Кіріспе

Рас-Банас (Lepte Akra, ) - Мысырдағы Қызыл теңізге қарай созылған жартыарал. Оның оңтүстігіндегі қоршалған су алабы Фол шығанағы деп аталады, ал оның түбінде ежелгі Беренис порты орналасқан. Жарым аралдың төңкерілісінің оңтүстігіндегі Мукава аралы бұрынғыда жартыаралмен байланысты болған болуы мүмкін, алайда бұл пікірді қолдайтын зерттеулердің нәтижесі шамалы немесе мүлдем жүргізілмеген.

Тарих

Рас-Банас қаласының әскери тарихы бар. Бұл жер бұрынғыда шағын әскери әуежай болған, кейін Египет әуе күштерінің базасы ретінде пайдаланылды. 1967 жылғы 5 маусымда алты күндік соғыс кезінде Израиль әуе күштерінің төрт Суд Aviation Vautour ұшағы Ілюшин Ил-28 ұшақтарымен жабдықталған 9-шы жеңіл бомбалаушы эскадрильяның бір бөлігі орналасқан базаны бомбалады. Осы қақтығыста 29 египеттік Ил-28 ұшағы жойылды, тек екі ұшақ әуе шайқасында қирады. Кеңес әскерінің базасы олар кеткенге дейін осы жерде орналасқан. Кеңес Одағы 1964 жылғы КСРО мен Біріккен Араб Республикасы (Египет) арасындағы балық аулау туралы келісімге сәйкес базаны салуға рұқсат алды. Кеңестер 1970 жылы база құрылысын бастады, бұл Мысырдағы олардың алғашқы базасы болды. Бірақ базаның құрылысы 1972 жылға дейін құпия сақталды, ол кезде Израиль газеті база туралы толық мәліметтерді жариялады. Египет үкіметі базаны жасыруға тырысып, Беринезде жаңа порт салынып жатыр және Асванға дейін жол салынып жатыр деген мәлімдеме жасады, бірақ бұл жол қиын өңірлер арқылы өтетін еді. Бұл жаңа жол аймақтың өнімдерін Асванға жеткізуге, сондай-ақ қажыларды Мысырдан Сауд Арабиясына қатынайтын етуге мүмкіндік беретін еді. Бірақ Египет үкіметінің бұл мәлімдемелері халықаралық тергеуден кейін дұрыс емес екені анықталды. 1972 жылдың шілдесінде Египет президенті Анвар Садат АҚШ-пен жақсы қарым-қатынас орнату мақсатымен Кеңес Одағын елден кетуге бұйырды. 1979 жылдың ақпанында Анвар Садат сол кездегі АҚШ қорғаныс министрі Гарольд Браунды жарым аралды АҚШ-тың әскери-теңіз және әуе базасы ретінде пайдалануды қарастыруға шақырды. Бастапқыда АҚШ бұл ұсынысқа қызығушылық танытпады, бірақ ұсыныс уақыт өте келе тартымдырақ бола бастады. Конгрестен Рас-Банастағы әскери нысандарды жаңғыртуға қаражат бөлу үшін АҚШ-қа базаны пайдалануға рұқсат беретін жазбаша келісім қажет болды. Садат жазбаша келісімге қол қоюға асықпады және ауызша келісім жеткілікті екенін айтты. Бірақ 1981 жылы Вашингтонға жасаған соңғы сапарында ол АҚШ-қа Рас-Банасты пайдалануға рұқсат беретін хатқа қол қойды. Рас-Банастың орналасқан жері Персия шығанағындағы операцияларға және басқа да Таяу Шығыс және Солтүстік Африкадағы жағдайларға дайындық жасау үшін маңызды алаң ретінде қызмет етуге мүмкіндік берді. Пентагонның алғашқы жоспарларында оны CENTCOM әскерлері үшін және B-52 бомбалаушылары мен C-5 көліктік ұшақтарын орналастыру үшін пайдалану көзделген. Бірақ Египеттен жазбаша келісімнің болмауы және сол кезде жобаны қаржыландыруға рұқсат берілмеуі салдарынан жоспарлар тоқтатылды. Египеттің жазбаша келісімінен кейін жоспарлар қайта жаңғыртылды, бірақ көлемі азайтылды. Жаңа жоспарлар POL нысандарын салу арқылы CENTCOM нысанының маңыздылығын азайтты. Сондай-ақ, суды тарату желісі бар суды тұщыландыру зауытын салу, әуежайды жақсарту (жаңа ұшу-қону жолағын салуды қоса алғанда), қоймалар, жанармай қоймалары және 25 000 АҚШ әскерін орналастыруға қабілетті казармаларды салу ұсынылды. Египет бұл жерде ресми CENTCOM базасын салуға қатысты алаңдаушылық білдірді, себебі бұл радикалды арабтар тарапынан зорлық-зомбылыққа ұшырауы мүмкін еді. Бұл 1981 жылы Садаттың қазасынан кейін одан әрі күшейді. 1981 жылдың мамырында Каирде шығатын "Аш Шаб" газеті бұл жоспарларды "біздің тәуелсіздігіміз бен егемендігімізге қауіп төндіреді" деп айыптады. 1982 жылы Хосни Мубарак Рас-Банаста АҚШ-тың тұрақты әуе базасын салудан бас тартты, бірақ шұғыл жағдайда Rapid Deployment Joint Task Force әскери нысандарды пайдалана алатынын нақтылады. АҚШ әскери нысандарын салу құны 522 миллион долларға бағаланды, бұл Вашингтонның Оңтүстік-Батыс Азия стратегиялық желісіндегі екінші ең қымбат жоба болды, тек Диего Гарсиядан кейін. Рас-Банасты дамытуға жұмсалатын қаражаттың ішінде 1982 жылы құрылыс жұмылдыру іс-шараларын ұйымдастыру үшін Қорғаныс министрінің төтенше қорынан 7 миллион доллар бөлінді. Бірақ 1983 жылы екі ел арасындағы келіссөздер Рас-Банасты пайдалану мәселесі бойынша тоқтағаннан кейін Египет АҚШ көмегінсіз Рас-Банасты дамытатынын мәлімдеді. Бірақ келіссөздер қайта басталды, нәтижесінде базаны бірлесіп басқару туралы келісімге қол жеткізілді.

Ерекшеліктері

Рас-Банас үш асфальт ұшу-қону жолағы бар, ұзындығы 3022 метр, 3018 метр және 2926 метр болатын ірі әуежайға ие. Оны Египет Әуе күштері пайдаланады.