Кіріспе
Командир-лейтенант (сондай-ақ, командашы-лейтенант деп те аталады және Lt Cdr, LtCdr, LCDR немесе LCdr деп қысқартылады) – көптеген әскери-теңіз күштеріндегі офицерлік шен. Бұл шен лейтенанттан жоғары, ал командирден төмен. Көптеген армиялар мен әуе күштеріндегі баламасы – майор, ал Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінде және басқа да Ұлттар Достастығының әуе күштерінде – эскадрилья басшысы. Бұл шамамен Орталық Еуропа елдеріндегі корвет капитаны шеніне және Шығыс Еуропа/ТМД елдеріндегі үшінші рангілі капитан шеніне сәйкес келеді. НАТО шендік коды көбінесе OF 3 болып табылады. Командир-лейтенант көптеген әскери кемелерде және жағалаудағы кіші базаларда бөлім офицері немесе орынбасар офицер (екінші бастық) болып табылады, сондай-ақ кіші кемелердің/базалардың командирі де болуы мүмкін. Олар сонымен қатар теңіз авиациялық эскадрильяларында бөлім офицерлері болып жұмыс істейді.
Lieutenant Commander (also hyphenated lieutenant commander and abbreviated Lt Cdr, LtCdr., LCDR, or LCdr) is a commissioned officer rank in many navies. The rank is superior to a lieutenant and subordinate to a commander. The corresponding rank in most armies and air forces is major, and in the Royal Air Force and other Commonwealth air forces is squadron leader. It is roughly equivalent to the Corvette Captain rank in central European countries and the Captain 3rd rank rank in eastern European/CIS countries. The NATO rank code is mostly OF 3. A Lieutenant Commander is a department officer or the executive officer (second in command) on many warships and smaller shore installations, or the commanding officer of a smaller ship/installation. They are also department officers in naval aviation squadrons.
Этимология
Кейбір әскери-теңіз күштері лейтенант-командирлерді толық шенімен немесе қызмет атқаратын лауазымдарымен атайды ("капитан", егер кемеге басшылық етсе). Алайда, АҚШ Әскери-теңіз күштері мен Ұлыбритания Корольдік Әскери-теңіз күштері офицерлерді толық шенімен немесе жоғары шенмен атайды. Мысалы, ресми және бейресми жағдайларда ауызша қарым-қатынаста вице-адмирал "адмирал" деп, ал лейтенант-командир "командир" деп қысқартылады. Бұған екі танымал мысал бар: вице-адмирал Хорацио Нельсон, ол бүгінгі күнге дейін "адмирал Нельсон" деп аталады, және лейтенант-командир Лайонел Крабб (Екінші дүниежүзілік соғыстың белгілі дайвері), ол сөйлесулерде, өмірбаяндық фильмдерде, Әскери-теңіз министрлігінің хаттарында және тіпті премьер-министрдің парламенттегі мәлімдемелерінде дерлік әрқашан "командир Крабб" деп аталады.
Шығу тегі
Лейтенанттар көбінесе командир немесе капитанға дейін жетпеген кіші кемелерге басшылық ететін. АҚШ Әскери-теңіз күштерінде мұндай лейтенантты "командирлік лейтенант" немесе "лейтенант-командир", ал Корольдік Әскери-теңіз күштерінде "басқарушы лейтенант", "лейтенант және командир" немесе "аға лейтенант" деп атаған. 1862 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері "лейтенант-командир" атағын бекітіп, оны жекелеген шенге айналдырды. 1914 жылдың наурыз айында Корольдік Әскери-теңіз күштері де осылай істеді.