Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өндірісті бөлісу келісімдері (ӨБК) немесе өндірісті бөлісу шарттары (ӨБШ) – мемлекет пен пайдалы қазбаларды өндіруші компанияның (немесе компаниялар тобының) арасында елден алынған ресурстың (әдетте мұнайдың) қаншасы әрқайсысына тиесілі екенін анықтайтын, жиі қолданылатын келісім түрі.
Production sharing agreements (PSAs) or production sharing contracts (PSCs) are a common type of contract signed between a government and a resource extraction company (or group of companies) concerning how much of the resource (usually oil) extracted from the country each will receive.
Сипаттама
Өндірісті бөлісу туралы келісімдер алғаш рет Боливияда 1950 жылдардың басында қолданылды, бірақ бүгінгідей алғашқы іске асырылуы 1960 жылдары Индонезияда болды. Бүгінде олар көбінесе Таяу Шығыста және Орталық Азияда, жалпы алғанда әлемнің 40 елінде қолданылады. Өндірісті бөлісу туралы келісімдер бойынша ел үкіметі барлау және өндіру қызметін мұнай компаниясына тапсырады. Мұнай компаниясы бастаманың минералдық және қаржылық тәуекелін өз мойнына алады және қажеттілікке қарай кен орнын барлайды, дамытады және соңында өндіреді. Сәтті болған жағдайда, компанияға өндірілген мұнайдан түскен қаражатты капиталдық және операциялық шығыстарды өтеуге рұқсат беріледі, бұл "шығын мұнайы" деп белгілі. Қалған қаражат "пайда мұнайы" деп аталады және үкімет пен компания арасында бөліседі. Өндірісті бөлісу туралы келісімдердің көпшілігінде халықаралық мұнай бағаларының немесе өндіріс деңгейінің өзгеруі компанияның өндірістегі үлесіне әсер етеді. Өндірісті бөлісу туралы келісімдер өз ресурстарын дамыту үшін жеткілікті білімі және/немесе капиталы жоқ және шетелдік компанияларды тартуды қалайтын елдердің үкіметтері үшін пайдалы болуы мүмкін. Олар мұнай компаниялары үшін өте тиімді келісімдер болуы мүмкін, бірақ көбінесе айтарлықтай тәуекелмен байланысты.
Production sharing agreements were first used in Bolivia in the early 1950s, although their first implementation similar to today's was in Indonesia in the 1960s. Today they are often used in the Middle East and Central Asia, overall 40 countries worldwide. In production sharing agreements the country's government awards the execution of exploration and production activities to an oil company. The oil company bears the mineral and financial risk of the initiative and explores, develops and ultimately produces the field as required. When successful, the company is permitted to use the money from produced oil to recover capital and operational expenditures, known as "cost oil". The remaining money is known as "profit oil", and is split between the government and the company. In most of the production sharing agreements, changes in international oil prices or production rate affect the company's share of production. Production sharing agreements can be beneficial to governments of countries that lack the expertise and/or capital to develop their resources and wish to attract foreign companies to do so. They can be very profitable agreements for the oil companies involved, but often involve considerable risk.
Шығынды тоқтату және артық мұнай
Қайта өндірілетін шығындардың көлемі көбінесе "шығын шегі" деп аталатын сомамен шектеледі. Егер компанияның жұмсалған шығындары шығын шегінен көп болса, компания шығын шегіне дейінгі шығындарды ғана қайтаруға құқылы. Егер жұмсалған шығындар шығын шегінен кем болса, шығындар мен шығын шегі арасындағы айырмашылық "қосымша мұнай" деп аталады. Көбінесе, бірақ міндетті емес, қосымша мұнай пайда мұнайының ережелеріне сәйкес үкімет пен компания арасында бөліседі. Егер қайтарылатын шығындар шығын шегінен жоғары болса, шарт толыққан деп есептеледі. Шығын шегі үкіметке өндірістің бір бөлігін қайтаруға кепілдік береді (өндірілген шикі мұнайдың бағасы шығын шегінен жоғары болған жағдайда), әсіресе өндірістің бастапқы жылдарында, шығындар жоғары болатын кезде. 80-жылдардың басынан бері барлық маңызды шарттарда міндетті түрде шығын шегі туралы ереже қарастырылады. Шығын шегі белгілі бір сома болуы мүмкін, бірақ көбінесе ол шикі мұнай құнының проценттік көрсеткіші болып табылады.
The amount of costs recoverable is often limited to an amount called "cost stop". If the costs incurred by the company are bigger than the cost stop, the company is entitled to recover only the costs limited to the cost stop. When the costs incurred are smaller than the cost stop, the difference between the costs and the cost stop is called "excess oil". Usually, but not necessarily, the excess oil is shared between the government and the company according to the same rules of the profit oil. If the recoverable costs are higher than the cost stop the contract is defined as saturated. The cost stop gives to the government the guarantee to recover part of the production (as long the price of the crude produced is higher than the cost stop), especially during the first years of production when the costs are higher. Since the beginning of the 80s all major contracts include invariable a clause of cost stop. The cost stop can be a fixed amount, but in most case it is a percentage of the cost of the crude.
Тәуекелдерді бөлу келісімшарттары
Малайзияда алғаш рет қолданылған тәуекелді бөлісу шарты (RSC), 1976 жылы енгізілген және өткен жылы жаңартылған, күшейтілген мұнайды қалыпқа келтіру шартынан (EOR PSC) өзгеше. Бұл шарты мұнайды қалыпқа келтіру көрсеткішін 26%-дан 40%-қа дейін арттыруға бағытталған. Нәтижеге негізделген келісім ретінде, ол Малайзия халқы мен жеке серіктестердің бұл маргиналды кен орындарынан табысты және тиімді пайда табуы үшін Малайзияда әзірленді. 2011 жылдың 27 шілдесінде Малайзияда өткен Энергия тұрақтылығы және экономикасының өндірісті оңтайландыру апталығының Азия форумында Қаржы вице-министрі YB. Сенатор Дато Ир. Дональд Лим Сианг Чай бұл инновациялық RSC шартының өндіріс мақсаттарын оңтайлы орындауды талап ететінін және Малайзияның 106 маргиналды кен орындарын дамытудағы шетелдік және жергілікті компаниялар арасындағы бірлескен кәсіпорындар арқылы білім алмасуға мүмкіндік беретінін түсіндірді. Аталған кен орындарында бүгінгі күні жоғары сұранысқа ие, азын-малын қорларға толы энергия нарығында 580 миллион баррель мұнай эквиваленті (BOE) бар.
First implemented in Malaysia, the risk sharing contracts (RSC) departs from the production sharing contract (PSC) first introduced in 1976 and most recently revised last year as the enhanced oil recovery (EOR) PSC which ramps up recovery rate from 26% to 40%. As a performance based agreement, it is developed in Malaysia for the Malaysian people and private partners to both benefit from successfully and viably monetizing these marginal fields. At the Center for Energy Sustainability and Economics' Production Optimisation Week Asia Forum in Malaysia on 27 July 2011, Finance Deputy Minister YB. Sen. Dato' Ir. Donald Lim Siang Chai expounded that the trail blazing RSC calls for optimal delivery of production targets and allows for knowledge transfer from joint ventures between foreign and local players in the development of Malaysia's 106 marginal fields, which cumulatively contain 580 million barrels of oil equivalent (BOE) in today's high demand, low resource energy market.