Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Али Сабих (علي صبيح) – Джибутидегі екінші ірі қала. Ол Джибути қаласынан оңтүстік-батысқа қарай және Эфиопия шекарасынан солтүстікке қарай орналасқан. Қала барлық жағынан гранитті таулармен қоршалған кең алқапта жайылған. Али Сабихтің қолайлы климаты оны Джибути азаматтары үшін танымал туристік орынға айналдырған. Али Сабихтің атақты ландшафты қаланың жанында орналасқан.
Ali Sabieh (, علي صبيح) is the second largest city in Djibouti. It is situated about Southwest of Djibouti City and north of the border with Ethiopia. It sprawls on a wide basin surrounded by granitic mountains on all sides. Ali Sabieh mild climate makes it a popular tourist destination for Djiboutians. The famous landmark of Ali Sabieh is located near the city.
Тарих
Әли Сабие француздықтар Француз Сомалиленін құрған кезде шағын ауыл болған. Ежелгі жыр бойынша, қазіргі Әли Сабие аумағында ағаштар, уадилер мен құдықтар болған. Көшпелілер Зеила немесе Харар қалаларына жол жүзерде су ішу үшін мұнда тоқтаған, сондай-ақ 1894 жылы Иса сомалилерінің угасымен шарт жасап, аймақта Француз Сомалиленді протекторатын құрған. 19 ғасырда Әли Сабие, Француз Сомалилендегі алғашқы теміржол – Этиопия-Джибути теміржолының салынуынан кейін әкімшілік және сауда орталығына айналды. Теміржол 1900 жылдың 14 шілдесінде осы жерге жеткен. Осы кезеңде Әли Сабие ең көп пайда тапқан қалаға айналып, сауданың көп бөлігін тартқан «өркендеген қала» болды. 1904 жылғы мәліметтерде «Әли Сабие шекаралық бекеті қамал сияқты көрінеді» делінген. 1931 жылы құрылған «Гобад Диккил» округіне қосылған Әли Сабие 1939 жылы округтің бас қаласы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италия 1940 жылдың 10 маусымында Франция мен Ұлыбританияға соғыс жариялады. Италиялықтар 18 маусымнан бастап шабуылға көшті. Харрар губернаторлығынан генерал Гульельмо Наси басқаратын әскерлер Әли Сабие бекінісіне шабуыл жасады, Этиопия-Джибути теміржолы үшін шағын қақтығыстар болды. 1 және 10 шілде аралығында Әли Сабиеде және теміржол бойында итальяндықтармен бірнеше ұрыс болды. 10 шілдеде үкімет француздық Сомалилендегі келісімнің әлі күшіне енбегенін білген соң, Вишидегі әріптестік үкіметінің президенті Филипп Петан жағдайды түзету үшін генерал Гейтан Жерменді жеке өкілі ретінде жіберді. Италияның Шығыс Африкасындағы Девеледегі қарулы келісімді жергілікті деңгейде жүзеге асыру туралы келіссөздер 8 тамызда ғана аяқталды. Италияның Британдық Сомалиленді басып алуы кезінде аумақ итальяндық иеліктерімен толығымен қоршалған еді. Шығыс Африкадағы бас қолбасшы Уильям Плат француздық Сомалиленді капитуляциялау келіссөздерін «Пентагон» деп атады, себебі бес тарап қатысты: өзі, Виши губернаторы, еркін француз, Аддис-Абебадағы британдық министр және АҚШ. Кристиан Раймонд Дюпон капитуляциялады, ал полковник Рейналдың әскерлері 1942 жылдың 26 желтоқсанында француздық Сомалиленді азат ету үшін оның аумағына қайта кірді. Ресми тапсыру 28 желтоқсанда сағат 22:00-де өтті. Еркін француз үкіметі атынан тағайындалған алғашқы губернатор Андре Байярдел болды. Ол 1946-1949 жылдары Жибути округіне, содан кейін 1952-1958 жылдары Гобад Диккил округіне қосылды, 1958 жылдан бастап өз әкімшілігін қайта алды, бірақ 1967 жылы аудандарға бөлінді. 1977-1978 жылдардағы Огаден соғысы аяқталғаннан кейін Әли Сабие, Дихильмен бірге, Эфиопиядан қашқан 8000 Иса сомалисінің төрттен үш бөлігін қабылдады.
