Кіріспе

Уильям Херберг (30 маусым 1901 жыл - 26 наурыз 1977 жыл) – американдық жазушы, зиялы және ғалым. Жастық шағында коммунистік саяси белсенді болған Херберг, әлеуметтік философ, дін танушы және еврей теологы ретінде кеңінен танылды. Ол 1950-ші жылдардағы консервативті ой-пікірдің жетекшісі және National Review журналына елеулі үлес қосушы болды.

Алғашқы жылдар

Уильям Херберг, көбінесе "Уилл" деп танылатын, 1901 жылғы 30 маусымда Ресей империясының құрамына кірген Минск қаласының жанындағы Ляхавичи штетлінде еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Хайман Луис Херберг (1874-1938) және анасы Сара Волкоу (1872-1942) де сол провинциялық ауылда туған. Ұлдар белбеу жасауға көмектесіп, отбасының кірісіне үлес қосты, бірақ анасы білім беруге ерекше мән берді және екі ұлдың академиялық жолда жүруі үшін үлкен қаржылық қиындықтарға баруға дайын болды. 1920 жылдың күзінде Херберг әскери ғылым сабағынан көп қалуы және курстың жетекшісімен болған жанжалы салдарынан колледжден шеттетілді. Херберг Сити колледжіндегі оқуын 94 кредитпен аяқтады, бірақ диплом алу үшін 131,5 кредит қажет болды. Бірақ кейіннен ол үш құрметті докторлық атағын алды, алғашқысы 1956 жылы берілді.

Саяси радикализм

Уилл Хербергтің радикалдануының нақты уақыты белгісіз; оның ағасы Тед Хербергтің айтуынша, Уиллдің әскери ғылым офицерімен туындаған қиындықтары, одан кейін колледжден қуылғаны және отбасының қиын қаржылық жағдайы оны революциялық социализм идеяларына бастады. Соған қарамастан, 1925 жылы Герберг Жұмысшылар (коммунистік) партиясының жастар бөлімі – Жас жұмысшылар лигасының (ЖЖЛ) көрнекті мүшесі болды және топтың апталық газеті "Жас жұмысшыға" материалдар жазды. 1929 жылы партия басшысы Джей Лавстоун мен оның жақтастары партиядан бөлінгеннен кейін, Герберг оларға адал болды, осы шешімі үшін 1929 жылдың 10 қыркүйегінде партиядан қуылды. Осыдан кейін Герберг "Лавстоуншілер" деп аталатын ұйымға қосылды және 1940 жылдың соңында ол таратылғанға дейін сол ұйымда қалды, сонымен қатар топтың апталық газеті "Workers Age" редакторы болып жұмыс істеді.

Протестант, католик, яһуди

Кейіннен ол марксизмнен бас тартып, діни консервативті болып, Роберт Гордис пен Милтон Р. Конвицпен бірге тоқсандық «Иудаизм» журналын құрды. 1960 жылдары ол консервативті «National Review» журналының дін редакторы болды, сонымен қатар Дрю университетінде оқытумен айналысты. Гербергтің 1955 жылғы «Протестант, католик, еврей: Американдық діни әлеуметтану очеркі» кітабы Америка Құрама Штаттарында дінді зерттеу үшін әлеуметтанулық база құрды. Герберг иммиграция мен американдық этникалық мәдениеттің діни қозғалыстар мен институттарда қалай көрініс тапқанын көрсетті. Ол «американдық дін туралы жазылған ең ықпалды кітаптардың бірі» деп сипатталды. 1950 жылдары бұл кітап және 1951 жылғы «Иудаизм және қазіргі заманғы адам» атты мақаласы иудаизм және жалпы американдық діни дәстүрге қатысты маңызды көзқарастарды ұсынды. Герберг сондай-ақ антикатолицизмді секулярлық еврей зиялыларының антисемитизмі деп жазды.

"Кешірілген гүлдер өсіру"

Герберг "жабық гүл мәдениеті" деген фразаны қазіргі Еуропа мен Америка қоғамдарының рухани тамырсыздығын сипаттау үшін өнегелеген. Бұл анықтама көбінесе осы қоғамдардың яһуди-христиандық тамырларына қайта егілмесе ұзаққа соқа алмайтынын білдіреді. Герберг "Иудаизм және қазіргі адам" еңбегінде былай деп жазды:
Соңғы онжылдықтарда дінсіз ойшылдардың Батыс өркениетінің моральдық қағидаларын, олардың "гуманистік" этика ретінде өздігінен өмір сүре алатынына сеніп, діни негіздемесінен ажыратуға жасаған тырысықтары біздің "жабық гүл мәдениетіне" алып келді. Жабық гүлдер өздерінің сұлулығы мен хош иісін сақтайды, бірақ олардың бұрынғы тамырларынан алған тіршілігі таусылғанша ғана; содан кейін олар кеуіп, құриды. Бостандық, бауырластық, әділдік және жеке адамның қадір-қасиеті – осылай біздің өркениетіміздің моральдық негізін құрайтын құндылықтар да. Олардың пайда болған сенімнің тіршіліктік күші болмаса, олардың мәні де, күші де жоқ болады.

Азаматтық құқықтарға қарсылық

1965 жылдың 7 қыркүйегінде National Review журналында жарияланған «'Азаматтық құқықтар' және зорлық-зомбылық: Кім кінәлі?» деген мақаласында Герберг Азаматтық құқықтар қозғалысына қарсылығын немесе күмәнін білдірді. Ол, сол кездегі National Review журналының көптеген қызметкерлері сияқты, азаматтық құқықтарды қорғау науқанының тым жылдам дамып, американдық қоғамның тұрақтылығын күрт бұзып, әлеуметтік келісімге кедергі келтіріп жатыр деп санайтын. Олар Букер Т. Вашингтонның «қадамдық реформалар» позициясын қолдады.

