Уильям Крозье: Ирланд суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ирландиялық суретші (1930–2011)

Уильям Кройзер (5 мамыр 1930 – 12 шілде 2011) – ирландиялық, шотланд тегі бар натюрморт және пейзаж суретшісі, Англияның Хэмпшир округы мен Ирландияның Батыс Корк аймағында жұмыс істеген. Ол «Аосдана» қатарының мүшесі болды.

Өмір жолы және шығармашылығы

Кройзер Глазго қаласында ирландтық ата-аналардан дүниеге келді. 1949-1953 жылдары Глазго өнер мектебінде білім алды. Бітірген соң Париж мен Дублинде біраз уақыт өткізіп, кейін Лондонға қоныстанды, онда ол 1950-жылдардағы жас британдық суретшінің дәрежесіне ие болды. Оның жиналыстар мен картиналар көрмелерінің ерте табысы мен даңқы ICA, Drian және Arthur Tooth галереяларында болды, олармен ол ұзақ байланыста болды. Соғыстан кейінгі экзистенциалды философияның терең әсерімен Кройзер 1950-1960 жылдары өзін және өнерін қазіргі еуропалық өнермен байланыстырды, сол кезде Ұлыбританияда сәнге ие болған Нью-Йорк абстракционистерімен емес. Ол 1950-жылдардағы Сохоның көркем және әдеби ортасының бір бөлігі болды, «Роберттер» – Колхун мен МакБрайд, Джон Минтон және Уильям Скоттпен жақын байланыста болды, сондай-ақ сол кездегі Лондондағы орта еуропалық және ирландтық зиялы қауымның мүшесі болды. Кройзер 1963 жылы ирланд ақыны Энтони Кронинмен бірге Испанияның оңтүстігінде болды, бұл оның суретші ретінде дамуы үшін шешуші болды. Ұлыбританияға оралғаннан кейін ол 1980-жылдардағы «Жаңа экспрессионистер» неміс суретшілерін болжаған қаңқа тәрізді картиналар сериясын бастады, оған 1969 жылы Кройзердің Аушвиц пен Белсенге жасаған сапары әсер еткен. 1960 және 1970-жылдары Лондонда тұрып, Кройзер өзінің туындыларын Лондон, Глазго, Дублин және Еуропаның барлық аймақтарында көрсететін. 1960-жылдардағы көптеген суретшілер сияқты, Кройзер сурет салуды оқытумен біріктірді, бастапқыда Бат өнер академиясында (Ховард Ходжкинмен, Джиллиан Айреспен және Терри Фростпен), содан кейін Орталық өнер және дизайн мектебінде (Уильям Тернбуллмен және Сесил Коллинзбен), Нью-Йорктегі Студия мектебінде және ақырында Винчестер өнер мектебінде, еуропалық дәстүрге негізделген сурет салудың күшті орталығын басқарды. 1980-жылдардан бастап Кройзердің суреті жаңа еркіндік пен сенімділікпен гүлденді, бұл оның оқытудан бас тартуының және Ирландияның Батыс Корк және Англияның Гэмпшир қалаларындағы студияларының ынталандыруының нәтижесі болды. Оның абстрактілі пейзаждары мен натюрморттары эмоционалдық қарқындылықты жеткізу үшін бай түстерді пайдаланды. Өмірінің соңына дейін ол бейнелі суретте жаңа тіл құрудың қиындығымен айналысты. Уильям Кройзер Ұлыбритания мен Ирландияны шетелде өкілдік етті және 1958 жылы Миланда Premio Lissone сыйлығын, ал 1994 жылы Дублинде Сурет салу бойынша Oireachtas алтын медалін алды. 1991 жылы Кроуфорд өнер галереясы Корк және Корольдік Гиберния академиясы оның туындыларының ретроспективасын ұйымдастырды. 1992 жылы Аосданаға сайланды және Корольдік Гиберния академиясының құрметті мүшесі болып сайланды. 2005 жылы Кройзер өзінің 75 жылдығын Корктегі Еуропа мәдениет астанасының мерекесіне арналған үлкен көрмемен атап өтті. Бұл жерде Кройзер өзінің суреттерінің таңдамасын көрсетті, бұл түстер шеберінің ақ пен қара суреттерде де шебер екенін көруге бірінші мүмкіндік берді. Ол өзінің 80 жылдығын Flowers Galleries-де өзінің қазіргі жұмыстарының үлкен көрмесімен атап өтті, ал Лондондағы Pyms Gallery-де 1950 және 60-жылдардағы суреттерінің бір мезгілдегі көрмесі оның ерте суреттерін қайта қарауға себеп болды. Тейт галереясы мен Ирландияның Ұлттық галереясы оның туындыларын сатып алды. 2011 жылдың 12 шілдесінде 81 жасында үйінде бейбіт түрде қайтыс болды. Оның жерлеу рәсімі 2011 жылдың 19 шілдесінде Уикхемде және сүйікті Батыс Коркте 2011 жылдың 19 тамызында өтті. Ол өсиетінде 184 870 евро қалдырды.

