Кіріспе
Канадалық саясаткер Брайан Майкл Джин (Brian Michael Jean, 1963 жылғы 3 ақпанда туған) – канадалық саясаткер. Бұрын ол Альберта провинциясының Жұмыспен қамту, экономика және Солтүстік даму министрі қызметін атқарған. 2023 жылғы 9 маусымда Джин Альбертаның Энергетика және минералдар министрі болып тағайындалды, ал Ларри Каумейер оның вице-министрі болды, ол бұрын «Ducks Unlimited» ұйымының бас директоры қызметін атқарған. Ол 2022 жылғы 16 наурыздан бері Форт МакМюррей – Лак Ла Биш сайлау округінің депутаты болып табылады. 2015 жылдан 2017 жылға дейін ол оппозиция жетекшісі және Біріккен консервативтік партияға (БКП) бірігуге дейін «Вайлдроуз» партиясының соңғы жетекшісі болды. Джин провинциялық саясатқа кірмес бұрын 2004 жылдан 2014 жылға дейін Консервативтік партияның парламент депутаты болды. Парламентке сайланғанға дейін 11 жыл бойы Форт МакМюррейде заңгер болып жұмыс істеді, онда ол 2004 жылдан 2006 жылға дейін Атабаска округін, ал 2006 жылдан 2014 жылға дейін Форт МакМюррей – Атабаска округін өкілдік етті, содан кейін Ұлыбритания парламентінен отставкаға кетті. 2015 жылдың ақпанында саяси өмірге оралып, «Вайлдроуз» партиясының төрағалығына үміткер болатынын мәлімдеді. 2015 жылғы 28 наурызда партия төрағасы болып сайланды. 2015 жылғы провинциялық сайлауда Джин Форт МакМюррей – Конклин сайлау округінен сайланды және «Вайлдроуз» партиясы Альбертаның Жаңа демократиялық партиясына (ЖДП) ресми оппозиция құрғаннан кейін оппозиция жетекшісі болды. 2017 жылы «Вайлдроуз» партиясы прогрессивті консерваторлармен бірігіп, Біріккен консервативтік партияға айналды, Джин жаңа партияның төрағасы болуға үміттенді, бірақ Джейсон Кенниге жеңілді. 2018 жылғы 5 наурызда Альберта заң шығарушы органындағы өкілдігінен бас тартты. Джин 2022 жылғы 16 наурызда өткен қосымша сайлауда жеңіске жеткеннен кейін қайтадан провинциялық саясатқа оралды. Премьер-министр Кенни 2022 жылғы 18 мамырда отставкаға кететінін мәлімдегеннен кейін, Джин 2022 жылғы 6 қазанда өткен Біріккен консервативтік партиясының төрағалық сайлауына қатысатынын жариялады. Бірінші раундта ол дауыстардың 11 пайызын алып, үшінші орынға ие болды, ал алтыншы және соңғы раундтан шығарылғаннан кейін Дэниел Смиттен жеңілді.
Brian Michael Jean (born February 3, 1963) is a Canadian politician who has previously served as Alberta's and Minister of Jobs, Economy and Northern Development. On June 9, 2023 Jean was appointed as Alberta's Minister of Energy and Minerals, with Larry Kaumeyer as his Deputy Minister, the former CEO of Ducks Unlimited. He has served as member of the Legislative Assembly (MLA) for Fort McMurray Lac La Biche since March 16, 2022. He was leader of the Opposition and the last leader of the Wildrose Party from 2015 to 2017 before its merger into the United Conservative Party (UCP). Jean was a member of Parliament (MP) with the Conservative Party from 2004 to 2014 before entering provincial politics. Jean worked as a lawyer in Fort McMurray for 11 years before he was elected to Parliament, where he represented Athabasca from 2004 to 2006 and Fort McMurray—Athabasca from 2006 to 2014, when he resigned from the House of Commons. He returned to political life in February 2015 when he announced that he would seek the leadership of the Wildrose Party. He was elected party leader on March 28, 2015. In the 2015 provincial election, Jean was elected in the provincial riding of Fort McMurray Conklin and became the leader of the Opposition as the Wildrose Party formed the Official Opposition to the governing Alberta New Democratic Party (NDP). Jean ceased to lead the Wildrose Party merged with the Progressive Conservatives (PCs) to become the United Conservative Party in 2017 and ran to be leader of the new party, losing to Jason Kenney. He resigned his seat in the Alberta legislature on March 5, 2018. Jean re entered provincial politics after winning a by election on March 16, 2022. Upon Premier Kenney's resignation announcement on May 18, 2022, Jean declared his candidacy in the United Conservative party leadership election, which took place on October 6, 2022. He finished third on the first ballot with 11 percent of the vote, ultimately losing to Danielle Smith after his elimination from the sixth and final ballot.
