Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс У генерал және регенті (232–259)
Eastern Wu general and regent (232 259)
Сунь Чэнь (232 – 18 қаңтар 259), әдеби есімі Цзитун, Қытайдың Үш патшалық дәуірінде Шығыс У мемлекетінің әскери генералы және регенті болды. Ол Сунь Лян мен Сунь Сю императорларының билік кезінде регенттік қызметін атқарды. Сунь Лянмен болған қақтығысы нәтижесінде ол императорды қызметтен алып тастап, Сунь Сюді таққа отырғызды. Бірақ, кейіннен Сунь Сю жасаған төңкеріс салдарынан қаза тапты.
Sun Chen (232 – 18 January 259), courtesy name Zitong, was a military general and regent of the state of Eastern Wu during the Three Kingdoms period of China. He ruled as regent during the reigns of the emperors Sun Liang and Sun Xiu. His conflict with Sun Liang eventually led him to depose the emperor in favour of Sun Xiu. However, he was subsequently killed by Sun Xiu in a coup.
Регент ретінде
Сунь Чэнь және оның ізашары Сунь Цзюнь туысқандар еді; екеуі де негізін қалаушы император Сунь Кванның інісі Сунь Цзиньнің шөберелері және Сунь Гаоның немерелері болды. Сунь Цзюньнің 256 жылы күрт ауырып қалғанға дейінгі мансабы туралы көп мәлімет жоқ, сол кезде ол өкіметін Сунь Ченге беруді шешті. Сунь Цзюнь көп ұзамай қайтыс болды, ал Сунь Чэнь регент атанды. Генерал Лю Цзю бұл жағдайға ашуланды (Сунь Цзюнь бұрыннан-ақ өзінің диктаторлық тәсілі мен жетістіксіздігі үшін жек көрілетін еді), және министр Тенг Инмен бірігіп, Сунь Ченді құлатуға тырысты. Сунь Чэнь әскери күш қолданып, Тенг Ин мен Лю Цзюді жеңді. Тенг Ин мен оның руы жазаланды, ал Лю Цзю өз-өзіне қол жұмсады. Тенг Ин мен Лю Цзюді жеңгеннен кейін Сунь Чэнь өте мақтаншыл бола бастады. 257 жылы, 14 жасында Сунь Лян мемлекеттік маңызды мәселелерді өзі шешуге кірісті. Ол өзіне ұқсас жастағы жас жігіттер мен офицерлерден жеке күзет жасағын құрды, олармен бірге өсуді ниет еткенін айтты. Сондай-ақ ол кейде Сунь Ченнің шешімдеріне қарсылық білдірді. Сунь Чэнь жас императордан аздап қорқуын сезінді.
Sun Chen and his predecessor Sun Jun were cousins; both were great grandsons of the founding emperor Sun Quan's uncle Sun Jing, and grandsons of Sun Gao (孙暠). Very little is known about his career up to Sun Jun's sudden illness in 256, when the latter chose to transfer his power to Sun Chen. Sun Jun died soon thereafter, and Sun Chen became regent. The general Lü Ju was angry at the development (as Sun Jun was already resented for his dictatorial style and lack of accomplishments), and, in conjunction with the minister Teng Yin, he attempted to overthrow Sun Chen. Sun Chen struck back militarily, and his forces defeated Teng Yin and Lü Ju. Teng Yin and his clan were executed while Lü Ju committed suicide. In the light of his defeat of Teng Yin and Lü Ju, Sun Chen began to become extremely arrogant. In 257, at the age of 14, Sun Liang began to personally handle some important matters of state. He established a personal guard corps, consistent of young men and officers with age similar to his, stating that he intended to grow up with them. He also sometimes questioned Sun Chen's decisions. Sun Chen began to be somewhat apprehensive of the young emperor.
