Рабби Адин Эвен-Исраэль Штейнзальц (1937-2020) – израильский раввин, философ, педагог. Автор знаменитого издания Талмуда с комментариями на иврите и др. языках.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Израильдік раввин және педагог (1937–2020)
Israeli rabbi and educator (1937–2020)
Рабби Адин Евен Исроил Штейнсальц (11 шілде 1937 – 7 тамыз 2020) – израильдік Хабад хасидітік раввині, мұғалімі, философы, әлеуметтік сыншысы, жазушы, аудармашы және баспагер. Оның Талмудтың Штейнсальц басылымы бастапқыда қазіргі еврей тілінде жарық көрген, оқуды жеңілдету үшін түсіндірмелермен толықталған, сондай-ақ ағылшын, француз, орыс және испан тілдеріне аударылған. Бұл басылым толықтырылды. Штейнсальц 1988 жылы Израильдің еврей танымы саласындағы сыйлығын, 2012 жылы Президенттің медалін, 2017 жылы «Якир Ерушалаим» сыйлығын алды. Ол Авраам Штейнсальц пен Лея (құрметті аты – Кроковиц) отбасында дүниеге келген. Әкесі бірінші Слоним ребесі Аврахам Вайнбергтің шөбересі және Хиллель Цайтлиннің шәкірті болған. Авраам мен Лея Штейнсальц Цайтлин арқылы танысқан. Олар 1924 жылы Палестинаға көшіп келді. Авраам Штейнсальц, адал коммунист және Лехи мүшесі, 1936 жылы Испаниядағы азамат соғысында Халықаралық бригадалармен бірге күресу үшін барды. Адин келесі жылы дүниеге келді. Штейнсальц жасөспірім кезінде баал тешува болып, раввин Шмуэль Элазар Хейлприннен (Ешива Торас Эмес Хабадтың рош ешивасы) білім алды. Ол еврей университетінде математика, физика және химияны, сонымен қатар Лодтағы Ешивас Томхей Темимимде және раввиндер Дов Бер Елиеров пен Шмаряху Ноах Сасонкинмен бірге раввиндік білімді оқыды. Бітіргеннен кейін, ол Негев шөлінде жаңа хасидтік қауымдастық құруға жасаған сәтсіз әрекеттен кейін бірнеше тәжірибелік мектептерді құрды.
Rabbi Adin Even Israel Steinsaltz (11 July 19377 August 2020) was an Israeli Chabad Chasidic rabbi, teacher, philosopher, social critic, author, translator and publisher. His Steinsaltz edition of the Talmud was originally published in modern Hebrew, with a running commentary to facilitate learning, and has also been translated into English, French, Russian, and Spanish. and has since been brought to completion. Steinsaltz was a recipient of the Israel Prize for Jewish Studies (1988), the President's Medal (2012), and the Yakir Yerushalayim prize (2017). to Avraham Steinsaltz and Leah (née Krokovitz). His father was a great grandson of the first Slonimer Rebbe, Avrohom Weinberg, and was a student of Hillel Zeitlin. Avraham and Leah Steinsaltz met through Zeitlin. They immigrated to Mandatory Palestine in 1924. Avraham Steinsaltz, a devoted communist and member of Lehi, went to Spain in 1936 to fight with the International Brigades in the Spanish Civil War. Adin was born the following year. Steinsaltz became a baal teshuva during his teenage years and learned from Rabbi Shmuel Elazar Heilprin (Rosh yeshiva of Yeshivas Toras Emes Chabad). He studied mathematics, physics, and chemistry at the Hebrew University, in addition to rabbinical studies at Yeshivas Tomchei Temimim in Lod and with Rabbis Dov Ber Eliezrov and Shmaryahu Noach Sasonkin. Following graduation, he established several experimental schools after an unsuccessful attempt to start a neo Hassidic community in the Negev desert,
Штейнсальцтың Каббала туралы классикалық еңбегі «Он үш жапырақшалы раушан» алғаш рет 1980 жылы жарық көрді және қазір сегіз тілде жарияланды. Барлығы Штейнсальц 60-қа жуық кітаптың авторы.
