Кіріспе

Теңіз күшінің жоғарғы шені

Адмирал – әдетте теңіз күшінің жоғарғы немесе ең жоғары жеңілдік офицерінің әскери шені. Америка Құрама Штаттары мен Ұлттар Достастығының қарулы күштерінде адмирал, кейде "толық адмирал" деп аталады, ол армия немесе әуе күшінің генералына балама болып табылады. НАТО кодтары адмиралдарды немесе олардың баламаларын OF 9 деңгейіне қояды, бұл тек сирек берілетін флот адмиралы (АҚШ) немесе флот адмиралы (ҰД) шенінен төмен және вице-адмиралдардан жоғары. Көне заманғы контексте адмирал теңіз күшінің немесе ірі флоттың кез келген бас қолбасшысы үшін бейресми шен ретінде де қолданылады.

Атауы

Армаралдың ағылшын шені түрлі ерте заманауи және орта ағылшын тілдерінен алынған, одан әрі норман, орта және көне француз және ортағасырлық латын тілдерінен қабылданған, барлығы араб тіліндегі эмирден ([[:wikt:أمير#Arabic, ) шыққан, ол "басшы" дегенді білдіреді. Адмирал түрі 18 ғасырдан бері қалыпты болып келеді, бұл түр норман және орта француз тілдерінде 13 ғасырдың ортасынан бері куәланды, латынның admiralis, admirallus және admiralius сөздерінен туындаған, 12 ғасырдан бері араб amiralis сөзіне латын жұрнағының ([[:wikt:alis#Latin) әсерінен өзгеріс енгізілгеннен кейін қолданылып келеді, әсіресе ([[:wikt:admiror#Latin ("таңдану, құрметтеу")). (أمير الأمراء, "бас қолбасшы"), немесе ([[:wikt:أمير المؤمنين, "Сенушілердің басшысы"). Ал соңғысы латын тілінде 9 ғасырда Әмірәлмұмин түрінде кездеседі.

Тарих

Фатимидтер флотының қолбасшысы үшін "а" лауазымы қолданылған. Сицилияның көп мәдениетті патшасы Роже II өзінің византиялық христиан қолбасшысы Антиохиялық Георгийді 12 ғасырдың ортасында осылай атады. Француздар, португалдар және кастилиялықтар да осы лауазымды қолданды. Англияда Джон де Бошамп 1360 жылғы 18 шілдеде "Патшаның оңтүстік, солтүстік және батыс флоттарының" адмиралы болып тағайындалды, ал 1406 жылдан бастап Лорд-адмирал лауазымы үздіксіз тағайындалып келді. Уақыт өте келе, үш негізгі флоттың әрқайсысына әртүрлі түспен белгіленген адмиралдар тағайындалды, олар әр түрлі вице-адмиралдар мен контр-адмиралдарды басқарды және 1688 жылдан кейін барлық флотты бір адмирал бақылады. Ұқсас жағдай, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ теңіз күштерінде бірнеше флот адмиралдары болды, ал басқа елдердің теңіз күштері генерал-адмиралдар мен бас адмиралдарды қамтыды, олар осы қақтығысқа қатысқан үлкен флоттарды басқарды.