Соңғы жылдары, өлімі және мұрасы

Гербергтің соңғы жарияланған еңбегі 1973 жылдың ортасында жарық көрді. Одан кейін оның денсаулығы тұрақты түрде нашарлап, емдеуге келмейтін ми ісігі табылды. Герберг 1977 жылдың 26 наурызында қайтыс болды, оның өлімінде 75 жас болған. Гербергтің естелік жиыны Нью-Джерси штатының Мэдисон қаласындағы Дрю университетінің Үлкен залында өтті, оған көптеген раввиндер, профессорлар, бұрынғы студенттер және саяси әріптестер қатысты. Герберг Нью-Джерси штатының Моррис Плейнс қаласында, оның ертерек қайтыс болған әйелі Аннаның қабіріне жақын жерленді. Герберг белгілі дәстүршіл консерватор және Расселл Кирктің "Заманауи дәуір" мен Уильям Ф. Баклидің жетекші консервативті журналы "National Review" сияқты дәстүрлі басылымдарға үлес қосушы ретінде еске алынады. "National Review" журналы 1977 жылдың тамызында Гербергтің құрметіне арналған арнайы нөмір шығарды.

Шығармалары

Америкалық революциялық дәстүрлер. Нью-Йорк: Жаңа жұмысшылар мектебі, 1932. Азамат соғысының мұрасы. Нью-Йорк: Workers Age Publishing Association, 1932. Диалектикалық материализм. Нью-Йорк: Жаңа жұмысшылар мектебі, 1933. Тарихи материализм. Нью-Йорк: Жаңа жұмысшылар мектебі, 1933. ЖҰҰ және Америка еңбек күштері. Нью-Йорк: Workers Age Publishing Association, 1933. Лениндік теориялық жүйе. Нью-Йорк: Жаңа жұмысшылар мектебі, 1934. Диалектикалық материализмді және адам өмірін зерттеу жоспары. Нью-Йорк: Жаңа жұмысшылар мектебі, 1935. Марксизм негіздері: оқу конспектісі. Нью-Йорк: Жаңа жұмысшылар мектебі, 1936. Марксизм және қазіргі саяси ой. Нью-Йорк: Жаңа жұмысшылар мектебі, 1936. Марксизм және саяси ой. Нью-Йорк: Жаңа жұмысшылар мектебі, 1930-жылдар. Революционерлерге қай бағдарлама? Нью-Йорк: Жаңа жұмысшылар мектебі, 1930-жылдар. CIO, Еңбектің жаңа үміті. Нью-Йорк: Workers Age Publishing Association, 1937. Ривера суреттері: Тұрақты көрме. Нью-Йорк: Халықаралық киім-кешек жұмысшылары одағы, 1943. Еңбек одақтарындағы бюрократия және демократия. Нью-Йорк: Ұлы арал конференциясы, 1947. Рейнхольд Нибурдың теологиясы. Нью-Йорк: Frontier Fellowship, 1950. Иудаизм және қазіргі заманғы адам: Иудаизм дінінің түсіндірмесі. Нью-Йорк, Farrar, Straus and Young, 1951. "АҚШ-тағы еврей еңбек қозғалысы: Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезең", "Индустриалдық және еңбек қатынастары журналы", 5-том, 4-сан (1952 жылғы шілде), 501–523 беттер. JSTOR-да. Протестант, католик, яһуди: американдық діни социология бойынша эссе. Гарден-Сити, Нью-Йорк: Doubleday, 1955. АҚШ-тағы еврей еңбегі: оның тарихы және американдық өмірге қосқан үлесі. Нью-Йорк: Еврей еңбек комитеті, Еврей мәдениеті орталығы Атран, 1955. Мартин Бубердің жазбалары. (Редактор) Нью-Йорк: Meridian Books, 1956. Төрт экзистенциалистік теолог: Жак Маритен, Николас Бердяев, Мартин Бубер және Пол Тиллих еңбектерінен құрастырылған оқулық. Гарден-Сити, Нью-Йорк: Doubleday, 1958. Афина және Иерусалим: қақтығыс және диалог. Дарем: Нью-Гэмпшир университеті, 1965. Адеп-ахлаққа шақыру: Симпозиум. (Қосымша автор) Таллахасси, Флорида: Флорида мемлекеттік университеті, 1966. "Dimensions" симпозиумы: Технологиялық қоғамдағы адам құндылықтары. (Қосымша автор) Нью-Йорк: UAHC, 1971. Академиялық бостандық туралы. (Қосымша автор) Вашингтон, округ Колумбия: Мемлекеттік саясатты зерттеу институты, 1971. Мартин Бубер: жекелендіру дәуіріндегі жекелендіруші философ. Батыс Хартфорд, Коннектикут: Saint Joseph College, 1972. АҚШ-тағы шіркеулердің жағдайы 1973 жылы олардың ресми жылнамаларында көрсетілгендей: зерттеу. Sun City, Аризона: Экуменизмді зерттеу агенттігі, 1973. Тарихқа негізделген иман: Киелі кітап теологиясы бойынша эсселер. Филадельфия: Westminster Press, 1976. Марксизмнен иудаизмге дейін: Уилл Хербергтің жинақталған эсселері. (Дэвид Г. Далин, редактор) Нью-Йорк: Marcus Wiener Publishing Co., 1989. Христиандыққа еврейлердің көзқарастары: Лео Бэк, Мартин Бубер, Франц Розенцвейг, Уилл Херберг және Абрахам Дж. Хешел. (Қосымша автор) Нью-Йорк: Crossroad, 1990.