Ali Sabieh was a small village when the French created their French Somaliland. According to an old legend, the present day territory of Ali Sabieh was covered by some trees, wadis and a well. Where the nomads use to stop here for water on their way to the towns of Zeila or Harar,and after signing the treaties in 1894 with the then ruling Ugaas of Issa Somali, to establish a protectorate in the region referred to as French Somaliland. Ali Sabieh became an administrative and commercial centre in the 19th century after the construction of the Ethio Djibouti Railways, the first railway in French Somaliland. The railway reached this location on 14 July 1900. During this time, Ali Sabieh became the town that profited most from it and became a "boom city", attracting most of the trade. In 1904, a report notes that "when the border post of Ali Sabieh, it has the appearance of a fortress. Attached to the circle of "Gobad Dikkil" from its inception in 1931, Ali Sabieh became the chief town of a circle autonomously 1939. During World War II, Italy's declaration of war on France and Great Britain came on 10 June 1940. The Italians did undertake some offensive actions beginning on 18 June. From Harrar Governorate, troops under General Guglielmo Nasi attacked the fort of Ali Sabieh, there was some skirmishing over the Ethio Djibouti Railways. Between 1 and 10 July several clashes with the Italians took place at Ali Sabieh and along the railroad. On 10 July when the government learned that the armistice was not yet put into effect in French Somaliland, President Philippe Pétain a collaborationist government at Vichy sent General Gaëtan Germain as his personal representative to correct the situation. Negotiations at Dewele, Italian East Africa on the local implementation of the armistice were only finally completed on 8 August. When the Italian invasion of British Somaliland the territory was completely surrounded on land by Italian possessions. The Commander in Chief, East Africa, William Platt, codenamed the negotiations for the surrender of French Somaliland "Pentagon", because there were five sides: himself, the Vichy governor, the Free French, the British minister at Addis Ababa and the United States. Christian Raimond Dupont surrendered and Colonel Raynal's troops crossed back into French Somaliland on 26 December 1942, completing its liberation. The official handover took place at 10:00 p. m. on 28 December. The first governor appointed under the Free French was André Bayardelle. It was briefly attached to the Circle of Djibouti from 1946 to 1949, then again to that circle of Gobad Dikkil, 1952 to 1958, and to regain its own administration from 1958 but in 1967 it was transformed into districts. Following the conclusion of the 1977 1978 Ogaden War, Ali Sabieh, along with Dikhil, accommodated three quarters of the 8,000 Issa Somalis who had fled Ethiopia.
Шолу
Әли Сабие – Әли Сабие аймағының астанасы. Ол 5-ші ұлттық тас жол бойында жатыр. Жақын жердегі қалалар мен ауылдарға Дихиль (50 км), Арта (69 км), Али Адде (22 км), Ассамо (24 км), Девеле (18 км), Дасбиё (15 км), Холхол (33 км) және Гүлиле (10 км) кіреді. Джибути қаласынан Әли Сабиге қатынайтын қоғамдық автобустар бар. Әли Сабиге жетуге екі сағат уақыт кетеді. Джибути қаласынан Әли Сабиге таксимен сапар 700 Джибути франкі тұрады. Әли Сабиенің орталық орналасқандығы оның экономикалық өркендеуіне септігін тигізді. Джибутидің басқа аймақтарына жіберілетін тауарлардың бәрі қаланың шетінен жөнелтіледі.
Ali Sabieh is the capital of the Ali Sabieh Region. It lies along National Highway 5. Nearby towns and villages include Dikhil (50 km), Arta (69 km), Ali Adde (22 km), Assamo (24 km), Dewele (18 km), Dasbiyo (15 km), Holhol (33 km) and Guelile (10 km). Public buses go from Djibouti City to Ali Sabieh. It takes two hours to get to Ali Sabieh. A contracted bus ride from Djibouti city to Ali Sabieh can charge between 700 Djiboutian franc. Ali Sabieh's central location has contributed to its economic revival. Goods travelling to other parts of Djibouti all depart from the city's outskirts.
Демография
2008 жылға қарай Әли Сабие қаласының халқы 147 987 адамға бағаланған. Қала тұрғындары негізінен афроазиялық тілдерінде сөйлейтін түрлі этникалық топтарды құрайды, олардың арасында Иса сомалилері басым. Әли Сабих Джибути қаласынан кейін Джибутидегі екінші ірі қала болып табылады, онда шамамен 250 547 адам тұрады.
as of 2008, the population of Ali Sabieh has been estimated to be 147,987. The city inhabitants belong to various mainly Afro Asiatic speaking ethnic groups, with the Issa Somali predominant. Ali Sabieh is the second largest cities of Djibouti after Djibouti city with about 250,547 residents.
