Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрып кеткен динозаврлар туысы
Extinct genus of dinosaurs
Олоротитан – ламбеозаврид қазтұмсықты динозаврлардың бір түрден ғана тұратын туысы, оның жалғыз түрі – Olorotitan arharensis. Бұл құс емес динозаврлардың соңғыларының бірі болып, бор кезеңінің – палеоген кезеңінің аралық жойылу оқиғасы кезінде құрып кетті. Олар бор кезеңінің соңғы мастрихт эпохасының ортасы мен соңында өмір сүрді. Қалдықтары Шығыс Ресейдің Амур облысы, Архарин ауданы, Кундур жеріндегі Удурчукан қабаттарынан, Амур өзені маңынан табылған.
Olorotitan was a monotypic genus of lambeosaurine duck billed dinosaur, containing a single species, Olorotitan arharensis. It was among the last surviving non avian dinosaurs to go extinct during the Cretaceous–Paleogene extinction event, having lived from the middle to late Maastrichtian age of the Late Cretaceous era. The remains were found in the Udurchukan Formation beds of Kundur, Arkharinsky District, Amur Oblast, Eastern Russia, in the vicinity of the Amur River.
Ашылуы және атауы
Оллоротитанның толықтай дерлік қаңқадан тұратын холотиптік үлгісі 1999 және 2001 жылдар аралығында Ресейдің Амур облысы Кундур ауданындағы Удурчукан формациясында жүргізілген далалық жұмыстар кезінде табылды. Паскаль Годфройт және оның әріптестері 2003 жылы оны жаңа түр ретінде сипаттап, атады. Бұл Ресейден сипатталған алғашқы толық динозавр үлгісі және Солтүстік Американың батысынан тыс жерде табылған ең толық ламбеозавр қаңқасы. Ол ұзындығына, биіктігіне және дене массасына қарай өсе алатын. Оның ерекшелігі – бас сүйегінен жасалған үлкен балта тәрізді қуыс қырқа, ол Солтүстік Америкадағы туысқандарының қырқаларынан мүлдем өзгеше. Бас сүйегінің өзі он сегіз омыртқадан тұратын, бұрынғы хадрозавридтердегі он бес омыртқадан асатын, жақсы созылған мойынмен бекітілген. 15 немесе 16 омыртқасы бар сакральді бөлігі басқа хадрозавридтерге қарағанда кем дегенде 3 омыртқасы артық. Омыртқалар тізбегінің соңындағы құйрықтың проксимальді үштен бірінде нейрондық тікенектердің ұштары арасында байланыстар бар, бұл құйрық аймағын ерекше қатаң етеді; мұндай байланыстардың тұрақтылығы олардың патологиялық емес екенін көрсетеді, бірақ нақты сенімді болу үшін қосымша үлгілер қажет. Годфройт және оның авторлары филогенетикалық талдау арқылы оның Корритозавр мен Гипакрозаврға ең жақын екенін анықтады.
The holotype specimen of Olorotitan, consisting of a nearly complete skeleton, was discovered in field work in the Udurchukan Formation of Kundur in the Amur region of Russia between 1999 and 2001. Pascal Godefroit and colleagues described and named it as a new species in 2003. It was the first nearly complete dinosaur specimen to be described from Russia, and is the most complete lambeosaurine skeleton discovered anywhere outside of western North America. and may have grown up to in length, up to in height and within the range of in body mass. It is characterized by the large hatchet like hollow crest adorning its skull, very distinct from the crests of all of its North American relatives. The skull itself was supported by a rather elongated neck, having eighteen vertebrae, exceeding the previous hadrosaurid maximum of fifteen. The sacrum, with 15 or 16 vertebrae, has at least 3 more vertebrae than other hadrosaurids. Further along the vertebral series, in the proximal third of the tail, there are articulations between the tips of the neural spines, making that caudal area particularly rigid; the regularity of these connections suggests that they are not due to a pathology, although more specimens are needed to be certain. Godefroit and his coauthors found through a phylogenetic analysis that it was closest to Corythosaurus and Hypacrosaurus.
Палеоэкология
O. arharensis өзінің уақытын және орнын бірнеше басқа жануар түрлерімен бөлісті, оның ішінде тағы екі ламбеозавр: Паразавролоф сияқты Каронозавр және көнерек Амурозавр. Бұған қоса, оның табылған жерінде тасбақалардың, крокодилдердің, тероподтардың және нодозавридтердің қалдықтары табылды. Солтүстік Америкадағы жағдайдан өзгеше, онда ламбеозавриндер кеш Мастрихт кезеңінің тау жыныстарынан дерлік кездеспейді, Азия ламбеозауриндері мезозойдың соңында әртүрлі және көптеп таралған, бұл климаттық немесе экологиялық айырмашылықтарға нұсқайды.
O. arharensis shared its time and place with several other types of animal, including two other lambeosaurines: the Parasaurolophus like Charonosaurus and more basal Amurosaurus. Additionally, remains from turtles, crocodilians, theropods, and nodosaurids were found at its discovery site, Unlike the situation in North America, where lambeosaurines are virtually absent from Late Maastrichtian rocks, Asian lambeosaurines are diverse and common at the end of the Mesozoic, suggesting climatic or ecological differences.