Өмірбаян
Жан Британдық Колумбияның Келоуна қаласында дүниеге келді және 1967 жылы төрт жасында Альберта штатының Форт-Макмюррей қаласына көшіп келді. Оның анасы Фрэнсис Жан сол жылы Форт МакМюррейдің алғашқы газетін, сондай-ақ City Centre Group, Inc. компаниясын құрды, бұл компания негізінен автожуу, автокөліктерді күтіп жөндеу және кейбір коммерциялық кеңселерді жалға берумен айналысады. City Centre Group, Inc. сонымен қатар Альбертаның жергілікті тарихын баспалайтын шағын баспа үйіне де ие, ол Солтүстік Альбертаның "шешімділік, оқиғалылық және [ ] жаңа шекара" тарихына арналған кітаптар шығарады. Жан өзінің жұмысшы топтан шыққан кедей отбасы екенін жиі айтса да, 2006 жылы отбасының таза кірісі 10 жылдың ішінде "2 миллион доллардан 20 миллион долларға дейін өсті" деп мәлімдеді. Жан Портлендтегі Уорнер Пасифик колледжінде ғылым бакалавры, Австралияның Квинсленд штатындағы Голд-Кост қаласындағы Бонд университетінде бизнес-әкімшілік және құқық бакалавры дәрежесін алды. Ол сондай-ақ Калгари университетінің құқық факультетіне оқуға түсіп, Альберта заңгерлер қауымдастығына қабылдануға біліктілік алды. Бұл оған саяси мансабына дейін Форт-Макмюррейде 11 жыл заңгер болып жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Жан фермада жұмысшы, баспахананың көмекшісі, кәсіпкер, заңгер және мотивациялық спикер ретінде жұмыс істеген. Қоғамда Жан Солтүстік Альбертадағы Балалар денсаулығы қорының төрағасы, Альберта жазғы ойындарының төрағасы, Форт МакМюррей қалалық бизнес қауымдастығының президенті және Форт МакМюррей сауда палатасының директоры болып қызмет етті. Қазіргі уақытта ол Калгариде орналасқан Barkuna Capital қаржы институтының кеңесші кеңесінде отыр, ол өзін "Тек қана коммерциялық банк емес" деп сипаттайды.
Парламент мүшесі
Жан алғаш рет 2004 жылы Канада консервативтік партиясының үміткері ретінде Атхабаска округінде Канада Парламентінің депутаты болып сайланды, Пол Мартиннің либералдық үкіметіне қарсы ресми оппозицияда отырды. 2006 жылы Стивен Харпер басшылығымен консервативтер үкімет құрған кезде Форт-Макмюррей—Атхабаска округінде қайта сайланды. 2006 жылдың ақпан айында Жан көлік, инфрақұрылым және қоғамдық даму министрі Лоуренс Кэннонның парламенттік хатшысы болып тағайындалды. Жан 2008 және 2011 жылдары да қайта сайланды. 2011 жылғы сайлаудан кейін ол сайлау округінің қажеттіліктеріне көбірек назар аудару үшін парламенттік хатшы лауазымына қайта тағайындалудан бас тартты. Парламентте Жан Қаржы, Әділет және Индустрия комитеттерінде жұмыс істеді. 2014 жылдың 10 қаңтарында Жан 2014 жылдың 17 қаңтарында мандатын тоқтатып, Форт-Макмюррейде жеке өміріне оралатынын хабарлады.
"Жабайы гүлдер" партиясының жетекшісі
2014 жылдың соңында "Жабайы гүлдер" партиясы 11 депутаттың, оның ішінде партия жетекшісі Даниэль Смиттің, Альбертаның Прогрессивті консервативтік қауымдастығына өтуінен кейін дағдарысқа ұшырады. Жаңа басшыны таңдау үшін сайлау ұйымдастырылды және Жанды сайлауға қатысуға шақырды. Жан жарысқа 2015 жылдың 25 ақпанында қатысты. 2015 жылдың 28 наурызында ол партия басшысы болып сайланды, дауыс берудің 55 пайызын алып, Сайпресс Медисин Хэт депутаты Дрю Барнс пен бұрынғы Страткона округінің мэрі Линда Осинчукты жеңіп шықты. 2015 жылғы Альберта сайлауы Жан "Жабайы гүлдер" партиясының басшысы болғаннан кейін екі айдан кем уақыт өткен 2015 жылдың 5 мамырында өтті. Партия заң шығарушы органмен ресми оппозиция мәртебесін сақтап қалды, 2012 жылы 17, ал таратылған кезде 5 депутаттан 21 депутатқа дейін өсті. Альберта тарихында алғаш рет НДП үкімет құрды, Рейчел Нотли Альбертаның премьер-министрі болды. Бұл Прогрессивті консерваторлардың 43 жылдық үкімдігінің аяқталуын білдірді. 2016 жылдың 30 тамызында Жан Форт МакМюррейде форум өткізіп тұрғанда, зейнеткерлердің жергілікті жақтасы зейнеткерлерге арналған тұрғын үй мен денсаулық сақтау сапасына шағым айтты. Жан "Мен осы мәселені 10, 11 жылдан бері көтеріп келе жатырмын" деп жауап берді және "Мен оны көтеруді жалғастырамын, уәде беремін. Бірақ Рейчел Нотлиді ұру заңға қайшы" деді.