Спорт
Футбол мен баскетбол Әли Сабиедегі ең танымал спорт түрлері. Футбол алаңдарының бірі 1500 көрерменге сыйымды. Ол Джибути Супер Футбол Лигасының «Али Сабих ФК» клубының үй стадионы.
Football and basketball are the most popular sports in Ali Sabieh. One of the football fields has a capacity of 1,500 spectators. It is home to the Djibouti Super Football League's Ali Sabieh FC.
Экономика
Әли Саби экономикасы бүгінде туризмге, ауыл шаруашылығына және бірқатар шағын кәсіпорындарға сүйенген, олардың көп бөлігі құрылыс саласында жұмыс істейді. Мобильді телефон байланысын көбінесе Djibouti Telecom компаниясы қамтамасыз етеді, ол клиенттеріне 3G және 4G қызметтерін ұсынды.
Ali Sabieh economy today relies on tourism, agriculture and a number of small factories, most of which are involved in the building trade. Mobile telephone communications are provided mainly by Djibouti Telecom which have launched 3G and 4G services to their customers.
Білім
Әли Сабиеде түрлі бастауыш мектептер мен балабақшалар орналасқан. Қалада бірнеше мемлекеттік және жекеменшік орта және жоғары сынып мектептері бар. Мемлекеттік және жеке мектептерде оқыту көбінесе француз және араб тілдерінде жүргізіледі, сонымен қатар ағылшын тілі екінші тіл ретінде баса назарда болады.
Various primary schools and nurseries are located in Ali Sabieh. There are several state run and privately owned secondary and high schools in the town. The medium of instruction in both public and private schools is typically French, Arabic and with emphasis on English as a second language.
Денсаулық
Али Сабиедегі денсаулық сақтау екі салаға бөлінеді: мемлекеттік және жеке. Джибутидегі мемлекеттік ауруханалар алғаш рет 1901 жылдардың аяғында салынды және халық денсаулығын жақсарту шараларымен дами берді.
Healthcare in Ali Sabieh can be divided into two different sectors: public and private. Public hospitals in Djibouti were first built in the late 1901s and continued to grow with public health initiatives.
Көрнекті орындар
Қаланың көптеген ескі аудандары бар, үйлер көбінесе қоңыр және қара тастармен салынған, мешіттер әдетте әктелген, ал кейбіреулері жаңа құрылыстарға орын берді. Қала Джибутидің ұлттық символы болып табылатын Әли Саби тауымен және Әли Саби аймағындағы Арей тауларының ең жоғары нүктесімен танымал. Қалаға және оның төңірегіне саяхатшыларды тарту мақсатында түрлі шаралар, оның ішінде спорт жарыстары, қойылымдар мен әншілердің концерттері ұйымдастырылады.
The town has many old quarters, with houses that are typically built with brown and black rocks, and mosques that are usually white washed and some has lost ground to more modern developments. For its famous landmark Ali Sabieh Mountain of national emblem of Djibouti symbol and for the Arrei Mountains highest point in Ali Sabieh region. The town hosts events to attract visitors to the town and its surroundings, including sporting events, shows, and singers.
Көлік
Әли Сабие қаласы Аддис-Абеба – Джибути темір жолының станциясымен қызмет көрсетеді, ол қаланың батысында орналасқан. Сонымен қатар, Әли Сабие қаласының орталығында 1897–1917 жылдары француздар салған Этио-Джибути темір жолына арналған отаршылдық дәуірдегі станциясы бар. Қаладағы ең көп қолданылатын қоғамдық көлік құралдары – авторикшалар (тук-тук). Олар қаланың дерлік барлық аудандарына қызмет көрсететін бірнеше бағыттармен қатынайды. Али Сабиеден Джибути қаласы, Дихиль және Арта сияқты Джибутидің басқа да ірі қалаларымен қарым-қатынас жасайтын қалааралық автобус қызметтері де бар. Әли Сабиде асфальтталған жолдар бар, олардың көп бөлігін француз отаршылдық кезеңінде салынған. Жергілікті билік кейбір жолдарды жөндеп қойған, бірақ көптеген жолдар әлі жөндеуді күтіп тұр.
