Кіріспе

Вангерооге – Солтүстік теңіздегі 32 Фризия аралдарының бірі, Нидерланды, Германия және Дания жағалауларына жақын орналасқан. Сонымен қатар, ол Германиядағы Төменгі Саксониядағы Фрисландия ауданының муниципалитеті. Вангерооге – Шығыс Фризия аралдарының бірі. Бұл топтағы ең шығыс және ең кіші мекенделген арал (кейбір өлшемдерге сәйкес Балтрум ең кіші) және 1815-1947 жылдар аралығында тарихи Ұлы Герцогтық пен Ольденбург еркін мемлекетіне тиесілі болған жалғыз арал. Ал Боркум, Юист, Нордерней, Балтрум, Лангеог және Шпикерог әрқашан Остфрисланд графтығына қарасты. 2004 жылғы халық санауы бойынша аралда 1055 адам тұрады. Әсіресе жаз айларында аралға күніне 7000-нан астам турист келеді. Вангерооге аралы мен Шпикерог аралын Харле деп аталатын су жолы бөліп тұрады. Арал туристерді жағажайларымен, түрлі демалыс мүмкіндіктерімен және тыныш атмосферасымен қызықтырады. Бұл туралы порттағы бір тақтада жазылған: "Құдай уақытты жаратты, бірақ асығу туралы ештеңе айтпады". Жыл сайынғы жағажай волейболы турнирі, әдетте тамыздың басында өтеді, жазғы маусымның басты оқиғаларының бірі болып табылады және аралдың қарттар мен жас отбасыларға ғана тартымды деген жалпы пікірді өзгертуге көмектеседі. Сонымен қатар, желкенсеру, кайтсерфинг және серфинг жастарды қызықтырады. Аралдағы тыныш атмосфераны сақтау үшін көліктерге тыйым салынған. Аралға Харлезиелден кемемен немесе әуежай арқылы ұшақпен жетуге болады, Харлезиел, Бремен немесе Гамбургтен тұрақты рейстер бар. Кемелер әр күні таяп су деңгейіне байланысты әртүрлі уақытта кетеді. Шығыс Фризия аралдарының көпшілігіндегідей, Вангерооге аралдық темір жолы порты мен негізгі ауылды байланыстыратын тар темір жол желісі болып табылады. Тарихи орындарға келетін болсақ, аралда бір жұмыс істейтін, бір ескі маяк және Батыс мұнарасы бар. Бір ғасыр бұрын теңізден қорғаныс қабырғалары салынғанға дейін аралдың барлық бөлігі шығысқа қарай жылжып тұрғандықтан, ескі ғимараттар теңізге біртіндеп батып кеткен. Батыс мұнарасы 1597 жылы салынған және бастапқыда аралдың шығыс бөлігінде орналасқан. Вангерооге сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыстағы B-17 Flying Fortress ұшағының апатқа ұшыраған орны ретінде танымал, дәлірек айтқанда, екі ұшақтың бірдей құлауы. 1944 жылдың Жаңа жылдық түні Гамбургты бомбалау миссиясы кезінде үйге қайтып келе жатқан B-17 эскадрильясына неміс истребительдері шабуыл жасады. Тығыз қатарда ұшып келе жатқанда, бір ұшақ атылып түсірілді және төмендегі ұшақпен қақтығысты. Ұшқыштардың бірі екі ұшақты басқаруды қолға алып, оларды Германия жағалауына қарай шұғыл қону үшін бағыттады. Осы кезде екі ұшақ бір-біріне тігілгендей көрінді, өйткені әр ұшақтың төменгі шарық мұнаралары екіншісінің шассиіне ілініп қалған. Экипаждың көп бөлігі парашютпен секіріп құтылды, ал екеуі ұшақта қалып, далаға сәтті қонды. Вангероогеде жоспарлы рейстері бар әуежай бар.

Орналасқан жері

Вангеруг – Солтүстік теңіздің оңтүстігіндегі неміс аралы және Шығыс Фризияның жеті мекенделген аралының ең шығысы. Аралдың шығыстан батысқа қарайғы ұзындығы 8,5 шақырымды құрайды. Солтүстіктен оңтүстікке қарайғы созылымы батыс бөлігінде 2,2 шақырымға жетеді, ал ауыл тұрғызылған жерде 1,2 шақырымды құрайды. Құрлыққа дейінгі қашықтық 7 шақырым. Гарль бұғазымен бөлінген Вангеругтың батысында Шпикерог аралы 2 шақырым қашықтықта орналасқан. Блау Бальемен бөлінген Миссенер Ог аралы шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай 2 шақырым жерден басталады. Солтүстік жағында ені 100 метр, ұзындығы 3 шақырымға жуық құмды жағажай бар. Шығыс жағында бұл жағажай 500 метр ені мен 3 шақырым ұзындығы бар құм шөгінділері бар кеңістікке жалғасады. Аралдың батысында тағы екі жағажай орналасқан, олардың ұзындығы 0,5 километр және 1 километрді құрайды. Аралдың оңтүстігінде Вадден теңізі жатыр, ол аралдар сияқты, Төменгі Саксондық Вадден теңізі ұлттық паркінің құрамына кіреді және төменгі ағында өте құрғақ. Аралдың астында, шамамен 15 метр тереңдікте Гест негізі орналасқан. Аралдың ең биік нүктесі – 17 метрлік қарау тұғырлық құм төбесі. Қалған құм төбелердің биіктігі 12 метрге дейін жетеді.

Аумағы

7,94 шаршы шақырым (2008 жылғы мәлімет бойынша) аумағы бар Вангеруге, Балтрумнан кейін, тұрғындары бар Шығыс Фризия аралдарының екінші ең кішісі болып табылады, ал аумағы үлкенірек жерлер 8,5 шаршы шақырымға дейін жетеді. Жоғары көрсеткіштерге орташа толқын деңгейінен (Mittleres Tidehochwasser, MTHW) төмен жатқан жағажай аймақтары да кіреді, бірақ олар Солтүстік теңіз суымен үнемі жуылып тұрады, сондықтан құрлыққа жатпайды. Жер ауданының шамамен 2,97 шаршы шақырымы федералдық су жолының бөлігі болып есептелетін болғандықтан, Вангеруге муниципалитетінің ауданы тек 4,97 шаршы шақырымды құрайды.