. Корольдік Ньюфаундленд полициясында (1871 жылы құрылған) 1997 жылға дейін штаб-сержант пен инспектор арасында лейтенант шені болды. Австралияда Квинслендтің алғашқы полиция күшінде (1864 жылы құрылған) сержант пен бас инспектор арасында екінші лейтенанттар мен лейтенанттар болған.
АҚШ полиция күштері
Полиция лейтенанты шені АҚШ-тағы көптеген орташа және ірі полиция бөлімдерінде қолданылады, онда ол сержанттан бір шен жоғары, ал қатардағы полиция қызметкерінен екі шен жоғары (корпорал шені бар бөлімдерде үш шен жоғары). Бұл британдық және канадалық полиция күштеріндегі инспектор шенімен шамамен тең. Лейтенанттың негізгі міндеті – әкімшілік жұмыстарды орындау және учаске командирлеріне (әдетте капитанға, кейде жергілікті полиция басшыларына) көмектесу болып табылады. Шағын полиция бөлімдерінде олар учаскеге дербес басшылық етуі мүмкін. Лейтенанттар қатардағы офицерлердің кезекшілігіне (8 сағаттық "смена") немесе операциялар немесе тергеулер үшін арнайы бөлімшеге (мысалы, тонау және адам өлтіру тобына) жетекшілік етеді. Лейтенант шенінің әдеттегі белгісі – бір күміс таспа (Армия немесе Теңіз жаяу әскерінің бірінші лейтенанты сияқты) немесе бір алтын таспа (Армия немесе Теңіз жаяу әскерінің екінші лейтенанты сияқты). Кейбір полиция бөлімдері лейтенант шенін екі жекелеген санатқа бөледі.
Сингапур
Сингапур азаматтық қорғаныс күштерінде лейтенант (LTA) шені ең төменгі комиссиялық шендердің екіншісі болып табылады. LTA шенінің белгісі – екі пип.
Канада
Канадада Канада монархының әрбір провинциядағы өкілі вице-губернатор деп аталады. Вице-губернатор монархқа тиесілі барлық патшалық құқықтарды пайдаланады.
Франция
Француз тарихында "lieutenant du roi" – белгілі бір провинцияларда патшаны әскери билікпен өкілдік етуге жіберілген офицердің атағы еді. Ол орынбасар ретінде генерал-лейтенант және подполковник сияқты жоғары офицерлік атауларға енген.
Ұлыбритания
Ұлыбритания корольінің Ұлыбритания округтеріндегі өкілдері Лорд-лейтенанттар деп аталады. Ирландияның Лорд-лейтенанты Ирландияда вице-король міндетін атқарды.
Америка Құрама Штаттары
Вице-губернатор – АҚШ-тың 50 штатының 45-інің штаттық үкіметтеріндегі лауазым иесі. Көбінесе вице-губернатор губернатордан кейінгі ең жоғары лауазымды адам болып табылады, губернатор штаттан тыс кеткен немесе уақытша қабілетсіз болған жағдайда оның орнында тұрады. Егер губернатор қайтыс болса, отставкаға кетсе немесе қызметтен алынса, вице-губернатор әдетте губернатор болады. АҚШ-та губернатор – 50 штаттың және бес тұрақты түрде қоныстанған аумақтың бас атқарушы органы және бас қолбасшысы болып табылады, сонымен қатар ол сол жерде мемлекет басшысы және үкімет басшысының функцияларын атқарады.
Ұлдар бригадасы
Балалар бригадасының жетекшілері немесе офицерлері, әсіресе Ұлыбританияда, ресми оқуларын аяқтағаннан кейін лейтенанттар болып тағайындалады, ал оған дейін сержанттар болып саналады. Штабта немесе басқарушылық лауазымдарда қызмет ететін офицерлерге капитандық "бривет" шені беріледі, олар қызмет мерзімі аяқталғаннан кейін лейтенант шеніне қайта оралады.
Ұлттық азаматтық қорғаныс кадеттер корпусы
Кадет лейтенант (CLT) шені офицерлік курсын аяқтаған офицер курсанттарына беріледі. CLT шенінің белгісі – бір пип және оның астында бір таяқша. CLT-лар аға кадет лейтенант (S/CLT) шеніне көтерілуі мүмкін, оның шенінің белгісі – бір пип және оның астында екі таяқша.
Құтқарылу Армиясы
Құтқарылу Армиясы жаңадан тағайындалған офицерлерді немесе дін қызметкерлерін/әйелдерін көрсету үшін де лейтенант шені қолданады.