Steinsaltz's classic work on Kabbalah, The Thirteen Petalled Rose, was first published in 1980, and now appears in eight languages. In all, Steinsaltz authored some 60 books
Мұғалімдік және рухани кеңес беру қызметін жалғастыра отырып, Штейнсальц 1972 жылы Давид Хартман, Елиезер Швайд, Менахем Фроман, Дов Берковиц және басқалармен бірге Иерусалимдегі еврей танымы институтының (Пардес институты) негізін қалаушылардың бірі болды. 1984 жылы раввин Менахем Фроман мен Шагармен бірге Мекор Хаим ешивасын, 1999 жылы Текоа ешивасын құрды. Сондай-ақ, Шефа орта және жоғары мектептерінің президенті болды. Ол Вашингтондағы Вудро Вильсон атындағы халықаралық ғалымдар орталығында және Принстондағы жоғары оқу орнында ғалым ретінде жұмыс істеді. Оның құрметті докторлық дәрежелері Йешива университетінен, Бен-Гурион университетінен, Бар-Илан университетінен, Брандейс университетінен және Флорида халықаралық университетінен алынған. Штейнсальц сонымен қатар Ешиват Хесдер Текоаның рош ешивасы болды. Осы қызметінде Штейнсальц Иерусалимдегі үйінен ай сайын Ресей мен республикаларға сапар шекті. 1991 жылы Шниерсонның кеңесі бойынша ол әулеттік атын Штейнсальцтан Евен Исроилге өзгертті. Штейнсальц Хабадтан басқа Котцкер ребесінің ілімдерінен де шабыт алды. Ол бесінші Герр ребесі Исраил Альтермен және оның інісі және мұрагері Симха Буним Альтермен тығыз байланыста болды. Ол «католицизм еврейлерге мәңгілік жұмаққа кіруге рұқсат бере ме» сияқты қиын сұрақтарды көтеретін теологиялық диалогты қажет етіп, шақырды. Штейнсальц әйелімен бірге қайтыс болғанға дейін Иерусалимде тұрды, үш баласы және көптеген немерелері мен шөберелері болды. 2016 жылы Штейнсальц инсульт алды, оның салдарынан сөйлей алмады. Оның ұлы, раввин Менахем («Мени») Евен Исроил, Штейнсальц орталығының атқарушы директоры, раввин Штейнсальцтың бас ұйымы, Иерусалимнің Нахлаот ауданында орналасқан. Штейнсальц 2020 жылдың 7 тамызында Иерусалимдегі Шааре Цедек медициналық орталығында жедел пневмониядан қайтыс болды. Ол апта басында ауыр өкпе жұқпасымен ауруханаға түскен. Оның әйелі Сара, үш баласы және он сегіз немересі одан қалды.
Continuing his work as a teacher and spiritual mentor, Steinsaltz joined the original faculty of the nondenominational Pardes Institute of Jewish Studies in Jerusalem in 1972, along with David Hartman, Eliezer Schweid, Menachem Froman, Dov Berkovits, and others. He established Yeshivat Mekor Chaim alongside Rabbis Menachem Froman and Shagar in 1984 and Yeshivat Tekoa in 1999. He also served as president of the Shefa Middle and High Schools. He has served as scholar in residence at the Woodrow Wilson International Center for Scholars in Washington, D. C., and the Institute for Advanced Study in Princeton. His honorary degrees include doctorates from Yeshiva University, Ben Gurion University of the Negev, Bar Ilan University, Brandeis University, and Florida International University. Steinsaltz was also Rosh Yeshiva of Yeshivat Hesder Tekoa. In this capacity, Steinsaltz travelled to Russia and the Republics once each month from his home in Jerusalem. In 1991, on Schneersohn's advice, he changed his family name from Steinsaltz to Even Israel. Besides Chabad, Steinsaltz was also inspired by the teachings of the Kotzker Rebbe. He was in close contact with the fifth Gerrer Rebbe, Yisroel Alter, and his brother and successor, Simcha Bunim Alter. and called for "a theological dialogue that asks the tough questions, such as whether Catholicism allows for Jews to enter eternal paradise". Steinsaltz and his wife lived in Jerusalem until his death and had three children and many grandchildren and great grandchildren. In 2016, Steinsaltz suffered a stroke, leaving him unable to speak. His son, Rabbi Menachem ("Meni") Even Israel, is the executive director of the Steinsaltz Center, Rabbi Steinsaltz's umbrella organization, located in the Nachlaot neighborhood of Jerusalem. Steinsaltz died in Jerusalem on 7 August 2020, from acute pneumonia, at the Shaare Tzedek Medical Center. He was hospitalized earlier in the week with a severe lung infection. His wife Sarah survived him, together with three children and eighteen grandchildren.
Жаңа Синедрионның басшысы
Штейнсальц 2004 жылы Синедрионды қайта жаңғырту әрекетінің Нэсиі (Президенті) лауазымын қабылдады. 2008 жылы пікір келіспеушіліктерге байланысты ол бұл қызметтен бас тартты.
Steinsaltz accepted the position as Nasi (President) of the 2004 attempt to revive the Sanhedrin. In 2008, he resigned from this position due to differences of opinion.
