Кіріспе
Американдық раввин (1930–2009)
Исраил Ноа Вайнберг (16 ақпан 1930 – 5 ақпан 2009) – ортодоксал раввин және «Аиш ХаТора» мектебінің негізін қалаушы.
Ерте өмір
Ноа Вайнберг Нью-Йорк қаласының Лоуэр Ист Сайд ауданында дүниеге келген. Оның әкесі, Ицхак Маттисияху Вайнберг – Слонимер хасиді және бірінші Слонимер ребесі Аврохом Вайнбергтің немересі. Оның анасы Хинда – Лиссалық Якоб бен Якоб Мұсаның тікелей ұрпағы. Вайнберг Бруклиндегі Рабби Хаим Берлин Йешивасында және Балтимордағы Нер Исраэль Йешивасында оқыды, онда ол семиха (раббилік құқық) алды. Ол Джонс Хопкинс университетінде бакалавр дәрежесін, ал Лойола аспирантурасында магистратураны аяқтады.
Мансап
1953 жылы Вайнберг Израильге барып, еврей әлеміндегі ассимиляция қаупіне қарсы тұру үшін қажетті жауапты алу мақсатында Хазон Ишпен кеңесуді жоспарлаған. Бірақ Вайнберг Израильге жолға шыққанда Хазон Иш қайтыс болды. Ағасының компаниясында сатушы болып жұмыс істеген Вайнберг АҚШ-тың көптеген кішкентай қалаларына сапар шекті. Осы сапарлар барысында ол өзінің тамырынан, дәстүрінен алыс тұрған түрлі еврейлермен кездесті.
Аиш Хатора
1966 жылы Вайнберг кирув (ортодоксалды иудаизмді тарату) саласына қадам басып, Иерусалимде яһуди ерлерге арналған осы үлгідегі алғашқы ешива ашты. Бірнеше басқа әрекеттер сияқты, бұл мектеп те көп ұзаққа соқпады, содан кейін 1970 жылы Нота Шиллер, Мендель Вайнбах және Яков Розенбергпен бірлесіп «Ешива Шма Исраэль» (кейін «Ор Сомаях» деп аталды) құрылды. Бірнеше жыл өткен соң Вайнберг білім беру философиясындағы келіспеушіліктерге байланысты серіктестіктен шықты. Ол заман талабына сәйкес «кирув сарбаздарын» – бірнеше жыл негізгі білім алған, содан кейін ассимиляция мен аралас некелерге ұшырау қаупі бар басқа еврей жастарын баулу үшін кіріспе сабақтар оқып, жіберу қажет деп сенді. Вайнберг 1974 жылы Иерусалимнің Ескі қаласындағы шағын пәтерде бес студентпен «Аиш ХаТора» ұйымын құрды. Иерусалимдегі бас кеңсесінен басқа, Вайнберг 1979 жылы Сент-Луис қаласында «Аиш ХаТора» филиалын ашуға көмектесті. Кейіннен бұл ұйым дүние жүзінде 30 филиалға дейін өсті. 1985 жылы Вайнберг «Discovery» семинарын ұйымдастырды, сондай-ақ сол жылы колледж жасындағы еврей жастарын Израильге шақыратын «Иерусалим стипендияларын» іске қосты. 2001 жылы Вайнберг университет студенттерін Израильге екі апталық интенсивті Израильді жақтау курсына тарту мақсатында «Хасбара стипендиялар» бағдарламасын құрды. «Аиш ХаТора» ұйымының жетістіктерін мойындаған Израиль үкіметі Вайнбергке Батыс қабырғасына жақын орналасқан соңғы екі құрылыс алаңын сыйлады. 1996 жылы ол жаңа жобаланған ешивасын «Аиш ХаТора» ұйымының кадрларын даярлау және көшбасшылықты оқыту бағдарламаларының орталық орны ретінде пайдалануға арнады.
After a few years, Weinberg broke away from the partnership over a difference in educational philosophy. He believed that the times called for the call up of "kiruv soldiers"people who would be given a few years of basic education training, and then sent out to give introductory classes to other young Jews at risk of assimilation and intermarriage. Weinberg established Aish HaTorah with five students in a small apartment in Jerusalem's Old City in 1974. In addition to its Jerusalem headquarters, Weinberg helped establish an Aish HaTorah branch in St. Louis in 1979. The organization later grew to 30 branches worldwide. In 1985, Weinberg launched the Discovery Seminar, That same year, Weinberg launched the Jerusalem Fellowships, which brought college age Jewish people to Israel. In 2001, Weinberg founded the Hasbara Fellowships program to bring university students to Israel for an intensive two week Israel activism training course. In recognition of Aish HaTorah, the Israeli government awarded Weinberg the last two building sites adjacent to the Western Wall. In 1996, he dedicated his newly designed yeshiva as the central location for Aish HaTorah's manpower and leadership training programs.
Жеке өмір және өлім
Вайнберг Дене Голдманға үйленді және олардың алғашқы үйін Иерусалимнің Меа Шеарим ауданында салған. 1967 жылы олар Кирят-Санц ауданындағы жаңа пәтерге көшіп өтті. Оның үлкен ағасы Яков Балтимордағы Нер Исраил ешивасының рош ешивасы болды. Оның қарындасы Хава Лияның ұлы Шимшон Довид Пинкус еді. 2007 жылы Вайнбергке өкпе қатерлі ісігі анықталды. Ол 2009 жылдың 5 ақпанында дүние салды. Оның артында әйелі Дина, он екі баласы, 100-ден астам немересі мен шөбересі қалды. Дина 2023 жылдың 12 наурызында, жексенбі күні кешке қайтыс болды.