Құлау және өлім
Сол кезде Сунь Чэнь Сунь Лянның үлкен ағасы Сунь Сюйді, Лангье патшасын жаңа император етіп таңдады. Сунь Сюй Сунь Ченнің ризашылығын алу үшін оның иеліктеріне бес округ қосып, бауырларын маркиздер етіп тағайындады. Бірақ Сунь Чэнь жаңа императормен салыстырмалы түрде ұсақ оқиғадан кейін көп ұзамай келіспеушілікке ұшырады. Сунь Чэнь сарайға ет пен шарап әкеліп, императормен бірге тойлау ниетімен келді, бірақ Сунь Сюй осы сыйлықтан бас тартты. Сондықтан Сунь Чэнь азық-түлікті генерал Чжан Будың үйіне әкеп берді. Ол Чжан Буға Сунь Сюйдің бас тартуына қынжырғанын айтты, тіпті басқа императорды таңдау керектігін де еске салды. Сунь Сюй Сунь Ченге алаңдап, бірақ сырттай оған жақсылық көрсетуді жалғастырды. Сунь Чэнь императормен арақатынасын ойлап, Цзянье (қазіргі Нанкин) астанасын тастап, екінші астана Вучанды (қазіргі Эчжоу, Хубэй) қорғауға басшылық етуді ұсынды. Сунь Сюй келісті. Алайда, Сунь Сюй Сунь Ченнің сол қаланы басып алып, көтеріліс шығаруы мүмкін деп қорқып, Чжан Бу мен аға генерал Динг Фенгпен бірге Лаба мерекесінде Сунь Ченді өлтіруге сөз байласты. Бірақ жаңалықтар тарап кетті. Сунь Чэнь, қорқынышқа қарамастан, Сунь Сюйдің шақыруын қабылдамауға болмады, сондықтан ол фестивальге келді, мүмкін үйі өртенгенін айтып, қашуға болатындығын ойлады. Бірақ ол қашып үлкермеді және Динг Фенг пен Чжан Будың әскерлері оны ұстап алды. Сунь Чэнь Сунь Сюйден өмірін сақтап қалуын өтінді, Цзяо провинциясына (қазіргі Солтүстік Вьетнам) жер аударылуға немесе құл болуға дайын екенін айтты, бірақ Сунь Сюй бас тартты, Тэн Ин мен Лю Цзюға да осындай таңдау бермегенін мәлімдеді. Сунь Чэнь өз руымен бірге өлім жазасына кесілді. Сонымен қатар, Сунь Сюй Сунь Цзюнь мен Сунь Чэньнің руымен байланысқанға ұялып, оларды Сунь әулетінен кейіннен шығарып, оларды Гу Цзюнь (故峻) және Гу Чэнь (故綝) деп атады.
Sun Chen then chose Sun Liang's elder brother Sun Xiu, the Prince of Langye, as the new emperor. Sun Xiu, in order to appease Sun Chen, added five counties to his fief and created his brothers marquises as well. However, Sun Chen soon had a fallout with the new emperor over a relatively small incident — Sun Chen had brought beef and wine to the palace, intending to feast with the emperor, but Sun Xiu refused the offering, and so Sun Chen took the food and wine to the house of the general Zhang Bu. He expressed to Zhang Bu his disappointment at Sun Xiu's refusal — including a remark that perhaps he should choose another emperor — and Zhang Bu reported Sun Chen's complaints to Sun Xiu. Sun Xiu became concerned about Sun Chen, but continued to outwardly show favour to Sun Chen. Sun Chen became concerned about his standing with the emperor and offered to leave the capital Jianye (present day Nanjing) to head up the defence of the secondary capital Wuchang (in present day Ezhou, Hubei). Sun Xiu approved. However, Sun Xiu then became concerned that Sun Chen would take over that city and rebel. He conspired with Zhang Bu and the senior general Ding Feng to kill Sun Chen during the Laba Festival. Somehow, the news leaked, but Sun Chen, even though apprehensive, unable to decline the messengers Sun Xiu sent to invite him, showed up at the festival anyway, considering that he might leave under the excuse that his mansion had caught fire. But he failed to leave and was seized by Ding Feng and Zhang Bu's soldiers. Sun Chen begged Sun Xiu for his life, offering to be exiled to Jiao Province (present day northern Vietnam) or to become a slave, but Sun Xiu declined — stating to Sun Chen that he did not give Teng Yin or Lü Ju those choices. Sun Chen was executed, along with members of his clan. Furthermore, Sun Xiu felt so shameful to share the clan of Sun Jun and Sun Chen that he had them posthumously banished from the Sun family, referring them as Gu Jun (故峻) and Gu Chen (故綝) instead.