Баяндамашы ретінде
Стейнсальц 1979 жылы Йель университетінің Гуманистік зерттеулер институтында сөйлеуге шақырылды. Инсультке шалдыққанға дейін ол Иерусалимде кешкі семинарлар өткізді, Newsweek журналының хабарлауынша, олар көбінесе таңғы сағат 2-ге дейін созылып, бұрынғы премьер-министр Леви Ешколь және бұрынғы қаржы министрі Пинхас Сапир сияқты белгілі саясаткерлерді қызықтырды.
Steinsaltz was invited to speak at the Aspen Institute for Humanistic Studies at Yale University in 1979. Prior to his stroke, he gave evening seminars in Jerusalem, which, according to Newsweek, usually lasted until 2:00 in the morning and attracted prominent politicians, such as the former Prime Minister Levi Eshkol and former Finance Minister Pinchas Sapir.
Сыйлықтар мен сын-пикірлер
1988 жылғы 21 сәуірде Штейнсальц еврей тану саласындағы Израиль сыйлығын алды. 2012 жылғы 9 ақпанда Израиль Президенті Шимон Перес Зубин Мехта, Ури Слоним, Генри Киссинджер, Джуди Фельд Карр және Раши қорымен бірге Израильдің алғашқы Президенттік сыйлығымен марапаттады. [15] Штейнсальцке бұл сыйлық Талмудты зерттеуге қосқан үлесі үшін табыс етілді, оның арқасында ол дүниежүзіндегі яһудилерге қолжетімді болды. Сондай-ақ, Штейнсальцке еврей кітап кеңесі «Корен» Вавилон Талмудына жазған түсіндірмелері, аудармалары мен жазбалары үшін «Қазіргі еврей ойлары мен тәжірибесі» номинациясы бойынша 2012 жылғы Ұлттық еврей кітап сыйлығы берілді. «Қазіргі еврей ойлары мен тәжірибесі» сыйлығы 2013 жылғы 15 қаңтарда Джой Унгерлидер Майерсонның естелігіне Дорот қоры арқылы табыс етілді. 2017 жылғы 22 мамырда Иерусалим қаласының мэрі Нир Баркат Штейнсальцтың үйіне барып, оған «Якир Ерушалаим» («Иерусалимнің құрметті азаматы») медалін тапсырды. Бұл жетістік медалі Штейнсальцке оның жазу және аударма жұмысы үшін берілді. 2018 жылғы 10 маусымда Штейнсальц Иерусалимдегі «Ориент» қонақ үйінде өткен гала-кешінде еврей біліміне арналған өмірлік педагогикалық жетістіктері үшін құрметке бөленді. Осы шараға қатысушыларға «Штейнсальц Хумашының» лимиттік басылымы тарту етілді.
On 21 April 1988, Steinsaltz received the Israel Prize for Jewish Studies. On 9 February 2012, Steinsaltz was honored by Israeli President Shimon Peres with Israel's first President's Prize alongside Zubin Mehta, Uri Slonim, Henry Kissinger, Judy Feld Carr, and the Rashi Foundation. [15] Steinsaltz was presented with this award for his contribution to the study of Talmud, making it more accessible to Jews worldwide. Steinsaltz was also presented with the 2012 National Jewish Book Award in the category of Modern Jewish Thought & Experience by the Jewish Book Council for his commentary, translation, and notes in the Koren Babylonian Talmud. The Modern Jewish Thought & Experience award was awarded on 15 January 2013 in memory of Joy Ungerleider Mayerson by the Dorot Foundation. On 22 May 2017, Jerusalem Mayor Nir Barkat visited Steinsaltz at his home to present him with the Yakir Yerushalayim ("Worthy Citizen of Jerusalem") medal. This medal of achievement was awarded to Steinsaltz for his writing and translating work. On 10 June 2018, Steinsaltz was honored at a Gala Dinner at the Orient Hotel in Jerusalem for his pedagogical achievements throughout a lifetime dedicated to Jewish education. A limited edition version of "The Steinsaltz Humash" was presented to the attendees of this event.
