Кіріспе

Америкалық қара пропаганда радиостанциясы Екінші дүниежүзілік соғыста. Радио 1212 немесе Sender 11212 немесе Nachtsender 1212 – 1944 жылдан 1945 жылға дейін АҚШ Соғыс ақпарат басқармасының (OWI) Психологиялық соғыс бөлімшесі тарапынан, Лондон қаласында орналасқан CBS радиосының бастығы Уильям С. Пейлидің басшылығымен жүргізілген қара пропаганда радиостанциясы. Nachtsender 1212 Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияның бақылауында болып, содан кейін босатылған, Radio Luxembourg деп белгілі бұрынғы коммерциялық радио қондырғыларын Люксембург Ұлы Герцогтігінен пайдаланған.

Станцияның тарихы

Ұлыбританияға хабар тарататын, коммерциялық ағылшын тіліндегі «Люксембург радиосы» 1939 жылдың 21 қыркүйегінде Ұлы Герцогстықтың үкіметінің нұсқауымен, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Люксембургтің бейтараптығын сақтау мақсатында жабылды.

"Хоу-Хоу мырзасының" дәуірі

1940 жылы 10 мамырда нацистік Германия үкіметі Люксембургті оккупациялауға бұйрық берді, ал Вермахт Люксембург радиосының құралдарын де. басқаруға берді. Нацистер бұл станцияны Британ аралдарына үгіт тарату үшін де пайдаланды. Станцияда ирландиялық жүргізуші Уильям Джойс өнер көрсетті, оның үгіт-насихат хабарларын Ұлыбританиядағы тыңдаушылар күмәнді көзбен қарап, "Лорд Хо Хо" деп атады.

ОВИ дәуірі

1944 жылғы 24 мамырда Вашингтондағы Люксембург үкіметі, ел азат болғаннан кейін, Люксембург радиосының құрал-жабдықтарын АҚШ армиясының бақылауына беруге келісті. Нақтырақ айтқанда, бұл бақылау SHAEF-қа берілді, онда станция Америка, Ұлыбритания, Франция, Бельгия және Люксембург атынан әрекет ететін «Жоғарғы бас штабтың одақтас экспедициялық күшінің дауысы» ретінде қызмет ететін болды. 1944 жылғы 10 қыркүйекте Германия әскерлері D күні одақтастардың шабуылынан және американдық 12-ші армияның арнайы тобының жақындауынан кейін Люксембургтен қашып кетті. Содан кейін Люксембург хабар тарату станциялары SHAEF-қа тапсырылды. Кейбір неміс сарбаздарына станцияны жарғызуға бұйрық берілген, бірақ станция инженері оларды транзисторлық лампаларға оқ тесіп бұзуға көндірді. АҚШ әскерлері келгенде, инженер станция аумағына төрт жыл бұрын көміп қойған қосалқы лампаларды қазып шығарды. Бұл құралдарды АҚШ Соғыс ақпарат бюросының (OWI) Психологиялық соғыс бөлімі де пайдаланды, оны CBS радиосының бас директоры Уильям С. Пейли басқарды. OWI бұл құралдарды Nachtsender 1212 құру үшін пайдаланды, ол өзін нацистік Германиядан хабар тарататын қара пропаганда станциясы деп таныстырды. Nachtsender 1212 мақсаты – соғысқа қатысты неміс түсінігіне сәйкес ақпарат тарату арқылы нацистік көрермендердің сенімін жеңу еді, бірақ Германия шекарасына шабуыл күшейген сайын, Nachtsender 1212 хабарларында қате және мүлдем жалған ақпараттарды таратуды бастады. Оның ішінде, нацистік режимге қарсы көтерілген неміс қаласы туралы, қала әкімінен көмек сұрап хабар жіберіп жатқандай көрсетілген, шындығында болмаған оқиға да бар еді. Станцияның миссиясы британдық Soldatensender Calais станциясымен ұқсас болды, ол неміс әскерлерінің рухын құлдыратуға және немістерді көңіл көтеру сылтавымен дұрыс емес ақпарат беруге тырысты. Nachtsender 1212 эфирді одақтастар бұл ойдан шығарылған неміс станциясын басып алды деп мәлімдеп аяқтады.

Өтпелі кезең

1945 жылдың мамыр айында Германия басылып алынғаннан кейін, Ұлыбританияда Люксембург радиосының болашағы талқыланды. BBC радиостанциясы, егер жабдықтар қайтадан коммерциялық басқаруға берілсе, жаңадан коммерциялық бәсекелестіктің туындауына қарсы болды. Уинстон Черчилльмен бірлесіп, Люксембург хабар таратушыларын Лондон қаласындағы BBC World Service студияларымен телефон желісі арқылы байланыстырып, станцияны коммунистік Шығыс Еуропа және Кеңес Одағына бағыттау жоспары жасалды. Алайда, Черчилльдің Консервативтік партиясы 1945 жылдың 5 шілдесінде өткен соғыстан кейінгі Ұлыбритания парламент сайлауларында Еңбек партиясына жеңілген соң, бұл жоспар күшін жойды. Біраз уақыт бойы Люксембург хабар таратушылары американдық бақылауда қалды және «Америка дауысы» бағдарламаларын таратуға, сондай-ақ «Біріккен Ұлттар станциясы» деп белгіленген өз бағдарламаларын шығаруға пайдаланылды. 1945 жылдың қараша айында Люксембург радиосы Ұлы Герцогтікке қайтарылды.