Содан кейін Жан бұл "сәл кешіктірілген әзіл" екенін мойындап, кешірім сұрады және Нотли зейнеткерлерге арналған тұрғын үй мен денсаулық сақтау туралы алаңдайтынын мәлімдеді. Ол сондай-ақ, Форт МакМюррей қаласының орталығында зейнеткерлерге арналған ұзақ мерзімді күтім үйінің құрылысын мақұлдағаны үшін Нотлиге қолдау көрсету үшін бөлмедегілерді шақырып, бұл мәселе бойынша бұрынғы премьер-министр Эд Стелмах пен ПК депутаты Гай Бутильердің арасында дау болған еді.
PC-мен бірігу
Жанның бұрынғы федералдық партияласы Джейсон Кенни 2017 жылдың басында сол партияның басшылығына сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Прогрессивті консервативтер партиясының төрағасы болды. Кеннидің бағдарламасы Прогрессивті консервативтер және Уайлдроуз партияларын біріктіріп, орталық-оңшыл бірыңғай альянс құруды көздеді. 2017 жылдың 20 наурызында Жан Кеннимен кездесіп, бірігу мәселелерін талқылай бастады. 2017 жылдың 18 мамырында Жан мен Кенни екі партияның бірігу туралы келісімге келгенін мәлімдеді, ал 2017 жылдың 22 шілдесінде ПК мен Уайлдроуз партияларының 95 пайыз қолдауымен бірігу мақұлданды. Бірігу келісімі Біріккен консервативтік партияны құрды, 2017 жылдың 28 қазанында басшылыққа сайлау өтті, онда Жан Кенниге жеңіліп қалды, сондай-ақ 2018 жылы өткізілетін құрылтай съезі жоспарланды. Жан 2018 жылдың 5 наурызында заң шығарушы органнан кетуін жариялады. Ол сұхбатында жеңілісінен кейін оны жеңілгенге ашуланған деп айыптаушылар болатынын білетінін, бірақ 2016 жылғы Форт-Макмюррейдегі өртте қираған үйін қайта жаңарту және сол кезде 4-ші сатыдағы қатерлі ісікпен күресіп жатқан әпкесімен бірге уақыт өткізу үшін отставкаға кететінін мәлімдеді. 2018 жылғы Форт-Макмюррей Конклин сайлауында оның орнын UCP депутаты Лейла Гудридж иеленді.
Саясатка оралу
Жан әлеуметтік желілер мен "Эдмонтон журналы" газетіндегі қонақ мақалалары арқылы Кеннидің басшылығын ауыздықта сынай бастады. COVID-19 пандемиясы кезінде Кеннидің басшылығын сынағаннан кейін, Жан 2021 жылдың 7 маусымында оның отставкаға кетуін талап етті. 2021 жылдың 3 қарашасында Жан Форт МакМюррей – Лак-Ла-Биш округіндегі кезекті сайлауға UCP-дан кандидат болуға ниеттенгенін мәлімдеді және 12 желтоқсанда Джошуа Гогоға қарсы өткен іріктеу сайысында 68 пайыз дауыспен жеңіске жетті. Іріктеу кезінде Жанның LinkedIn желісіндегі жазбасында Кенни мен оның қолдаушылары Гогоның ұлтына сілтеме жасап, "Форт МакМюррейде тұратын нигериялық экономисті" UCP кандидаттығына итермелеп отырғаны айтылды. Жазба алынып тасталды, ал Жан кешірім сұрап, жазбаның "қабылданбас мағынасы" аты-жөні аталмаған ерікті адамның жазғанын мәлімдеді. Жан сайлау науқаны кезінде де Кеннидің басшылығын сынауын тоқтатпады және Кенниді 2023 жылғы Альберта штатының жалпы сайлауында Рейчел Нотлиді жеңуге жеткіліксіз күшті емес деп айыптады. UCP Жанның науқанына көмектесу үшін ешқандай ерікті жібермеді, ал Кенни Жанды бұрын екі рет мемлекеттік қызметтен кеткені үшін сынады. Кенни 2022 жылдың 18 мамырында премьер-министрліктен кетіп жатыр дегенін хабарлағаннан кейін, Жан 2022 жылдың 6 қазанында өткен Біріккен консервативтік партия төрағалығына кандидат екенін жариялады.