Академиялық сын
Якоб Нойснердің "Адин Штейнсальц Талмудты қалай бұрмалайды" атты еңбегі. Оның "Айғақ нұсқаулығы" (1998) төрт жалған пікірді қатты дауға салады. Жалпы алғанда жақсы бағалаған доктор Джереми Браун, "Корен Талмуды Бавли" кітабында Ursa Major жұлдызы ретінде көрсетілуі және полицитемия вераның тіс етінен және қарапайым жарақаттардан қан кетуге себеп болатын ауру ретінде сипатталуы сияқты ғылыми қателіктер бар екенін атап өтті. Ахарон Фельдман Штайнсальц Талмудына қатысты ұзақ сынама жазып, бұл еңбек "көптеген қателіктерге толы, олар негізінен дереккөздерді дұрыс оқымаудан туындаған; оқырман түсіндіруді күтетін қиын мәселелерді түсіндірмейді; және көбінесе маңызсыз, түсініксіз және қайшылы жазбалармен оқырманды шатастырады" деді. Фельдман, "Штейнсальц Талмудын жеке оқытушысы ретінде пайдаланатын білімді студент, Талмудтың түсініксіз екенін қорытындылай алады" деп алаңдайды. Сонымен қатар, Фельдман жазғандай, Штайнсальц Талмуды Талмудтың "ақыл-ойы нашар, тұрақсыз және көбінесе мағынасыз" екенін сезіндіреді.
Jacob Neusner's How Adin Steinsaltz Misrepresents the Talmud. Four False Propositions from his "Reference Guide" (1998) displays strong disagreement. In what was an overall favorable review, Dr. Jeremy Brown notes that the Koren Talmud Bavli contains some inaccurate scientific information, such as identifying Ursa Major as a star and describing polycythemia vera as a disease causing excessive bleeding from the gums and from ordinary cuts. Aharon Feldman penned a lengthy critical review of the Steinsaltz Talmud contending that the work "is marred by an extraordinary number of inaccuracies stemming primarily from misreadings of the sources; it fails to explain those difficult passages which the reader would expect it to explain; and it confuses him with notes which are often irrelevant, incomprehensible, and contradictory." Feldman says he fears that, "An intelligent student utilizing the Steinsaltz Talmud as his personal instructor might in fact conclude that Talmud in general is not supposed to make sense." Furthermore, writes Feldman, the Steinsaltz Talmud gives off the impression that the Talmud is "intellectually flabby, inconsistent, and often trivial."
Хареди реакциясы мен тыйым салу
1960 жылдары Талмудтың Штейнсальцтің еврей тіліне аударылуы Моше Файнштейн мен Овадия Йосеф сияқты көрнекті раввиндердің қолдауына ие болды. Бірақ 1989 жылы ағылшын тіліндегі нұсқасы жарық көргенде, Штейнсальц Елазар Шах, Йосеф Шалом Елиашив, Елиезер Вальденберг, Ниссим Карелиц, Хаим Пинхас Шейнберг және Шмуэль Воснер сияқты Израильдің көптеген жетекші раввиндерінен күшті қарсылыққа тап болды. Олар оның еңбектерін және басқа да жариялымдарын қатаң сынады. Шах оны діннен тайған деп жариялап, оның барлық шығармаларына тыйым салу науқанына жетекшілік етті. Ол Талмуд аудармасын да "әлемдік кітап стилінде жазылған, кез келген қасиеттілік пен имандылықтың іздерін жоғалтатын" деп сипаттады. Вальденберг Патриархтар мен Талмуд ғалымдарын Штейнсальцтің қалай сипаттағанын көргенде қорқынышқа бірігіп, оның еңбектері оқығандардың "жанын улайтын" күшке ие екенін жазды. Алайда, даудың барысында Герер хасидтері оның еңбектерін жоғары бағалап, "бұрмалануы мүмкін" бірнеше үзінділерді түзетуге дайын болғаны үшін мақтады. Иерусалимдегі Эдаха Харедис тыйымды үш кітапқа дейін шектегеннен кейін, Штейнсальц қатесі үшін көпшілік алдында кешірім сұрап, кітаптарды сатып алғандарға ақшасын қайтаруға уәде берді. Дегенмен, бұл тыйым мыңдаған мектептер мен жеке тұлғалардың Штейнсальц Талмудын тастауына себеп болды, ал раввин Авигдор Небензаль барлық даналарын генизаға жіберуге бұйрық берді. Бұл либералды еврей қозғалыстарында баспасөзде жарнамалар жариялауға алып келді, онда олар басылымды өздерінің мекемелеріне беруді сұрады. Штейнсальц болса, оған талған сынның көп бөлігі өзі мүше болған Хабад-Любавич қауымына қарсылықтан туындағанын мәлімдеді.
