Наварх – ежелгі грек сөзі, «кеме басшысы» мағынасын білдіреді. Бұл мәртебе көне Грецияда адмирал дәрежесімен тең болған, теңіз күштерінің басшысы атанып саналған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Наварх (грекше ναύαρχος) – "кемелердің басшысы" деген мағына беретін грек сөзі. Кейбір мемлекеттерде бұл лауазым қазіргі адмирал дәрежесімен теңестірілген. Сондай-ақ, ежелгі Грецияда бұл мәртебе өте жоғары бағаланған.
Greek word meaning "leader of the ships"
Navarch ([[wikt:ναύαρχος, ) is an Anglicisation of a Greek word meaning "leader of the ships", which in some states became the title of an office equivalent to that of a modern admiral. Also this status was very valuable in Ancient Greece.
Тарихи қолданысы
Барлық мемлекеттер де өздерінің теңіз командирлеріне осындай атақ берген жоқ. Мысалы, Афина өз флотын генералдардың (стратегои) басқаруына берді, олардың атағы құрлықтағы әскерлердің қолбасшыларымен бірдей болды. Мұндай басқару құрылымдары, әсіресе классикалық кезеңнің басында, флоттардың құрлық әскерлерімен тығыз байланыста жұмыс істегенін көрсетеді, және шын мәнінде, «наварх» атағы Пелопоннес соғысы кезінде ғана пайда бола бастады, сол кезде флоттар көбірек тәуелсіздікпен жұмыс істей бастады. Бұл жеке атақ бастапқыда теңіздік дәстүрі қалыптасқан жоқ қалаларда қолданылды, Спарта ең танымал болды, бірақ кейін кеңінен қолданысқа енді, Македония, Сиракуза, Птолемей патшалығы, Селевкид империясы, Ахай лигасы және Родос сияқты эллинистік кезең мемлекеттерінің теңіз күштері оны қабылдады. Спартада және көптеген басқа қалаларда бұл лауазым бір жылға ғана берілді (сол себепті спарталықтар Лисандрды бір жылдан астам мерзімге қайтадан тағайындау үшін күрделі заңдық тәсілдерге жүгінуге мәжбүр болды). Деспотиялық немесе монархиялық мемлекеттердің адмиралдары болса, жылдар бойы қызмет ете алатын. Спартада бұл лауазым, көптеген жоғары лауазымдардан айырмашылығы, спартиаттар класынан емес адамдарға да қол жетімді болды; кеңседегі ең танымал тұлға Лисандр осы ереженің артықшылығын пайдаланды. Латынша «nauarchus» терминін Рим флоты өз эскадрилья командирлері үшін қолданды. Грек тілінде сөйлейтін Византиялықтар кейде осы терминді кемелердің капитандығын көрсету үшін пайдаланды, ал «drungarios» немесе олардың адмиралдарын белгілеу үшін басқа терминдер қолданылды.
Not all states gave their naval commanders such a title. Athens, for instance, placed its fleet under the command of generals (strategoi) holding the same title as those who commanded its land forces. Such command structures reflected the fact that, especially early in the Classical period, fleets operated in close conjunction with land forces, and indeed, the title of navarch did not begin to appear until the time of the Peloponnesian War, when fleets began to operate more independently. This separate title was originally used in cities that lacked an established naval tradition, Sparta being the most prominent, but entered broader use later, being adopted by the navies of the Hellenistic period states such as Macedon, Syracuse, the Ptolemaic Kingdom, the Seleucid Empire, the Achaean League, and Rhodes. At Sparta and many other city states, the position was held for one year only (a situation that compelled the Spartans to resort to an elaborate legal fiction when they wished to reinstate Lysander for more than one year in command). Admirals of despotic or monarchic states, however, could serve for years at a time. At Sparta, the position, unlike most high level offices, was available to men from outside the Spartiate class; Lysander, the most famous occupant of the office, was a beneficiary of this rule. The Latinisation nauarchus was used by the Roman navy for its squadron commanders. The Greek speaking Byzantines sometimes used the term to designate the captains of ships; the terms drungarios or were used to designate their admirals.
Қазіргі Грекия
Қазіргі заманғы Грекия теңіз флотында толық адмиралға тең болатын ең жоғары дәреже. Қалған байрақтардың қатарының бірінен басқа барлығы да осы сөзден туындаған: (αντιναύαρχος, 'адмиралдың орынбасары') вице-адмиралға, ал (υποναύαρχος, 'адмиралдың төмендегісі') контр-адмиралға тең, ал коммодор дәрежесіне сәйкес келеді. Дәл осындай дәрежелерді Грекияның жағалау күзеті де қолданады. Толық адмирал дәрежесін белсенді қызметте тек Ұлттық қорғаныс Бас штабының бастығы, теңіз офицері болған жағдайда ғана иеленеді, сондай-ақ, әдетте Грекия теңіз күштері Бас штабының басшыларына, олар көбінесе вице-адмирал дәрежесінде болады, зейнеткерлікке шыққанда беріледі. Грекия монархиясы тұсында 1939 жылы бес жұлдызды (αρχιναύαρχος) дәрежесі енгізілді, ол флот адмиралы немесе ғалы адмиралға тең. Бұл лауазымды биліктегі монарх, сондай-ақ армия мен әуе күштеріндегі балама дәрежесімен бірге атқарды. Бұл атақты тек Георгий II, Павел және Константин II иеленді.
In the modern Hellenic Navy, is the highest rank, equivalent to full admiral. All but one of the remaining flag ranks are also derivations of this word: (αντιναύαρχος, 'deputy admiral') is the equivalent to vice admiral and (υποναύαρχος, 'under admiral'), equivalent to rear admiral, while is the equivalent of commodore. The same ranks are also used by the Hellenic Coast Guard. The rank of full admiral is held in active service only by the Chief of the General Staff of National Defence, when he is a naval officer, and customarily given to the Chiefs of the Hellenic Navy General Staff, who normally carry the rank of vice admiral, on retirement. Under the Greek monarchy, the five star rank of (αρχιναύαρχος), equivalent to grand admiral or admiral of the fleet, was introduced in 1939. It was held ex officio by the reigning monarch, who also held the equivalent ranks in the army and air force. Only kings George II, Paul and Constantine II held the rank.