Ali Sabieh is served by a station on the Addis Ababa–Djibouti Railway, which is located west of the town. In addition, there is a colonial era station in Ali Sabieh for the Ethio Djibouti Railways constructed by the French in 1897–1917 located in the town centre. The most frequently used public vehicles in the town are auto rickshaws (tuk tuk). They travel on a number of routes serving nearly all of the town districts. Intercity bus services are also available, which connect Ali Sabieh to other major cities and towns across Djibouti, including Djibouti City, Dikhil and Arta. Paved roads are available in Ali Sabieh, The vast majority of the roads were paved by the French, during colonial rule. The local government has repaired some of the roads but many others are still awaiting repair.
География
Әли Сабие елдің оңтүстік бөлігіндегі аңғарда орналасқан. Қала таулы аймақта, биік таулы жерлердің қоршалған аңғарында жатыр. Ол теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Әли Сабие – таулы және төбелі қала. Бұл биіктік елді мекенге және оның төңірегіне, әдетте ыстық болатын Джибути қаласының жағалау аймағына қарағанда, қоңыыр климат сыйлайды. Қаланың жоспары ішінара шашыраңқы және ретсіз. Үйлер көбінесе бір қабатты және негізінен цементтен салынған. Әли Сабиенің шығысында шөптесін саванна жатыр, ол аймаққа қара арқалы шакал, торқас газель, мысық тұқымдас жануарлар, қарақал, түрлі құстар және хамадрия бабионы сияқты көптеген жабайы жануарларды тартады. Бұл аймақ, қоңыыр климатты және табиғаттың таза, көркем көріністерін іздейтін саяхатшыларды қызықтырады.
Ali Sabieh is located in a valley in the southern section of the country. The city is situated in a mountainous area, in an enclosed valley of the highlands. It sits at an elevation of above sea level. Ali Sabieh is a mountainous and hilly town. This altitude gives the settlement and the surrounding area a milder climate than the Djibouti city coastal area, where the weather is typically hot. The city's layout is partially scattered and irregular. Houses are generally single storey and mostly cement made. To the east of Ali Sabieh is a grassland savannah, which attracts many types of wildlife to the area, including black backed jackal, dorcas gazelle, Felis, caracal, various bird species, and the hamadryas baboon. The area attracts visitors looking for a moderate climate and pristine, scenic views.
Климат
Әли Сабьеге ыстық, жартылай құрғақ климат (Кёппен климаттық жіктелуі BSh) тән, ұзақ, ыстық және құрғақ жаз бен жұмсақ қысқа сипатталады. Әли Сабиенің климаты көбінесе оның географиялық орналасуымен шартталған. Әли Сабиенің жаз мезгілі орташа ұзақтықта болып, ыстық, құрғақ және сергітетін желмен ерекшеленеді, жауын-шашын аз мөлшерде жауады, бірақ салыстырмалы ылғалдылық көбінесе төмен болғандықтан, ыстыққа төзуге болады. Жаз айларындағы орташа ең жоғары температуралар аралығында болады, ал ыстық толқындар кезінде температура кейде дейін көтерілуі мүмкін, ал түнде температура кейде төмендеп, ден төмен түсуі мүмкін. Қыс әдетте қарашаның соңында басталып, наурыздың басына дейін созылады. Қыс айларындағы орташа ең төменгі температуралар аралығында болады, кейде температура төмендеп, ден төмен түсуі мүмкін. Жыл бойына екі жаңбырлы маусым бар: біріншісі наурыздан сәуірге дейін, екіншісі шілдеден қыркүйекке дейін. Әли Сабиенің орташа жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 205 мм (8 дюйм) құрайды. Ең жоғары температура 2008 жылдың 13 шілдесінде тіркелді, ал ең төменгі температура 1992 жылдың 10 желтоқсанында тіркелді.
Ali Sabieh is characterized by a hot semi arid climate (Köppen climate classification BSh), with long, hot dry summers and mild winters. Ali Sabieh climate is largely defined by its geographic location. The summer season in Ali Sabieh is moderately long, characterized by hot and dry and refreshing breezes with little rain, but relative humidity is generally low, making the heat tolerable. Average high temperatures are between and during summer months, and it can sometimes rise up to during heat waves, and it can occasionally drop to below at night. Winter usually sets in around the end of November, extending through early to mid March. During the winter months, average low temperatures are between and , and it can occasionally drop to below There are two rainy seasons, the first rainy season extends from March to April and second from July to September. The average annual rainfall in Ali Sabieh is around 205 mm (8 in)
Elevation is the major factor in temperature levels. The highest recorded temperature was on July 13, 2008, while the lowest recorded temperature was on December 10, 1992.