Crozier was born in Glasgow to Irish parents and educated at the Glasgow School of Art between 1949 and 1953. On graduating he spent time in Paris and Dublin before settling in London, where he gained a reputation as the 1950s equivalent of a Young British Artist through the early success and notoriety of his exhibitions of assemblages and paintings at the ICA, Drian and the Arthur Tooth galleries, with whom he had a long association. Profoundly affected by post war existential philosophy, Crozier allied himself and his work consciously with contemporary European art throughout the 1950s and 1960s, rather than with the New York abstractionists, who were more fashionable in the UK at the time. He was also part of the artistic and literary world of 1950s Soho, a close associate of 'the Roberts', Colquhoun and MacBryde, John Minton and William Scott, and part of the expatriate middle European and Irish intellectual circles in London of the time. Crozier spent 1963 in southern Spain with the Irish poet Anthony Cronin; this proved pivotal to Crozier's development as an artist. On his return to the UK, he began a series of skeletal paintings which anticipated the 'New Expressionist' German painters of the 1980s, and which were influenced by Crozier's visit in 1969 to Auschwitz and Belsen

Based in London throughout the 1960s and 1970s, Crozier exhibited his works in London, Glasgow, Dublin and all over Europe. As many artists of the 1960s did, Crozier combined painting with teaching, first at Bath Academy of Art, (with Howard Hodgkin, Gillian Ayres and Terry Frost), then at the Central School of Art and Design (with William Turnbull and Cecil Collins), at the Studio School in New York and finally at Winchester School of Art where he led a strong centre for painting based on the European tradition. From the 1980s, Crozier's painting blossomed with new freedom and confidence, the result of his giving up teaching and the stimulus provided by his studios in West Cork in Ireland, and in Hampshire in England. His abstract landscapes and still life paintings used sumptuous colour to convey an emotional intensity. To the end of his life, he was endlessly concerned with the challenge of creating a new language in figurative painting. William Crozier represented the UK and Ireland overseas and was awarded the Premio Lissone in Milan in 1958 and the Oireachtas Gold medal for Painting in Dublin in 1994. In 1991 the Crawford Art Gallery Cork and the Royal Hibernian Academy curated a retrospective of his work. He was elected to Aosdana in 1992 and was elected an honorary member of the Royal Hibernian Academy. In 2005 Crozier celebrated his 75th birthday with a major exhibition in Cork to celebrate the European Capital of Culture. Here Crozier exhibited a selection of his drawing work, providing the first opportunity to see that the master of colour was also an inventive artist in black and white. He celebrated his 80th year with a large exhibition of his current work at the Flowers Galleries, while a concurrent exhibition of his paintings of the 1950s and 60s at the Pyms Gallery, also in London, triggered a reappraisal of his early paintings. Acquisitions of his work by the Tate Gallery and the National Gallery of Ireland quickly followed. He died peacefully aged 81 at home on 12 July 2011. His funeral service was held in Wickham on 19 July 2011 and in his beloved West Cork on 19 August 2011. He left €184,870 in his will.

Фильмдер

Кройзер мен оның жұмысы туралы бірнеше фильм түсірілді, мысалы Гордон Смиттің Шотландия телеарнасы үшін түсірген «Уильям Кройзер» (1970) және Сиан О’Хайгертайдың RTÉ телеарнасы үшін режиссерлік еткен «Суретші туралы шындық» (1993) фильмдері. Meridian Film UK Кройзер мен оның өнеріне арналған екі фильм түсірді: 1996 жылы «Жазғы сурет» сериясының бөлігі ретінде «Чарлстон» және «Мион Шор» фильмдері, ал кейіннен 2000 жылы «Кадр: Джейн Боун Уильям Кройзерді суретке түсірді» фильмі. Кройзер Далидің «Святого Иоанна Крестового Христосы» картинасына қатысты сынды пікірін 2005 жылы картинаны талдаған BBC деректік фильмінің «Шедеврдің жеке өмірі» эпизодында жеткізді.

Көрмелер

Суретшінің туындылары Британ аралдарындағы көптеген маңызды мемлекеттік және жеке коллекцияларда, Ирландия, Канада, Польша және Австралияның Ұлттық галереяларында, сондай-ақ Ұлыбританиядағы Тейт галереясы мен көптеген басқа ұлттық коллекцияларда тамашаланады. Ол Ұлыбритания мен Ирландиядағы BNP Paribas және British Petroleum Plc сияқты корпоративтік коллекцияларда кеңінен өкілдік етілген. Уильям Кройзердің шығармалары 20 ғасырдың ирланд және шотланд өнеріне арналған барлық қазіргі анықтамалық еңбектерде қамтылған. Кройзердің туындыларын келесі мемлекеттік коллекцияларда көруге болады: Абердин өнер галереясы, Ольстер мұражайы, Бирмингем қалалық өнер галереясы, Хаддерсфилд өнер галереясы, Еуропалық комиссия (Брюссель), Копенгагендегі қазіргі заманғы өнер мұражайы, Корк қалалық Кроуфорд галереясы, Далластағы қазіргі заманғы өнер мұражайы, Дублин қазіргі заманғы өнер мұражайы, Дублин Корольдік Гиберния академиясы, Дублин Қоғамдық жұмыстар кеңсесі, Эдинбург қазіргі заманғы өнер ұлттық галереясы, Гданьск қалалық өнер галереясы, Лондон Виктория және Альберт мұражайы, Мельбурн Австралия ұлттық галереясы, Оттава Канада ұлттық галереясы және Варшава Ұлттық мұражайы.