Publication of the Steinsaltz Hebrew translation of the Talmud in the 1960s received endorsements from prominent rabbis including Moshe Feinstein and Ovadia Yosef. However, in 1989, when the English version appeared, Steinsaltz faced a fierce backlash from many leading rabbis in Israel such as Elazar Shach, Yosef Shalom Eliashiv, Eliezer Waldenberg, Nissim Karelitz, Chaim Pinchas Scheinberg, and Shmuel Wosner, who harshly condemned his work and other publications. Branding him a heretic, Shach was at the forefront of a campaign which banned all his works, believing that his literary and psychological explanations of biblical characters and events rendered them heretical. He also slated his translation of the Talmud, describing it as being written in the style of a secular book causing "any trace of holiness and faith to vanish." Waldenberg wrote that he was shocked to see the way in which Steinsaltz described the Patriarchs and Talmudic sages, writing that the works had the power to "poison the souls" of those who read them. Striking a more conciliatory tone in the controversy, however, were the Gerer Hasidim who praised his works and commended him on his willingness to amend various passages "which could have been misconstrued." After the Jerusalem based Edah Charedis limited the ban to three books, Steinsaltz publicly apologised for his error and offered to refund anyone who had bought the books. The ban nevertheless caused thousands of schools and individuals to discard the Steinsaltz Talmud, with Rabbi Avigdor Nebenzahl ordering all copies to be placed in genizah. This led to more liberal Jewish movements placing adverts in the press asking for the edition to be donated to their institutions instead. For his part, Steinsaltz countered that much of the criticism he faced was rooted in opposition to the Chabad Lubavitch community with which he was affiliated.
Мақтау
Штайнзальцтің еңбектеріне хареди қауымының кейбір мүшелері қарсылық білдіргенімен, басқа еврей басшылары, раввиндері мен авторлары Штайнзальцтің ерекше білім беру тәсіліне ризашылықтарын білдірді. Голливудтағы «Израиль» ғибадатханасының раввині Джон Розоув өзінің ұсынған он үздік еврей кітабының тізіміне «Таньяны ашу», «Таньяны оқу» және «Таньяны түсіну» кітаптарын қосты. Бұл томдарды Хабад-Любавич қозғалысының негізін қалаушы Лиади раввині Шнеур Зальман жазған, ал кітаптарға Штайнзальцтің түсіндірмелері енгізілген. «Таньяны» оқып, оқырмандар Хабад қозғалысының орталық мәтінінің барлық қырларын зерттей алады. Раввин Ели Каунфер, рош ешива және Мехон Хадар ешивасының бас директоры, Штайнзальцтің «Еврей білімінің жаһандық күніне» деген алғысын және осы онлайн платформаның Тораны, басқа еврей мәтіндерін және әлемдегі еврейлермен байланыс орнатуға мүмкіндік бергенін атап өтті. Штайнзальцтің шәкірті болған раввин Пинхас Алуш Штайнзальцтің «әлемдік ғалым» екенін, түсіндірмелері, жазбалары және білім беру ұйымдары арқылы «еврейлер өміріне революция жасағанын» айтты. 1988 жылы Израильдің тарихшысы Зеев Кац Штайнзальцтің маңыздылығын орта ғасырлардағы екі еврей ғалымы – Раши мен Маймонидтің маңыздылығымен салыстырды. Сонымен қатар, америкалық-израильдік автор Илана Куршан Штайнзальцтің «Талмудтың тарихи әлемін жандандыру» қабілетінің өзіне Талмудты терең зерттеген кезде еврей білімін алудың ләззатын сыйлағанын жазды.
While certain members of the Haredi community may have opposition to Steinsaltz's works, other Jewish leaders, rabbis, and authors have spoken or written about their appreciation for Steinsaltz's unique educational approach. Rabbi John Rosove of Temple Israel of Hollywood featured "Opening The Tanya", "Learning the Tanya", and "Understanding the Tanya" on his list of the top ten recommended Jewish books. These volumes are written by Rabbi Shneur Zalman of Liadi, the founder of the Chabad Lubavitch movement, and include commentary by Steinsaltz. Through reading the Tanya, readers can explore all aspects of the central text of Chabad movement. Rabbi Elie Kaunfer, a rosh yeshiva and the CEO of Mechon Hadar Yeshiva, discussed his gratitude for Steinsaltz's Global Day of Jewish Learning and the opportunity created by this online platform for learning and creating a deeper connection to Torah, other Jewish text, and Jews worldwide. Rabbi Pinchas Allouche, who studied under Steinsaltz, notes that Steinsaltz "is a world scholar" who "revolutionized the Jewish landscape" through his commentary, other writings, and educational organizations. In 1988, secular Israeli historian Zeev Katz compared Steinsaltz's importance to that of Rashi and Maimonides, two Jewish scholars of medieval times. In addition, Ilana Kurshan, an American Israeli author, wrote that Steinsaltz's ability to bring "the historical world of the Talmudic stages to life" created an enjoyable Jewish learning experience for her when she was intensely studying Talmud.